Onderwijs als Teamsport

In deze podcast gaan Rianne en Hanneke in gesprek met Ina Cijvat, docent-onderzoeker aan de HvA, over hoe samenwerken ertoe leidt dat leraren meer handelingsvermogen ervaren. Margriet Kuilder, al dertig jaar werkzaam in het onderwijs, deelt hoe zij dit aan den lijve ondervindt in de onderbouw bij haar op school.

Ze onderzoeken hoe het bewust inrichten van trage tijd, bijvoorbeeld door gebruik te maken van causale diagrammen, er echt toe kan leiden dat leraren minder werkdruk en meer professionele ontwikkeling ervaren.

Meer lezen over causale diagrammen: https://van12tot18.nl/artikelen/patronen-in-scholen-waarom-het-leren-van-leraren-problematisch-is

Voor deze aflevering reisden Hanneke en Rianne af naar de Johan de Witt scholengroep in Den Haag, waar levensecht onderwijs dagelijks zichtbaar is in de praktijk. Tijdens een inspirerende ochtend liepen ze mee met een project waarin leerlingen uit verschillende vakken samenwerkten aan opdrachten: het maken van een goodiebag en een lekkere lunch. We spraken met leerlingen en leraren over hun ervaringen. Ook gingen we in gesprek met een docent en een schoolleider over de weg die de school heeft afgelegd om dit onderwijs vorm te geven. Een verhaal over autonomie, trots, samenwerking en de kracht van een team dat samen een gedeelde visie werkelijkheid maakt.

In deze aflevering spreken Hanneke en Rianne met Joris huis In 't Veld en Twan Letteboer van Academie Tien in Utrecht over het gezamenlijk ontwerpen van onderwijs, vanuit de verwondering die de school als uitgangspunt heeft. Je hoort hoe zij binnen hun team samenwerken als een professionele leergemeenschap en hoe dit bijdraagt aan de kwaliteit van hun onderwijs. Ze delen wat deze samenwerking oplevert, maar ook welke uitdagingen zij daarbij in de praktijk tegenkomen.

Ze vertellen over goed gelukte leeractiviteiten en wat je kunt doen wanneer een opdracht anders uitpakt dan vooraf gedacht. Reflectie speelt daarin een belangrijke rol: op het ontwerp van de activiteiten, op het eigen handelen én op de samenwerking met collega's. Ook nemen ze je mee in de rolverdeling binnen hun teams en secties, hoe gedeeld leiderschap daarin vorm krijgt, en hoe het geven van feedback elkaar kan versterken.

In deze eerste aflevering van Onderwijs als Teamsport zijn Annette van Valkengoed en Maria Hartman onze gasten. Beiden brengen vanuit hun ervaring met het opbouwen van en werken in lerarenteams waardevolle inzichten mee over hoe je samenwerking in het onderwijs structureel organiseert.

Maria werkte als docent economie en schoolcoach op het Jordan Montessori Lyceum Utrecht, waar zij nauw betrokken was bij het opbouwen van een sterke verbetercultuur. Als aanjager van het werken in teams weet zij wat er nodig is om samen het onderwijs te versterken.

Annette brengt een schat aan ervaring mee in het bouwen aan krachtige onderwijsteams. Van het primair onderwijs en de oprichting van Laterna Magica tot haar werk in het voortgezet onderwijs — onder andere op het Vathorst College. Inmiddels zet zij haar expertise in als rector-bestuurder bij het Ingenieur Lely Lyceum.