In het tweede uur praten we met Petra Sijpesteijn over het boerkaverbod en met Ruben Verwaal over lichaamssappen en hoe we ze gebruikten. In het Spoor Terug een documentaire over de Slag bij Vlaardingen, dit jaar 1000 jaar geleden.

Tot diep in de Middeleeuwen werd de mens gezien als een verzameling sappen, in ieder geval waren de sappen – bloed, zwarte gal, gele gal en slijm – oorzaak van ellende en moest eventuele genezing via ontsapping plaatsvinden.De sappen maakte in de zeventiende eeuw plaats voor de anatomische ontleedbare mens, maar werden in de achttiende eeuw weer herontdekt. Medici gingen weer de nadruk leggen op lichaamsvocht als bloed en urine en veranderde aldus de medische wetenschap.Medisch historicus Ruben Verwaal schreef het proefschrift ‘Fluid Bodies: Physiology and Chemistry in the Eighteenth-Century Boerhaave School’. De auteur is te gast.

Het is de televisieserie waar vooral meisjes bij zwijmelden, want welk meisje wilde geen Little house on the Prairie? Dat in het gelijknamige boek de oorspronkelijke bewoners als complete wilden werden omschreven, deed niets aan het kijkgenoegen af. In de Verenigde Staten is de naam van de schrijfster, Laura Ingalls Wilder, inmiddels besmet. Zozeer zelfs dat een prestigieuze kinderboekenprijs niet langer naar de auteur genoemd mag worden.Maar hoe ‘racistisch’ was het boek eigenlijk, en is de televisieserie mogelijk ook besmet? Amerikaniste Markha Valenta komt vertellen over serie en boek.

In het eerste uur een smet op het blazoen van Little House on the Prairie; de Berlijnse luchtbrug; de column van Philip Freriks; schuldig koloniaal taalgebruik in musea en antikolonialisme in koloniale tijden.

Philip Freriks is deze week de columnist.

Deze week werd een wet aangenomen tegen het dragen van gezicht bedekkende kleding in onderwijs- en zorginstellingen, overheidsgebouwen en in het openbaar vervoer. Dus geen bivakmuts meer bij het bezoek aan de dokter, geen integraalhelm op tijdens de gymles en vooral geen boerka in de tram. Want daar komt toch het verbod dat deze week door de Eerste Kamer werd goedgekeurd op neer: op een boerkaverbod. Maar waar komt de boerka vandaan en waarom dragen moslimvrouwen ze? Te gast is Petra Sijpesteijn, hoogleraar Arabische taal en cultuur aan de Universiteit Leiden.

Er bestaat schuldig koloniaal erfgoed en er bestaat schuldige koloniale taal. Schuldige woorden zijn bijvoorbeeld Hottentot en Bosjesman, want ze komen voort uit een westers superieur koloniaal bewustzijn. Daarom spreken we tegenwoordig van Khoikhoi en San.Maar hoe moeten we met de schuldige koloniale taal omgaan, moeten alle bordjes bij koloniale objecten worden verhangen? Deze week werd de publicatie ‘Words Matter’ ten doop gehouden op een symposium over museaal woordgebruik.Schrijver Simone Zeefuik en algemeen directeur van het Tropenmuseum Stijn Schoonderwoerd zijn te gast.

Hij was woest, en toch op zijn eigen manier edel, stond met een half been in het doopvont maar bedacht zich alsnog en bleef aldus heiden. Zijn naam was Redbad, de beroemdste Friese koning ooit. De achtste-eeuwse krijger die de Franken bedwong heeft nu zijn film, kortweg ‘Redbad’ geheten. De film gaat deze week in premièreRedbad-kenner en historicus Han Nijdam bespreekt de film.

Het beroemdste Dada-kunstwerk, de pispot van Marcel Duchamp (1917), blijkt uit de geest van een vrouw te komen. De pispotaffaire - waarbij getwijfeld werd aan het auteurschap van Duchamp in deze - stamt al uit de jaren tachtig. Maar sinds kort staat vast dat de auctor intellectualis van de pot een vrouw is. Zo wordt duidelijk uit een artikel in het kunsttijdschrift ‘See All This’ van Theo Paijmans.De auteur legt uit hoe het zit met de pot.

Het gaat helemaal niet goed met de landbouwer en veehouder, al ruim een halve eeuw niet. Zo blijkt ‘De staat van de Boer’, het grootste opinieonderzoek onder agrariërs dat ooit werd gehouden en waarover Trouw deze week berichtte.Maar wat is precies de historisch oorzaak van de achterstand en marginalisering van de boer? Hans van Grinsven, schrijver van ‘Dit is uw land. Het einde van een boerenparadijs’ is te gast.