Nowy wspaniały świat

Jak AI pozwala nam rozmawiać ze zmarłymi? Czy cyfrowy awatar bliskiej osoby może przynieść ukojenie, czy raczej utrudnić przeżywanie żałoby? Gdzie kończy się pomoc, a zaczyna niebezpieczna iluzja? I kto zarabia na naszej tęsknocie za tymi, którzy odeszli? Te pytania stawiamy w najnowszym odcinku podcastu „Nowy wspaniały świat”. Analizujemy, jak technologia zaciera granicę między życiem a śmiercią. Griefbot, deadbot czy thanabot - określeń jest wiele - potrafią odtwarzać wygląd, głos i sposób rozmowy bliskiej osoby. Kto jednak odpowiada za cyfrowe słowa zmarłych? Czy przed śmiercią powinniśmy udzielać zgody na stworzenie cyfrowego awatara? Początek listopada to święto zmarłych i dzień Wszystkich Świętych, dlatego rozmawiamy nie tylko o tym, jak sztuczna inteligencja wskrzesza zmarłych, ale wracamy też do polskich rytuałów pożegnania i tradycji z nimi związanych. Czy w świecie technologii coraz trudniej oswoić śmierć i zaakceptować odejście bliskich?

Sprawa Cornell Seven na Cornell University stała się punktem wyjścia do rozmowy o kulturze gwałtu. Czym jest przemoc seksualna i dlaczego jej sprawcy wciąż często pozostają bezkarni? Co dzieje się, gdy studentka zgłaszająca krzywdę zderza się z solidarnością grupy i instytucjami, które zamiast ją chronić, zawodzą jej zaufanie? W tym odcinku „Nowego wspaniałego świata” Joanna Gzyra-Iskandar i Joanna Szymaniak wyjaśniają, dlaczego przemoc wobec kobiet bywa bagatelizowana, a odpowiedzialność sprawców rozmywana. Mówią o nadużyciach w bractwach studenckich na prestiżowych amerykańskich uniwersytetach, wracają do ruchu MeToo i historii Moniki Lewinsky, pokazując, jak publiczne upokarzanie ofiar może je uciszać na lata. Co powoduje, że wciąż łatwiej oceniać kobiety niż rozliczać sprawców? Dlaczego slut-shaming nadal bywa społecznie akceptowany? I co musi się zmienić, by osoby pokrzywdzone mogły liczyć na wsparcie, a nie kolejne upokorzenia?

W jaki sposób media społecznościowe pogłębiają samotność młodych? Czy to już prawdziwy kryzys samotności wśród młodzieży? Jak w erze social mediów wygląda przyjaźń nastolatków? W tym odcinku podcastu Karolina Korwin Piotrowska rozmawia z psycholożką i psychoterapeutką Mileną Sucharską oraz doktorem psychologii Piotrem Rycielskim o tym, dlaczego dziś to lajki i followersi, a nie relacje w grupie, stają się miarą popularności. Specjaliści mówią też, jak w świecie młodych wygląda wykluczenie. Czym jest bullying relacyjny i dlaczego uczniowie wolą być... bici niż ignorowani? Eksperci wyjaśniają, jak działa przemoc rówieśnicza, czym różni się bullying w szkole od zwykłego konfliktu i jak izolacja wpływa na zdrowie psychiczne - szczególnie zdrowie psychiczne młodzieży. Rozmawiamy także o cyberprzemocy, hejcie, lęku i trudnych treściach w internecie.

"Lalka" Netfliksa czy "Lalka" kinowa? Serial Pawła Maślony i film Macieja Kawalskiego podzieliły Polaków. W podcaście "Nowy wspaniały świat" sprawdzamy, dlaczego adaptacja i ekranizacja dzieła Bolesława Prusa wywołały gorący spór, a Tomasz Raczek wyjaśnia, co XIX-wieczna nostalgia ma wspólnego ze sztuczną inteligencją i strachem przed wojną. Pytamy, czy "Lalka" to narodowa świętość i mówimy o granicach swobody interpretacji literackiego dzieła. Czy arystokracja klęła i skąd wziął się "członek borsuczy"? Jak naprawdę działał związek kapitału z nazwiskiem i dlaczego Rosjanie (znów) zniknęli z filmowej wersji obrazu? To rozmowa nie tylko o filmie i literaturze, ale też o polskiej tożsamości i konflikcie między tradycyjnym a nowym odczytaniem klasyki.

Czy psychoterapeuta musi być psychologiem? Nie. Psychoterapeutą może zostać każdy, kto skończył 18 lat i założył firmę. W tym odcinku podcastu "Nowy wspaniały świat" rozmawiamy o terapiach prowadzonych przez osoby bez odpowiedniego przygotowania. Dziennikarka Jola Szymańska opowiada, jak na potrzeby reportażu wcieliła się w rolę pacjentki u trzech terapeutów. Prof. Przemysław Bąbel z Uniwersytetu Jagiellońskiego wyjaśnia, co w projekcie ustawy o zawodzie psychoterapeuty budzi największe kontrowersje (m.in. szkolenie dla każdego z wyższym wykształceniem i praktyka już po dwóch latach zjazdów weekendowych). Goście Karoliny Korwin Piotrowskiej podpowiadają, jak sprawdzić rzekomego specjalistę – o co pytać w sprawie wykształcenia, metody pracy i superwizji – oraz tłumaczą, czym grozi pseudoterapia. Oglądaj i wyślij komuś, kto szuka terapeuty.

Dopamina, social media i telefon komórkowy. Jak bardzo zmieniły nasze życie? Pokolenie Z jako pierwsze dorastało ze smartfonem w kieszeni, które odciąga uwagę od realnego świata i przenosi do ekscytującej przestrzeni cyfrowej. W tym odcinku podastu "Nowy wspaniały świat" sprawdzamy, co naprawdę dzieje się w naszym mózgu, kiedy bezwiednie sięgamy po telefon i zaczynamy scrollować? Czym jest uzależnienie od smartfonu? Dlaczego tak trudno jest przerwać ten mechanizm? Jak współczesne technologie wpływają na psychikę i zachowania w codziennych wyborach? Dlaczego coraz trudniej jest nam skupić uwagę, przeczytać dłuższy tekst czy po prostu wytrzymać bez kolejnej dawki bodźców? Cena za nieustanną cyfrową stymulację jest wysoka.

Czy depresja klimatyczna istnieje jako jednostka chorobowa? Czy to raczej lęk klimatyczny, który jest wypadkową dwóch czynników, takich jak depresja i kryzys klimatyczny? W tym odcinku podcastu "Nowy wspaniały świat" rozmawiamy o tym, jak zmiana klimatu wpływa na nas i nasze zdrowie psychiczne. Dlaczego młodzi boją się przyszłości? Czy wysychająca Wisła, susze i ekstremalne upały mogą wpływać na nasze decyzje o przyszłości i posiadaniu dzieci? Skąd bierze się poczucie bezradności? Co naprawdę możemy zrobić, zamiast próbować "uratować planetę" w pojedynkę?

Czy OnlyFans to naprawdę „łatwe pieniądze”, które dają wolność finansową? A prostytucja to „praca jak każda inna”? Karolina Korwin Piotrowska i jej goście rozprawiają się z mitami seksbiznesu. Mówimy o tym, co dzieje się z kobietami, które zdecydowały się wyjść z tego świata, oraz o tym, jak pornografia, internet i nowe technologie zmieniają podejście do seksu i relacji. W tym odcinku podcastu „Nowy wspaniały świat” mówimy o tym, czego nie widać za ekranem: realnych kosztach seksbiznesu, uzależnieniu od pornografii, uprzedmiotowieniu kobiet i przemocy seksualnej. Kto zarabia na OnlyFans? Ilu Polaków korzysta z usług seksualnych? Jak bardzo obniżył się próg wejścia w świat pornografii? Tego nie usłyszycie w innych wywiadach.

Podchody, survival, błoto, ognisko, kreatywne warsztaty, wspólny stół i… możliwość odłożenia telefonu. Dorośli są zmęczeni pracą, ekranami, planowaniem i ciągłą kontrolą, dlatego na kilka dni jadą do lasu, żeby znowu się bawić, być razem i na chwilę wrócić do dziecięcej spontaniczności. W najnowszym odcinku podcastu "Nowy wspaniały świat" rozmawiamy o koloniach dla dorosłych. Co daje nam powrót do zabawy? Dlaczego tak trudno odpoczywać? Czy technologia odbiera nam spontaniczność i relacje? I dlaczego niektórzy uczestnicy płaczą, kiedy kolonie się kończą?

Czy internet niszczy nasz język? Co naprawdę robi z polszczyzną? W najnowszym odcinku podcastu "Nowy wspaniały świat" Karolina Korwin Piotrowska i jej goście biorą na warsztat social media, algorytmy i sztuczną inteligencję - rozmawiamy o tym, czy te narzędzia zmieniają sposób, w jaki mówimy i piszemy. I czy naprawdę czytamy mniej niż kiedyś? Tłumaczymy również, dlaczego wszyscy influencerzy… brzmią tak samo. Jak rozpoznać tekst napisany przez sztuczną inteligencję? Dlaczego politycy i portale wrzucają posty prosto z AI (nierzadko razem z promptem!)? Skąd w reklamach i naszej codziennej mowie takie słowa jak "dedykowany" czy "kolaboracja"? Dlaczego niektóre firmy nie chcą odmieniać swoich nazw przez przypadki? Odpowiadamy na te pytania i podpowiadamy, czy wypada poprawiać cudze błędy językowe w treściach publikowanych w mediach społecznościowych, a jeśli tak - w jaki sposób to robić.