OVT

Afgelopen week is de historica Nanci Adler benoemd tot hoogleraar ‘Herinnering, geschiedenis en recht in relatie tot regimewisselingen’ aan de Universiteit van Amsterdam. Haar hoogleraarschapstitel is een hele mond vol, maar het komt erop neer dat zij gaat onderzoeken hoe men in probleemlanden als de voormalige Sovjet Unie en bijvoorbeeld in het voormalige Joegoslavië omgaat met het explosieve en pijnlijke verleden. Nanci Adler komt praten over het ‘verkeerde verleden’ in Rusland en haar leeropdracht.

Over twee jaar, in 2017, viert protestants Nederland 500 jaar Reformatie, want dan is het precies vijf eeuwen geleden dat een monnik zijn stellingen ter verbetering van de roomse kerk spijkerde op een kerkdeur in Wittenberg. Toch moet de feeststemming wat getemperd vinden rabbijn Raphael Evers, rabbijn Menno ten Brink en het CIDI (Centrum Informatie en Documentatie Israël). Luther was namelijk een eersteklas anti-semiet, en wellicht zou het mooi zijn als de Protestantse Kerken in Nederland een excuus maken voor deze weeffout in de theologie van de grote reformator.Rabbijn Evers en Lutherkenner en theologe Sabine Hiebsch zijn te gast

Het is het lievelingswapen van Hollywood, en we kunnen ons Lucky Luke noch John Wayne voorstellen zonder Colt. Maar de glamorous revolver wordt misschien wel nooit meer gemaakt. Want na bijna 180 jaar staat de fabriek op de rand van een faillissement. Wapendeskundige en verzamelaar Henk Bouwman is te gast en brengt een antieke Colt mee.

Zondag 21 juni is de langste dag. De zon staat dan op haar hoogste punt. Al in schriftloze culturen en overal ter wereld wordt dit moment gevierd en vereerd. Zo verzamelen zich tienduizenden belangstellenden jaarlijks bij de prehistorische steencirkel Stonehenge in Engeland want dan alleen komt de zon precies op achter de Heelsteen. Ook in Nederland komen nu nog druïden, heksen en wichelroedelopers jaarlijks bij elkaar om de zonnewende te ervaren. Cultuurhistoricus Gerard Rooyakkers vertelt in OVT over de festiviteiten, rituelen en mythes rondom het solstitium -- Latijnse naam zonnewende -- hoe de kerk ermee omging en waarom ook voor de nieuwe heidenen dit een belangrijk moment is.

Alweer 800 jaar geleden werden op een stukje schaapsperkament 63 eisen opgeschreven door 25 Engelse baronnen die geen zin meer hadden in de oorlogen uitvechten en financieren van hun Koning. Met tegenzin tekende de vorst op 15 juni 1215 het document, ook namens zijn erfgenamen, om het vervolgens te negeren. Hij werd gesteund door de Paus die het nietig verklaarde. Desondanks wordt het nu een van de belangrijkste documenten ter wereld geacht. De Britten claimen met hun Magna Carta de eerste rechtsstaat en mensenrechten ter wereld. De Magna Carta zou de basis zijn voor de Acte van Verlatinghe, de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring, De Franse Revolutie; en inspiratiebron voor Ghandi, Nelson Mandela en recenter voor de Amerikaanse rapper Jay Z. Kenner van Groot-Brittanie Peter Brusse vertelt in OVT over de Magna Carta en hoe de Engelsen ermee omgaan.

De column van Philip Freriks

Coltfabriek bijna failliet; Luther - antisemiet; Column Philip Freriks; Magna Carta; Nanci Adler

Winnetou overleden, boek- en filmrecensies en in Het Spoor Terug, Emmaus deel 2

Emmaus, deel 2: Van de priester en de baronesIn varkensstallen bij het kasteel van barones Gabriëlle Van Zuylen van Nyevelt in Haarzuilens begint eind 1966 de eerste Nederlandse Emmaus-woonwerkgemeenschap. De Emmaus-beweging was eind jaren veertig in Frankrijk opgericht door de bezielde priester Abbe Pierre. Mensen die de weg in het leven zijn kwijtgeraakt - zoals alcoholisten, ex-bajesklanten en zwervers - worden er liefdevol opgevangen. Al snel begint de verkoop van tweedehandsspullen, gemaakt door Jacqueline Maris

Waterloo. Sinds de dag dat Napoleon van de geallieerde troepen verloor is de veldslag spreekwoordelijk geworden voor een onoverkomelijke nederlaag. Napoleon vond zijn Waterloo in het gelijknamige plaatsje in de Zuidelijke Nederlanden, dat tegenwoordig bij België hoort. Achttien juni, aankomende week, is het precies 200 jaar geleden dat het gebeurde.In OVT daarom deze week een special over Waterloo. Een uitzending over de terugkeer en opmars van Napoleon vanuit Elba; over de aanloop naar de veldslag, het verloop ervan, en natuurlijk ook over de betekenis ervan voor de 19e eeuw. De angst voor Napoleon, het Europese Napoleon-trauma en het imago van Waterloo tekende de Europese geschiedenis.Met als gasten historica en letterkundige Lotte Jensen, kenner van Napoleon en verzamelaar van Napoleon-parafernalia; Jurriën de Jong, een van de auteurs van het boek ‘Waterloo. 200 jaar strijd’; en Johan Op de Beeck, schrijver van ‘Waterloo. De laatste honderd dagen van Napoleon’, en van verscheidene boeken over de kleine korporaal, die Europa in brand zette.