Notes From Mona

Notes From Mona

By Gamze AltanSociety & Culture
Download on the App Store

All Notes From Mona episodes

  • 17 - Lubang'da Son Nöbet

    1945'te savaş bitmişti. Ama Hiroo Onoda için değil.


    İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinin üzerinden 29 yıl geçmiş, dünya değişmiş, insanlık Ay'a ayak basmıştı. Fakat Filipinler'deki Lubang Adası'nda bir Japon askeri hâlâ kendisine verilen emri yerine getiriyordu.


    Bu bölümde; Hiroo Onoda'nın yıllar süren nöbetinden, onu bulmak için yola çıkan genç gezgin Norio Suzuki'ye ve yıllar önce verdiği sözü tutmak için ormana dönen eski bir komutana uzanan sıra dışı bir hikâyeyi konuşuyoruz.


    Peki, artık geçerli olmayan kurallara neden bağlı kalıyoruz? Bir düşünceyi, alışkanlığı ya da hayatımızın bir dönemini geride bırakmak için gerçekten birinin bize izin vermesi mi gerekiyor?


    Bu bölümde bahsedilenler:


    Hiroo Onoda ve Lubang Adası'nda geçen 29 yıl


    Norio Suzuki'nin sıra dışı yapılacaklar listesi


    Savaşın bittiğine inanmayı reddetmek


    Eski komutan Yoshimi Taniguchi'nin dönüşü


    Sadakat, otorite ve sorgulanmayan kurallar


    İş hayatından taşıdığımız alışkanlıklar ve pazar akşamı huzursuzluğu


    Bir şeyleri geride bırakmak için kendimize izin vermek


    Kaynaklar: TIME – Hiroo Worship (1974); Nippon.com – March 12, 1974: World War II Holdout Onoda Hiroo Returns to Japan; Los Angeles Times – Hiroo Onoda üzerine 1995 tarihli haber; Hiroo Onoda – No Surrender: My Thirty-Year War.

    —

    Instagram: @notes.from.mona

    İletişim: ⁠⁠[email protected]⁠⁠

    Yeni bölümlerden haberdar olmak için takip etmeyi unutmayın.

    20 min
  • 16 - Alarm 1202

    *20 Temmuz 1969.* İnsanlık Ay'a inmeye hazırlanırken Houston'daki kontrol odasında 26 yaşındaki bir genç, iki hafta önce verdiği yanlış kararın yeniden karşısına çıkacağını henüz bilmiyordu.


    Bu bölümde; Apollo 11'in Ay'a inişi sırasında ortaya çıkan 1202 alarmından, Steve Bales ve Jack Garman'ın kritik kararına ve bir hatadan doğan el yazısı notun tarihin en önemli anlarından birinde nasıl işe yaradığına uzanan bir hikâyeyi konuşuyoruz.


    Bazen en çok şey öğrendiğimiz günler, her şeyin yolunda gittiği günler olmayabilir. Peki ya unutmak istediğimiz hatalar, bir gün en çok ihtiyaç duyduğumuz deneyimlere dönüşürse?


    *Bu bölümde bahsedilenler:*

    •⁠ ⁠Apollo 11'in Ay'a inişi ve Alarm 1202

    •⁠ ⁠Steve Bales ve Jack Garman'ın hikâyesi

    •⁠ ⁠Margaret Hamilton ve Apollo bilgisayarının önceliklendirme sistemi

    •⁠ ⁠Hata yapmak, karar vermek ve deneyim kazanmak

    •⁠ ⁠İş hayatında başarısızlıklarla kurduğumuz ilişki

    •⁠ ⁠Geçmişteki deneyimlerin gelecekteki kararlarımıza etkisi


    *Kaynak:* NASA – Apollo 11 Mission Report (1969); NASA – Apollo Era Hero John "Jack" Garman Dies (2016); NASA – Wide Awake on the Sea of Tranquillity.


    —


    Instagram: @notes.from.monaİletişim: ⁠[email protected]⁠

    Yeni bölümlerden haberdar olmak için takip etmeyi unutmayın.


    21 min
  • 15 - Korkunun da Bir Tasarımı Var

    Bu bölümde; İrlanda'nın şalgam fenerlerinden Viktorya döneminin yas ritüellerine, Nosferatu ve Godzilla'dan iş hayatının performans tablolarına uzanıyoruz.

    Korkularımıza neden bir biçim veriyoruz? Ve kontrol etmek için kurduğumuz sistemler, ne zaman bizi kontrol etmeye başlıyor?

    Bu bölümde bahsedilenler:

    • Halloween ve şalgam fenerleri

    • Kraliçe Victoria ve yas kültürü

    • Nosferatu (1922) ve Godzilla (1954)

    • Goodhart Yasası ve performans ölçümleri

    —

    Instagram: @notes.from.mona
    İletişim: [email protected]

    Yeni bölümlerden haberdar olmak için takip etmeyi unutmayın.

    12 min
  • 14 - Vitrinin Öteki Tarafı

    Bir şeyi görebilmekle ona ulaşabilmek arasındaki mesafe ne zaman bu kadar açıldı?

    Bu bölümde 1850’lerin Paris’inde Aristide Boucicaut’nun değiştirdiği alışveriş alışkanlıklarından Émile Zola’nın romanına, oradan günümüzün dijital vitrinlerine ve Avrupa sokaklarındaki ekonomik huzursuzluğa uzanıyoruz. Güzel bir hayatı arzulamakla sıradan bir hayatı sürdürebilmek arasındaki farkı konuşuyoruz.

    Bu bölümde bahsedilenler:

    • Aristide Boucicaut ve Le Bon Marché
    • Émile Zola – Au Bonheur des Dames
    • Büyük mağazaların doğuşu ve tüketim kültürü
    • Avrupa’daki protestolar ve ekonomik beklentiler
    • Dijital vitrinler ve gelecek kurabilme meselesi

    Kaynaklar: Le Bon Marché tarihçesi; LVMH; Émile Zola, Au Bonheur des Dames; Associated Press; Reuters.

    —

    Instagram: @notes.from.mona
    İletişim: [email protected]

    Yeni bölümlerden haberdar olmak için takip etmeyi unutmayın.

    12 min
  • 13 - Yarım Kalanın İhtimali

    Barselona’da 140 yılı aşkın süredir tamamlanmayı bekleyen bir yapı: Sagrada Família. Peki, bir binanın hiç bitmemesi gerektiğini savunanlar neden var?

    Bu bölümde Gaudí’nin yarım kalan eserinden Michelangelo’nun heykellerine, Virginia Woolf’un Deniz Feneri romanından kendi hayatımızdaki bitmemiş işlere uzanıyoruz. Tamamlanmanın bazen neden bir kayıp gibi hissettirdiğini ve yarım kalan şeylerin taşıdığı ihtimalleri konuşuyoruz.

    Bu bölümde bahsedilenler:

    • Sagrada Família ve Antoni Gaudí’nin hikâyesi
    • Michelangelo’nun yarım kalan Esirler heykelleri
    • Virginia Woolf – Deniz Feneri
    • Kariyer, mükemmeliyetçilik ve bitmemişliğin ihtimalleri

    Kaynaklar: Sagrada Família'nın tarihsel kayıtları; Gijs van Hensbergen'in Gaudí üzerine çalışmaları; Galleria dell’Accademia; Virginia Woolf, Deniz Feneri.

    —

    Instagram: @notes.from.mona
    İletişim: [email protected]

    Yeni bölümlerden haberdar olmak için takip etmeyi unutmayın.

    14 min
  • 12 - Azulejo, Bir Deprem ve Kariyer Meselesi

    Bu bölümde, 1755 Lizbon Depremi’nden yola çıkıyor; bir şehrin yeniden inşa edilirken nasıl kendi karakterini kazandığına ve oradan kariyerlerimiz boyunca bizimle kalan görünmez yapılara bakıyoruz. Azulejolardan Pombalina mimarisine, duvarların içine gizlenen ahşap bir iskeletten CV’de yazmayan çalışma biçimlerimize uzanan beklenmedik bir bağlantının peşine düşüyoruz.

    Bu bölümde bahsedilenler:

    • 1755 Lizbon Depremi ve şehrin yeniden inşası
    • Marquês de Pombal ve Baixa Pombalina
    • Azulejoların Lizbon’un görsel kimliğindeki yeri
    • “Gaiola Pombalina” ve erken dönem depreme dayanıklı yapı sistemi
    • Bir şehri güzel olmaktan çıkarıp kendine benzer yapan detaylar
    • CV, unvan ve şirket isimlerinin arkasında kalan profesyonel karakter
    • Kariyer boyunca bizimle taşınan beceriler ve çalışma biçimleri

    Kaynak: UNESCO, Pombaline Lisbon; Museu de Engenharia Civil, Instituto Superior Técnico; 1755 Lizbon Depremi ve Pombalina yeniden yapılanmasına ilişkin tarihsel kaynaklar.

    —

    Instagram: @notes.from.mona
    İletişim: [email protected]

    Yeni bölümlerden haberdar olmak için takip etmeyi unutmayın.


    13 min
  • 11- Kendimize Karşı Açtığımız Dava

    Bu bölümde, Clarence Gideon’ın hikâyesinden yola çıkıyor; kendi kendimize açtığımız davalara bakıyoruz. Zihnimizin olumsuz deneyimleri neden daha güçlü kaydettiğini, kendimiz hakkında verdiğimiz küçük hükümlerin nasıl kimliğe dönüştüğünü ve bazen üzerinden zaman geçse bile neden hâlâ aynı dosyayı açıp kendimizi yargıladığımızı konuşuyoruz.

    Bu bölümde bahsedilenler:

    • Clarence Gideon ve adil yargılanma hakkı
    • William Swann ve öz-doğrulama kuramı
    • “Bad Is Stronger Than Good” ve olumsuzluk yanlılığı
    • David Burns: zihinsel filtreler ve “-meli, -malı” cümleleri
    • Kendimiz hakkında verdiğimiz hızlı hükümler
    • Özlemek, iyileşmek ve kendimizi yeniden yargılamak

    Kaynak: Gideon v. Wainwright (1963); William B. Swann Jr. (1983); Roy Baumeister ve diğerleri, Bad Is Stronger Than Good (2001); David D. Burns, İyi Hissetmek (1980).

    —

    Instagram: @notes.from.mona
    İletişim: [email protected]

    Yeni bölümlerden haberdar olmak için takip etmeyi unutmayın.

    15 min
  • 10 - Kontrolün Mimarisi

    Bu bölümde; Paris’in bugün bildiğimiz geniş bulvarlarının ardındaki hikâyeden yola çıkıyor, Baron Haussmann’ın 19. yüzyılda şehri nasıl yeniden tasarladığına bakıyoruz. Hijyen, modernleşme ve güzellik için açılan caddelerin aynı zamanda isyanları, kalabalıkları ve hareketi kontrol etmenin bir yolu oluşunu konuşuyoruz. Sonra Paris’ten bugüne geliyor; cam ofislerden yeşil noktalara, havaalanlarından telefon ekranlarına kadar tasarımın davranışlarımızı nasıl sessizce yönlendirebildiğinin izini sürüyoruz.

    Bu bölümde bahsedilenler:

    • III. Napolyon ve Baron Haussmann’ın Paris’i yeniden tasarlaması
    • Haussmann öncesi Paris ve 19. yüzyılın dar sokakları
    • 1830 ve 1848 Paris ayaklanmaları ve barikatlar
    • Haussmann bulvarlarının modernleşme ve kontrol işlevi
    • Mark Twain’in 1867 Paris gözlemleri
    • Cam ofisler, şeffaflık ve görünürlük
    • İş hayatında performans ile “görünür olma” arasındaki ilişki
    • Yeşil nokta ve dijital görünürlük
    • Mekânların ve dijital tasarımın seçimlerimizi yönlendirmesi
    • Özgürlük, kontrol ve “başka bir yöne gitme” meselesi

    Kaynak: Georges-Eugène Haussmann – Mémoires (1890–1893); Mark Twain’in 1867 Paris seyahati üzerine gözlemleri.

    —

    Instagram: @notes.from.mona
    İletişim: [email protected]

    Yeni bölümlerden haberdar olmak için takip etmeyi unutmayın.

    13 min
  • 9 - Kocatepe'den Bugüne

    Bu bölümde; işgal altındaki Anadolu'dan Samsun'a, Sakarya'dan Tekâlif-i Milliye'ye, İnebolu'da cephane taşıyan kadınlardan Kocatepe'de başlayan Büyük Taarruz'a uzanıyoruz. Bir zaferin yalnızca cephede değil; iradeyle, fedakârlıkla, güvenle ve sonucu henüz bilmeden yürümeye devam eden insanların cesaretiyle nasıl mümkün olduğunu görüyoruz.

    Bu bölümde bahsedilenler:

    • 1919'da işgal altındaki Anadolu ve Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı
    • Sakarya Meydan Muharebesi ve “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır”
    • Tekâlif-i Milliye Emirleri ve halkın seferberliği
    • İnebolu–Kastamonu cephane yolu
    • Şerife Bacı ve Halime Çavuş
    • Kocatepe ve Büyük Taarruz
    • Ankara Telgrafhanesi ve zafer haberleri
    • 30 Ağustos'un bedeli ve savaşın insani yüzü
    • Mustafa Kemal Atatürk'ün liderliği, iradesi ve geleceğe duyduğu inanç
    • Kocatepe'den bugüne, bir milletin birlikte hareket edebilme gücü

    Kaynak: Vikipedi; Hukuk Ansiklopedisi; TESUD; Anadolu Ajansı; Kastamonu Gündem; Wikitarih; Karatay Üniversitesi; Kültür ve Yaşam; Milliyet; Sözcü; Kuzey Ekspres; Hürriyet; STRASAM; Dergipark; Gazete Oksijen; Yeni Asır; Kocatepe Büyük Taarruz Araştırma Merkezi; Habertürk.

    —

    Instagram: @notes.from.mona
    İletişim: [email protected]

    Yeni bölümlerden haberdar olmak için takip etmeyi unutmayın.

    13 min
  • 8 - Cenazesi Olmayan Kayıplar

    Bazı kayıpların cenazesi olmaz.

    Bu bölümde; dünyanın farklı yerlerinde insanların kayba nasıl biçim verdiğinden yola çıkıyor, Gana'nın figüratif tabutlarından Tibet'teki gökyüzü definlerine, Madagaskar'daki Famadihana geleneğinden New Orleans'ın jazz funeral'larına uzanıyoruz. Sonra yasın daha az görünür hâllerine bakıyor; bir işten, bir şehirden, bir ilişkiden ya da bir zamanlar olduğumuz kişiden ayrılırken geride bıraktıklarımızı konuşuyoruz.

    Bu bölümde bahsedilenler:

    • Gana'da Ga topluluklarının figüratif tabutları
    • Tibet Budist topluluklarında gökyüzü definleri
    • Madagaskar'da Famadihana geleneği
    • Çin'de yasın rengi ve beyazın anlamı
    • New Orleans jazz funeral ve second line geleneği
    • Joan Didion ve The Year of Magical Thinking
    • Kenneth Doka ve “disenfranchised grief” kavramı
    • İş hayatında görünmeyen kayıplar, kimlik ve vedalar


    Kaynak: Kenneth Doka – Disenfranchised Grief: Recognizing Hidden Sorrow (1989); Joan Didion – The Year of Magical Thinking (2005).

    —

    Instagram: @notes.from.mona
    İletişim: [email protected]

    Yeni bölümlerden haberdar olmak için takip etmeyi unutmayın.

    17 min