ohistorie.eu

Portal o historie.eu zaprasza do obejrzenia i wysłuchania debaty: Komunistyczne pomniki w przestrzeni publicznej. Dylematy trudnego dziedzictwa

W sierpniu 2022 roku na jednym z portali PAP opublikowano wypowiedź dra Karola Nawrockiego, w której prezes IPN stwierdził: 

„W ciągu ostatnich trzech miesięcy usunęliśmy 20 sowieckich pomników, ale na naszej liście jest ich 60. To bardzo szybkie tempo, ale chciałbym być tym prezesem IPN, który dokończy proces dekomunizacji w Polsce.” 

W spotach publikowanych w internecie prezes IPN nawołuje do usuwania pomników powstałych w czasach Polski Ludowej. W wielu miejscowościach odbywa się demontaż monumentów. Czy podobny los spotka pomnik Wyzwolenia Ziemi Warmińskiej i Mazurskiej w Olsztynie autorstwa Xawerego Dunikowskiego? O olsztyńskim monumencie Nawrocki mówi następująco: 

„Pomnik ten jest przede wszystkim  ahistoryczny, bo dotyka wydarzenia,  którego nie było. Rok ’45 nie był wyzwoleniem.  Pomnik ten nie powinien stać w przestrzeni  wolnego, pięknego polskiego miasta (...) dlatego,  że jest pomnikiem oddającym cześć i honor tym,  którzy mordowali, którzy gwałcili, którzy palili. [...] Instytut Pamięci Narodowej będzie w zdecydowany  sposób dążył do tego, aby ten pomnik z przestrzeni  publicznej wolnego miasta Olszyna zniknął”.

W obronie olsztyńskiego pomnika stanął historyk i kulturoznawca prof. Robert Traba, który w liście otwartym do dra Karola Nawrockiego wyłuszczył i poddał krytyce błędy w argumentacji prezesa IPN. List został opublikowany na łamach portalu ohistorie.eu 

-- 

Konflikt wokół Pomnika Wyzwolenia Ziemi Warmińskiej i Mazurskiej autorstwa Xawerego Dunikowskiego w Olsztynie jest pretekstem do rozmowy o tym: (1) czym są i jakie funkcje pełnią pomniki w przestrzeni publicznej: (2) co rozumiemy pod pojęciem trudnego dziedzictwa, oraz (3) na czym powinien polegać proces dekomunizacji przestrzeni publicznej w przypadku uznanych dzieł sztuki. 

W dyskusji biorą udział: 

Prof. Robert Traba, ISP PAN 

Prof. Tadeusz J. Żuchowski, IHS UAM 

Prof. Jacek Friedrich, Muzeum Narodowe w Gdańsku 

Rozmowę prowadzi: Prof. Anna Ziębińska-Witek, Katedra Humanistyki Cyfrowej i Metodologii Historii UMCS w Lublinie  

Debata odbyła się na portalu ohistorie.eu w środę 16 listopada 2022 r. o godz. 17.00.

--

Realizacja wideo i podcastu: dr hab. Piotr Witek, prof. UMCS 

-- 

Wykorzystane w wideo zdjęcia pomnika Wyzwolenia Ziemi Warmińskiej i Mazurskiej autorstwa Xawerego Dunikowskiego w Olsztynie pochodzą ze stron IPN, Muzeum Warmii i Mazur. W materiale wykorzystano także zdjęcie pomnika wykonane przez Tomasza Waszczuka /PAP/, Igora Hrywnę, PhotoKrzysztof.blogspot.com.

Debata wokół książki  Andrzeja Czyżewskiego   Czerwono-biało-czerwona Łódź. Lokalne wymiary polityki pamięci historycznej w PRL,  Łódź-Warszawa 2021  

Uczestnicy: dr Andrzej Czyżewski, prof. dr hab. Piotr. T. Kwiatkowski

Prowadzenie: prof. Mariusz Mazur

Realizacja podcastu: prof. Piotr Witek 

Pretekstem do rozmowy jest Konkurs Historyczny „WOŁYŃ - PAMIEĆ POKOLEŃ” organizowany pod Honorowym Patronatem Ministra Edukacji i Nauki dra hab. Przemysława Czarnka.

Organizatorami konkursu są:

- Michał Wójcik – Poseł na Sejm Rzeczpospolitej Polskiej,

- Beata Kempa – Posłanka do Parlamentu Europejskiego,

- Beata Białowąs – Członkini Zarządu Województwa Śląskiego,

- Światowy Kongres Kresowian z siedzibą w Bytomiu,

- Towarzystwo Miłośników Lwowa i Kresów Południowo – Wschodnich z siedzibą w Bytomiu,

- Stowarzyszenie Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów z siedzibą we Wrocławiu.

Patronat nad konkursem objął Instytut Pamięci Narodowej

Konkurs „WOŁYŃ - PAMIEĆ POKOLEŃ” organizowany przez kilka marginalnych organizacji „kresowych" i wspierany przez prominentnych polityków budzi szereg kontrowersji.

Uczestnicy dyskusji podejmują kilka kluczowych wątków:

1) co wiadomo o organizatorach oraz patronie konkursu

2) jakie związki łączą IPN ze środowiskami kresowymi – na czym one polegają.

3) Jak głęboko przenikają się środowiska historyczne z politycznymi. Jakie są polityczne cele konkursu.

4) Czy w kontekście agresji Rosji na Ukrainę konkurs historyczny o Wołyniu nie wpisuje się w putinowską/rosyjską politykę historyczną?

5) Komu, w trakcie tej wojny, potrzebna jest narracja lansowana przez organizatorów konkursu,

6) Do czego w kontekście wojny w Ukrainie może doprowadzić taki konkurs (np. jak mogą odbierać go dzieci szkolne w czasie napływu fali uchodźców ukraińskich, jakie skutki może mieć na relacje polskiej młodzieży z ukraińską w polskich szkołach, itp.)

7) Jakie środowiska mogą zbić kapitał polityczny na organizacji konkursu i czym to grozi dla relacji polsko-ukraińskich oraz losu wojny.

8) Co robić, by bronić polskiej racji stanu przed nacjonalistyczną narracją nie negując Wołynia? Jaka jest w tym rola historyków? A może historycy są bezbronni i bezradni?

9) Jaką rolę mogą w tej sytuacji odegrać czy też odgrywają polskie służby kontrwywiadowcze? Czy są bezbronne w świecie, w którym panuje wolność słowa?

W rozmowie udział biorą:

Red. Tomasz Piątek

Dr Przemysław Witkowski

Prof. Kazimierz Wóycicki

Dr Mariusz Zajączkowski

Spotkanie prowadzi: Prof. Rafał Wnuk

Realizacja wideo i podcastu: Prof. Piotr Witek

Wokół "Wycinanek". Publicystka prof. Wojciecha Wrzoska

Prof. dr hab. Wojciech Wrzosek z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu jest metodologiem historii. Od kilkudziesięciu lat zajmuje się teoretyczną refleksją nad histografią. Równolegle do swojej pracy naukowej uprawia publicystykę. Jest stałym współpracownikiem portalu ohistorie.eu, gdzie od dłuższego czasu w serii „Wycinanki” publikuje felietony dotyczące nauki, historii, historiografii, filozofii, edukacji, polityki, tematów bieżących.  Seria felietonów „Wycinanki” jest znakomitym pretekstem do tego, by porozmawiać nie tylko o podejmowanych w poszczególnych tekstach niezwykle ważnych zagadnieniach, ale także o wyzwaniach stojących przed historykiem, humanistą we współczesnym świecie - o roli historyka, humanisty, naukowca zaangażowanego. 

W dyskusji udział biorą:  Prof. dr hab. Wojciech Wrzosek,  Prof. dr hab. Jan Pomorski,  Prof. dr hab. Rafał Stobiecki,  Prof. dr hab. Krzysztof Zamorski,  Prof. Wiktor Werner,  Prowadzenie: Prof. Ewa Solska, Realizacja wideo i podcastu: Prof. Piotr Witek 

*** 

Tides Of Iron by Alexander Nakarada | https://www.serpentsoundstudios.com Music promoted by https://www.free-stock-music.com Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

Wywiad, szpiedzy, agenci. Historia jak powieść sensacyjna

W rozmowie udział biorą:

Andrzej Brzeziecki i prof. Rafał Wnuk

Realizacja Wideo i podcastu:

dr hab. Piotr Witek, prof. UMCS

„Historia na ekranie”. Odcinek 4 - Strategie uhistoryczniania filmowego świata przedstawionego i narracji filmowej w kinie historycznym - Muzyka

Autor: dr hab. PIOTR WITEK

„Historyczność narracji filmowej oraz świata przedstawionego może manifestować się poprzez audio-sferę, np. muzykę.”

***

W podcaście wykorzystano na prawie cytatu fragmenty ścieżek dźwiękowych z analizowanych filmów:

The Dirt, USA, 2019, dir. J.J. Tremaine.

Yesterday, Poland, 1984, dir. R. Piwowarski.

Człowiek z marmuru [Man of Marble], Poland 1976, dir. A. Wajda.

Na poszczególne ścieżki dźwiękowe składają następujące utwory muzyczne:

Budujemy nowy dom [We Are Building a New Home], 1949, lyrics: W. Stępień, music: Z. Goz-dawa.

Girls, Girls, Girls, album: Girls, Girls, Girls (1987), Mötley Crüe.

Love Me do, album: Please Please Me (1963), The Beatles, autorzy: Jhon Lennon, Paul McCartney.

And I love Her, album: A Hard Day's Night (1964), The Beatles, autorzy: Jhon Lennon, Paul McCartney.

Pochód przyjaźni [The March of Friendship], 1951, lyrics: E. Fiszer, music: T. Sygietyński, J.T. Klukowski.

Shout at the Devil, album: Shout at the Devil (1983), Mötley Crüe.

Służba Polsce [Service for Poland], 1951, lyrics: S. Wygodzki, music: W. Lutosławski.

Warszawski dzień [A Warsaw Day], 1964, lyrics: S.R. Dobrowolski, music: T. Sygietyński.

***

Prawo autorskie i prawa pokrewne.

Art.  29.  [Prawo cytatu]

Wolno przytaczać w utworach stanowiących samoistną całość urywki rozpowszechnionych utworów oraz rozpowszechnione utwory plastyczne, utwory fotograficzne lub drobne utwory w całości, w zakresie uzasadnionym celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie, polemika, analiza krytyczna lub naukowa, nauczanie lub prawami gatunku twórczości.

Quo Vadis, IPN? 

Pretekstem do rozmowy są niedawne działania podjęte przez nowego prezesa IPN Karola Nawrockiego wobec historyków z lubelskiego oddziału IPN - dra Sławomira Poleszaka i prof. Sławomira Łukasiewicza - którzy w listopadzie 2021 roku zostali pozbawieni pracy w Instytucie. 

W dyskusji udział biorą: 

Prof. Paweł Machcewicz

Prof. Sławomir Łukasiewicz

Prof. Dariusz Libionka

Prowadzenie: 

Dr hab. Piotr Witek  

___

Realizacja wideo i podcastu: Dr hab. Piotr Witek

„Historia na ekranie”. Odcinek 3 - Strategie uhistoryczniania filmowego świata przedstawionego i narracji filmowej w kinie historycznym - język

Autor: dr hab. PIOTR WITEK

Ważnym elementem strategii uhistoryczniania filmowej narracji i świata przedstawionego jest język, jakim posługują się postaci na ekranie.

Bardzo często się zdarza, że w filmach opowiadających o epokach dawniejszych - starożytności czy średniowieczu - bohaterowie mówią językiem współczesnym. W produkcjach Hollywood jest to język angielski w obrazach europejskich są to języki narodowe poszczególnych kinematografii - francuski, hiszpański, rosyjski, polski, itd.

W podcaście jako cytaty źródeł poddanych analizie wykorzystano fragmenty ścieżek dźwiękowych z następujących filmów:

Quo Vadis, USA, 1951, dir. M. LeRoy.

Quo Vadis, Poland, 2001, dir. J. Kawalerowicz.

The Passion of the Christ, USA, 2004, dir. M. Gibson.

Gniazdo[The Cradle], Poland, 1974, dir. J. Rybkowski.

Potop[The Deluge], Poland, 1974, dir. J. Hoffman.

Wielki bieg[The Great Race], Poland, 1981, dir. J. Domaradzki.

Podcast z cyklu "HISTORIA NA EKRANIE"

Odcinek 2 - Strategie uhistoryczniania filmowego świata przedstawionego i narracji filmowej w kinie historycznym. Sceneria, scenografia, kostiumy

Autor: Dr hab. Piotr Witek 

Historyczność narracji filmowej i świata przedstawionego manifestuje się w tym przypadku między innymi poprzez trzy podstawowe elementy: scenerię, scenografię i kostiumy. Rozpoznanie ich jako historycznych (oznaczających przeszłość) pozwala uznać narrację filmową i ekranowy świat przestawiony za historyczne.

Podcast z cyklu ”Historia na ekranie”

Odcinek 1- Strategie uhistoryczniania filmowego świata przedstawionego i narracji filmowej w kinie historycznym. Wprowadzenie

Autor: dr hab. Piotr Witek