Voormalig Europarlementariër Samira Rafaela eist meer aandacht voor vrouwengezondheid. „Doordat het vrouwenlichaam vrijwel nooit centraal heeft gestaan, zijn we pijn gaan normaliseren die helemaal niet normaal is.” Zelf kon ze door haar vleesbomen één dag per maand niet werken en kreeg ze moeite met lopen. Toch blijven veel vrouwen zoals Rafaela doorgaan: „Eén op de drie vrouwen werkt door en verbergt haar klachten op de werkvloer.”

Rafaela noemt de baarmoeder „het tweede hart van het vrouwelijk lichaam” en benadrukt dat klachten „niet in isolement gezien moeten worden”. „Zelfs met hart- en vaatziekten zien we een relatie.” Daarom wil ze het onderwerp uit de taboesfeer halen. „Ik weet als oud-politica als geen ander: als je er geen probleem van maakt, komt het ook niet op de agenda. Dan blijft het onder de deken van schaamte.”

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Foto: NRC

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Na succesvolle jaren televisie maken werd Paul de Leeuw ineens minder gevraagd. Die gedachte brengt twijfel: wat is je houdbaarheidsdatum? In de jaren negentig werkte grensoverschrijdende humor bevrijdend. „Dat was niet altijd om mensen te beledigen of af te zeiken, maar het was een soort viering. Nu kunnen we van alles tegen elkaar zeggen, dachten we toen." Nu ziet De Leeuw dat veel van die fragmenten uit z'n context gehaald worden. Elke paar jaar komt er weer „een soort hoos” over hem heen. „Een parodie met een jongetje werd tot één minuut geknipt en ging viraal, waarna ik de grootste pedofiel van Nederland werd genoemd.”

Ooit ontving De Leeuw zelfs een doodsbedreiging: „Een uitgevijlde kogel in een brief naar het kantoor van de VARA.” Maar hij laat zich niet verzuren door kritiek en twijfel over zijn relevantie. Als kind stond hij al met een haarborstel te oefenen voor de spiegel, en daar staat hij zichzelf tot op de dag van vandaag nog steeds toe te spreken. Zijn houdbaarheidsdatum is nog niet verstreken. „Je moet jezelf opnieuw uitvinden. Maar dat is enorm gelukt.” 

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Foto: NRC

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Op het eerste gezicht lijkt de nieuwe film van Muriël d'Ansembourg over porno te gaan, maar in wezen draait 'Truly Naked' om de hunkering naar intimiteit. In haar werk onderzoekt ze hoe „we steeds verder verwijderd lijken te raken van echt contact”. Ze benadrukt hoeveel heftiger echte nabijheid is dan de beelden die we online zien: „Ga elkaar maar eens twee minuten lang in de ogen kijken.”

D’Ansembourg stelt zich vragen bij de normalisering van porno nu jongeren al heel vroeg achter het scherm zitten. „Stel je voor: je hebt nog nooit gezoend en je haalt je voorbeelden van pornografie.” Tegelijkertijd is Truly Naked geen anti-porno film, de filmmaker werkte met een echte pornoactrice als adviseur en personage. „Zij voelt zich enorm geaccepteerd door de mensen uit de pornoindustrie. Wel werkt ze in een vak dat wordt veroordeeld door dezelfde mensen die het kijken."

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Foto: NRC

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

We leven „in onzekere tijden” waarin „de collectieve verwachting dat morgen beter wordt” ontbreekt, stelt socioloog Beate Völker. Daarom zijn vrienden belangrijk: „We staan niet alleen en we redden het ook niet alleen.” Völker zegt: „Ik ben geïnteresseerd in wat mensen verbindt, meer dan wat mensen scheidt van elkaar.” Volgens haar kan vriendschap de sociale cohesie herstellen.

Völker ziet vriendschap als antwoord op polarisatie. „Het leert je dat je solidair kan zijn met iemand die een ander levensperspectief heeft.” Volgens haar mogen we dan ook meer buiten onze bubbel treden: „We missen zoveel door om te gaan met mensen die hetzelfde zijn, maar er is juist zoveel te leren van mensen die anders zijn. Je hele leven is een mogelijkheid om vrienden te maken. Iedere dag.”

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Foto: NRC

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Volgens Arnon Grunberg is moralisme niet alleen streng, maar ook onhaalbaar. „Mij zijn echt heel veel slechte dingen niet vreemd. Ik ben niet zonder fouten.” Wie verwacht dat mensen perfect zijn, vraagt volgens hem het onmogelijke: „Dan ben je voortdurend teleurgesteld.”

De mens is verleidbaar, volgens Grunberg. Die overtuiging hangt samen met zijn achtergrond. Als iemand die in de schaduw van de Holocaust is opgegroeid, nu in de Verenigde Staten woont onder de zweep van Trump en een zus heeft die in een Israëlische nederzetting leeft, vindt hij de belofte van een perfecte wereld misleidend: „Waarom zouden wij recht hebben op een paradijs, totale gelijkheid en de ware rechtvaardigheid? De geschiedenis is een aaneenschakeling van catastrofes.”

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Foto: NRC

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Ooit gaf Sophie van Gool een salaris met zes cijfers op als consultant op de Zuidas. „Na de seksistische grapjes op het werkuitje begon ik het ineens overal te zien,” zegt ze. „Dat er maar één vrouw aan de top zat bijvoorbeeld.” Ze stortte zich op intern onderzoek en werd „de feminist bij het koffiezetapparaat”, tot ze stuitte op een oud dossier: „Vrouwenproject 2001, in de la gegooid.”

„Zwangerschapsdiscriminatie is al 15 jaar even hoog,” zegt Van Gool. „En werkgevers betalen soms al het invriezen van eicellen van hun werknemers, uit eigen belang.” Marktdenken zit overal, merkte ze toen ze zwanger werd: „donorzaad in een winkelmandje stoppen en afrekenen met iDEAL”, draagmoederschap en de kinderopvang, die in handen is van private equity-investeerders. Overal wordt aan marktdenken gedaan, behalve thuis. „Zorgtaken nemen we niet mee in ons bbp, terwijl dat onbetaalde werk een kwart daarvan is. Als we ermee stoppen, stort alles in.”

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Foto: NRC

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Els van Steijn begeleidt familieopstellingen en leerde: „Rationeel verwerken kunnen de meeste mensen wel, maar bij hun gevoel komen is lastiger. Een opstelling maakt dat zichtbaar”.

Het bracht haar ook persoonlijke inzichten. „Ik voelde me door mijn vader niet gezien”, zegt Van Steijn, „maar feitelijk verweet ik hem het gedrag dat ik zelf vertoonde. Ik zag mijn vader ook niet. Ik zag alleen maar wat hij niet kon leveren.” Als kind was ze vaak ziek: „Mijn moeder was doodsbenauwd dat er iets met mij zou gebeuren. Dus ik werd lief en braaf.” De opstellingen hielpen haar: „Ik ging van een meisje met een ongelooflijk minderwaardigheidscomplex naar de versie die ik nu ben.”

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Foto: NRC

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De levensgeschiedenis van Maarten van Rossem begint dramatisch. Als baby lag hij achtergelaten in een tuin die gebombardeerd werd. Misschien ligt daar de oorsprong van de bekende brombeer. Over zijn roem vertelt hij droog: „Plotseling kreeg ik verse champignons bij de groenteboer.” Ook zijn carrière relativeert hij: „In het land der blinden is één oog koning. Ik heb weleens een weddenschap gedaan dat ik de Australiëdeskundige van Nederland zou worden. Dat kan natuurlijk, omdat ze nooit verder vragen dan de actualiteit van de dag.”

Toch is Van Rossem optimistischer dan je zou denken: „Het is niet alsof 8 miljard mensen elkaar lopen te beschieten.” Een noodpakket heeft hij niet: „Ik heb de ijskastdeur opengedaan en dacht: als ons wat gebeurt, houden we het wel een half jaar vol. Die tetterende oorlogszorg vind ik bezwaarlijk… donder nou op, wat is dit nou voor onzin.” De meermaals gecancelde brombeer is optimistisch en zelfs in voor een gesprek over de liefde en seks.

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Foto: NRC

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Nanoah Struik is de eerste non-binaire persoon met een X in het paspoort en kreeg daarop veel kritiek: „Mensen voelden dat er iets van hen werd afgenomen, terwijl ik er juist alleen iets bij kreeg, zonder dat iemand iets kwijtraakte.” Diens Nigeriaanse vader wees Struik de deur: „Er werd mij verteld dat ik zijn kind niet meer was. Want in Afrika bestaat dat niet.” Ook zei hij dat God Struik niet zo gemaakt zou hebben. Door diens autisme kan Struik zich voorstellen dat mensen schrikken van nieuwe dingen: „Maar we moeten wat meer zijn als honden die aan elkaar snuffelen, in plaats van wat de boer niet kent dat vreet die niet.” 

Waar Struik zich altijd al queer voelde, voelde die zich niet zwart. De moord op George Floyd was een kantelpunt: „De black community ging trots staan voor wie ze zijn en ik dacht: daar ben ik nog niet.” In Nigeria kon Struijk de aanvankelijk tegengestelde identiteiten onverwachts meer en meer samenbrengen. Mede door de nieuwe, Nigeriaanse naam, die die daar kreeg: „Iwinossa: handgemaakt door God.”

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Foto: NRC

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Na zeven jaar is Carice van Houten terug in een speelfilm, over scheiden. Als kind maakte ze meerdere scheidingen mee. „Ik was heel introvert, alles speelde zich van binnen af. Ik kon mijn gevoel niet goed uiten.” In haar jeugd was ze bang voor explosiviteit in het gezin. „Ik hield me op de vlakte. Om de liefde van mijn stiefvader te waarborgen, leerde ik niets te zeggen: don’t rock the boat.”

„Ik moest het toneel op om gezien te worden.” Daar vond ze haar bestaansrecht. Net als thuis werd ze ook bij de pers lange tijd het lievelingetje, „totdat ik mijn bek opendeed.” De ooit conflictvermijdende Van Houten spreekt zich nu uit. Ze groeide vrij op, zonder duidelijke grenzen tussen goed en fout. Nu neemt ze juist een moralistisch standpunt in. „Die stille muis in mij denkt: hoe is dit gebeurd?”

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn

Mixage: Michiel van Poelgeest

Muziek: Rufus van Baardwijk

Foto: NRC

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.