Amerika is nog altijd de belangrijkste ideologische leider van het Vrije Westen. Dat is het al sinds in 1775 een handvol gekoloniseerde diehards in opstand kwam tegen het Engels gezag en de koning van Engeland. De Amerikaanse democratische revolutie werd het voorbeeld voor het achttiende-eeuwse Europa dat een overgang van feodalistisch koningschap naar democratie doormaakte, en zich feitelijk geen raad wist met die ongemakkelijke transitie. De historicus Jonathan Israel schreef een boek over het Amerikaanse voorbeeld getiteld The Expanding Blaze, How the American Revolution Ignited the World, 1775-1848, en beschrijft daarin hoe de Amerikaanse belofte van vrijheid de wereld in vuur en vlam zette.Amerikanist Jaap Verheul las het boek en bespreekt het.

Met o.a. Cupido en Sideron, twee Moren aan het Hof van stadhouder Willem V.Verder Rohingya-exodus in Myanmar, utopische architecten en wereldverbeteraars uit de 20e eeuw.

Architecten, dat zijn mensen die met hun werk, hun scheppingen, de wereld willen verbeteren. Dat is met name te zien aan het zogeheten Nieuwe Bouwen, het modernisme in de architectuur dat in West-Europa een huwelijk aanging met de sociaaldemocratie en in de Sovjet-Unie met het communisme. Maar waar komt toch de mythe van het moralisme in de architectuur vandaan?NRC-journalist en architectuurhistoricus Bernard Hulsman onderzoekt het in zijn nieuwe boek Apenrotsen en andere nauwe verwanten. Reis door de wereld van de moderne architectuur. Hij is te gast.

Hoezo maakt geld niet gelukkig? We spaarden toch allemaal onze centjes bij elkaar in de spaarpot van de boerenleenbank, hadden een geldkistje met koloniale aandelen op zolder of anders had opa wel een oude sok met centen onder het bed. Op 8 oktober aanstaande besteedt OVT een hele uitzending aan geld en geluk.Financieel historicus Oscar Gelderblom blikt vooruit op de geldgeschiedenis-happening in het Academiegebouw te Utrecht.

Riem de Wolff was dat, die samen met zijn broer het duo de Blue Diamonds vormde, over hun grootste hit Ramona. Een fragment uit een Spoor Terug dat wij 4 jaar geleden over hem maakte ter gelegenheid van zijn 70e verjaardag. Eerder deze week is hij overleden. Een aardige innemende man die zijn hele leven muziek is blijven maken en al die jaren steeds weer Ramona moest spelen. Het portret heette dan ook: “Een Leven met Ramona”, en is nu terug te horen op onze site & ook als podcast beschikbaar, op: vpro.nl/ovt

Aanstaande zaterdag opent de tentoonstelling ‘We Have a Dream’ in de Nieuwe Kerk te Amsterdam. De dromers, dat zijn Mahatma Gandhi, Martin Luther King en Nelson Mandela. Drie voorbeeldige heren dus uit de twintigste eeuw die opstonden tegen de witte of koloniale dominantie.Bas Heijne schreef het boek bij de expositie getiteld Wereldverbeteraars en komt uitleggen waarom dit trio ons ten voorbeeld wordt gesteld.

Inmiddels zijn er al bijna 400.000 Rohingya-vluchtelingen in Bangladesh aangekomen, als gevolg van het extreme geweld en de vervolging. De VN kwalificeert het optreden van het leger tegen de islamitische minderheid in Myanmar als ‘etnische zuivering’ en ‘genocide’. En dat allemaal onder verantwoording van premier en Nobelprijswinnares Aung San Suu Kyi. De Rohingya zouden fundamentalistische moslims zijn en bovendien oorspronkelijk niet thuishoren in Myanmar, zo wordt van overheidswege gesuggereerd om de afgedwongen exodus te rechtvaardigen.Myanmar-kenner Joop Verstraten komt binnenkort met het boek De Minister van alles en de moslims van Myanmar. De auteur is te gast.

De column van Alexander Münninghoff

Hoezo maakt geld niet gelukkig? Financieel historicus Oscar Gelderblom blikt vooruit op de geldgeschiedenis-happening in het Academiegebouw te Utrecht. Met verder de Amerikaanse revolutie. In de documentaireserie ´Het spoor terug´deel II van Revolutie in het Gesticht.

Waren deze twee zwarte mannen slaven of bedienden? En wat voor leven hadden de twee gehad? Dat vroeg kunsthistorica Esther Schreuder zich af nadat ze op een schilderij – klein afgebeeld en in de marge – de beeltenissen van Cupido en Sideron aantrof tussen het gevolg van Willem V. Ze verhief de figuranten op het doek tot de hoofdfiguren in haar boek Cupido en Sideron, twee Moren aan het hof van Oranje.Esther Schreuder is te gast.