32 yıl önce bu döneme benzeyen ve fakat bugünden bile daha ileri sayılabilecek çok ilginç gelişmeler yaşanmıştı… Şaşırtıcı ve kayıp bir dönemi konuşacağız…
Önceki bölümde Cumhuriyet’in kuruluşundan 1990’lı yıllara kadar CHP’nin Kürt meselesine dair siyasetini anlatmıştım.
Şimdi 1990’ların ilk yarısında hükümet ortağı olan Sosyal-Demokrat Halkçı Parti’nin, yani SHP’nin Kürt siyasetini ele alacağım. Bildiğiniz gibi, 12 Eylül Darbesinden sonra CHP de kapatılmıştı ve daha sonra CHP’liler SHP çatısı altında siyasete devam etmişlerdi. Bu nedenle SHP’den söz ederken, CHP’den bahsetmiş olacağız…
SHP'nin HEP ile ittifakı ve bunun doğurduğu sonuçlar...
SHP-DYP koalisyon hükümetinin Kürt meselesinin çözümü için ilan ettiği deklarasyon...
SHP'nin Deniz Baykal başkanlığında hazırladığı 1990 tarihli Kürt Raporu...
Bülent Ecevit'in 1970'ler, 1980'ler ve 1990'lardaki Kürt siyaseti...
Özetle ağırlıklı olarak SHP'nin hükümet ortağı dönemdeki Kürt siyasetini bütün ayrıntılarıyla anlattım...
Kürt siyasetçilerine alan açan, onları Meclis’e taşıyan da SHP idi; Kürt meselesini dillendirdikleri için onları ihraç eden de SHP idi…
HEP ile ittifak kurarak legal Kürt partisini ilk kez Meclis’e taşıyan da SHP idi; HEP’in ve ardıllarının kapatıldığı, milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılıp hapsedildiği dönemde hükümet ortağı olan da SHP idi…
DYP ile hükümet ortağı olarak ilk kez Kürt meselesinin çözümü için protokol imzalayan ve deklare eden, böylece bir bakıma ilk Kürt açılımını yapan da SHP idi.
Kürt meselesinde faili meçhullerin, gözaltında kayıpların, köy yakmaların, sivil ölümlerin, hukuksuzluğun, yasakların ve çatışmaların en yoğun yaşandığı bir dönemde yine hükümet ortağı olan SHP idi…
Pek çok farklı dinamikler ve faktörlerle ayrıca ele alınması gereken Kürt meselesinin bu zorlu döneminde, SHP bir yandan bugün bile CHP veya başka bir partinin atmaya yanaşmadığı bazı adımları attı. Ama öbür yandan hükümet ortağı olması nedeniyle söz konusu dönemde yaşanan dramatik tablonun sorumlusu olarak da tarihe geçti.
Ve SHP’nin ardından, daha doğrusu 1990’ların ikinci yarısından itibaren yeniden CHP’nin dönüşünü görüyoruz. Deniz Baykal’ın CHP’sinden Kemal Kılıçdaroğlu’nun CHP’sine, bu CHP’nin Kürt meselesine dair siyasetine dek tüm konuları ise sonraki podcast’te anlatacağım…
Abone olmayı unutmayın lütfen...