PB BRIEF

Europejski Bank Centralny podejmie decyzję o stopach procentowych, a Stany Zjednoczone opublikują dane o PKB i inflacji. Sprawdzamy, czego od rosyjsko-afrykańskiego szczytu oczekuje Kreml, jakie cele stawia sobie Budimex i co Europa chce osiągnąć w rozmowach z Kanadą. Przyglądamy się również kosztom energii i miliardom dolarów przeznaczonym na rozwój światowego handlu.

W odcinku także rozmowa z Eugeniuszem Twarogiem o oszustwach finansowych i bezpłatnej konferencji Scamming Out! Summit, która odbędzie się 4 listopada w Warszawie. Zapraszamy do rejestracji: https://scammingout.pl/

Więcej w „Pulsie Biznesu”:

Artur Popko o planach Budimeksu — wywiad Katarzyny Kapczyńskiej:
https://www.pb.pl/artur-popko-polska-jest-kluczowym-rynkiem-dla-budimeksu-ale-kierunkiem-na-najblizsze-lata-jest-rozwoj-za-granica-1269522

Czarne łabędzie nad energetyką. Firma nie może żyć jedną prognozą:
https://www.pb.pl/czarne-labedzie-nad-energetyka-firma-nie-moze-zyc-jedna-prognoza-1269411

Amerykańska Rezerwa Federalna zdecyduje dziś o stopach procentowych. Dlaczego Fed obawia się kolejnej fali inflacji i co jego decyzja oznacza dla dolara, rynków i polskiej gospodarki? Tymczasem Niemcy szukają nowych sojuszy handlowych w Azji, Unia Europejska próbuje ograniczyć zależność od chińskich surowców, a rozmowy dyplomatyczne na Bliskim Wschodzie dają nadzieję na uspokojenie rynku ropy. Przyglądamy się także brytyjskiemu budżetowi, kondycji niemieckich konsumentów i wydarzeniom w Ukrainie. W kalendarium wracamy do Czarnego Poniedziałku z 1929 roku, a na zakończenie żegnamy Marka Dunina-Wąsowicza — dziennikarza, więźnia Stutthofu i niezwykłego świadka historii.

Izrael głosuje w wyborach, które mogą zmienić układ sił na Bliskim Wschodzie. Czy Benjamin Netanjahu utrzyma władzę? Przyglądamy się jego politycznym rywalom, zarzutom korupcyjnym, polskim korzeniom rodziny oraz demograficznemu wyzwaniu, przed którym stoi Izrael. Tymczasem w Pekinie trwa plenum Komunistycznej Partii Chin, a Europa próbuje wynegocjować lepsze warunki handlu z Państwem Środka. W Polsce szykują się zmiany podatkowe, za oceanem inwestorzy czekają na decyzję Fed, a rekordowo drogi diesel staje się problemem Donalda Trumpa przed wyborami do Kongresu.

Po niemal dwóch latach protestów studenci doprowadzili do politycznego przełomu w Serbii. Aleksandar Vučić przyznaje się do wyborczej porażki. Jak młodym Serbom udało się zorganizować ruch, który zmienił układ sił na Bałkanach, i co oznacza to dla relacji z Unią Europejską, Rosją i Chinami? Tymczasem napięcia na Bliskim Wschodzie podbijają ceny ropy i gazu, grożąc kolejną falą inflacji. Donald Tusk kończy wizytę w Azji, gdzie Polska poszukuje nowych możliwości współpracy gospodarczej. W dzisiejszym explainerze sprawdzamy, jak silnie polska gospodarka jest związana z Niemcami, dlaczego problemy niemieckiego przemysłu odczuwają polskie przedsiębiorstwa i czy ta zależność stopniowo słabnie. Przyglądamy się również spotkaniu europejskich ministrów obrony w Paryżu oraz politycznym decyzjom zapadającym w Pekinie.

W dzisiejszym PB Brief mówimy o:

• sytuacji życiowej młodych Europejczyków: według danych Eurostatu za 2025 rok niemal połowa osób w wieku 18–34 lata mieszkała z co najmniej jednym z rodziców lub korzystała z ich dochodów. Prawie 37 proc. osób z tej grupy już pracowało w pełnym wymiarze czasu. Praca nie zabezpiecza zaspokojenia potrzeb, a głównym problemem są koszty związane z mieszkaniem;
• gniazdownikach w Polsce: u nas około dwóch trzecich młodych pozostaje w gospodarstwie domowym rodziców. Polska pod tym względem plasuje się w czołówce UE obok Chorwacji, Słowacji, Włoch, Hiszpanii i Grecji, a także w piątce państw (obok Malty, Chorwacji, Cypru i Słowacji), w których ponad połowa młodych mieszkających z rodzicami pracuje na pełny etat;
• postępującej depopulacji: na koniec lipca (za okres 12 miesięcy) liczba urodzeń spadła do poziomu 234,5 tys., co stanowi najniższy wynik od II wojny światowej. Liczba zgonów przekroczyła 408 tys., a ubytek naturalny wyniósł 107 tys. osób w ciągu roku. Dziś aktualizacja danych;
• realizacji programu SAFE: rząd przedstawi informację o stopniu realizacji programu finansowania zbrojeń o wartości prawie 44 mld EUR. Opozycja w interpelacjach poselskich dopytuje o zagrożenia dla finansowania programu antydronowego SAN (kontrakt wart 15 mld zł netto) oraz płynność finansową spółki odpowiedzialnej za jego wdrożenie;
• rynkowych konsekwencjach zjawiska super El Niño: fundusze inwestycyjne, w tym giełdowy fundusz hedgingowy Man Group, ostrzegają przed ryzykiem dla infrastruktury energetycznej oraz rynku metali i nawozów. Anthropocene Fixed Income Institute wskazuje na zagrożenia dla gospodarki obciążonej wysokim zadłużeniem i ryzykiem podwyżek stóp procentowych;
• danych o sprzedaży detalicznej we wrześniu: sprzedaż wzrosła o 3,3 proc. r/r (wobec oczekiwań rynku na poziomie 3,6 proc.). Niższy wzrost sprzedaży wynikał ze spadku popytu na paliwa, który wyniósł prawie 10 proc. r/r. Po wyłączeniu paliw tempo wzrostu sprzedaży przyspieszyło do ok. 5,4 proc. r/r, napędzane sprzedażą samochodów (wzrost o 13 proc.) oraz mebli i sprzętu RTV/AGD (wzrost o prawie 11 proc.);
• wypychaniu ludzi z rynku pracy przez AI: brytyjski Barclays planuje zlikwidować w tym roku około 5 tys. miejsc pracy (5 proc. ogólnego zatrudnienia), z czego 60 proc. zwolnień obejmie działy wsparcia, w tym programistów (1 tys. etatów już zlikwidowano). Celem jest obniżenie kosztów i poprawa rentowności poprzez wdrożenie AI;
• wzroście rentowności francuskich obligacji skarbowych: rentowność 10-letnich obligacji Francji wzrosła do 5,07 proc. (najwyższy poziom od 24 lat) w odpowiedzi na protesty społeczne i problemy budżetowe. Niektórzy eksperci już ostrzegają przed ryzykiem przekształcenia wyprzedaży obligacji w kryzys zadłużenia strefy euro;
• zakupie udziałów w Bayernie Monachium: Viessmann Generation Group nabyła 5 proc. udziałów w klubie Bayern Monachium (po podwyższeniu kapitału pakiet wzrośnie do niespełna 6,7 proc.). Transakcja wycenia niemiecki klub piłkarski na około 4 mld EUR;
• procedowaniu wniosków o nowe fundusze ETF: w III kwartale do Urzędu KNF wpłynęło 7 statutów nowych ETF-ów od krajowych instytucji finansowych;
• prognozach wykorzystania AI w polskich firmach: ze sztucznej inteligencji korzysta prawie 40 proc. polskiego społeczeństwa i 18 proc. firm. Za 5 lat z AI może korzystać ponad połowa firm w Polsce, a w 2035 roku odsetek ten przekroczy 80 proc.;
• małym rynku venture capital: bez uwzględnienia rund finansowania spółek ElevenLabs i Iceye (wycenianych na ponad 10 mld USD, które pozyskały łącznie ok. 6,5 mld zł) polski rynek VC w tym roku skurczyłby się o 13 proc. do wartości ok. 1,3 mld zł rozłożonej na 140 transakcji. Kwota pozyskana przez dwie wymienione spółki odpowiada łącznemu finansowaniu ponad 900 pozostałych startupów w statystykach PFR Ventures od początku 2023 roku.

W dzisiejszym PB Brief mówimy o:

• Żywność przestanie hamować inflację? Mimo dotychczasowych spadków cen skupu produktów rolnych, gorsze zbiory oraz rosnące koszty produkcji – w tym drożejący gaz potrzebny do wyrobu nawozów – zapowiadają podwyżki cen żywności w sklepach.
• Nowy podatek na wsparcie przemysłu. Sejm rozpatrzy projekt pomocy dla firm energochłonnych (do 4,8 mld zł), który ma zostać sfinansowany z podwyżki stawki CIT do 30 proc. dla firm energetycznych i paliwowych. Pomoc uzależniono od inwestycji w zieloną transformację.
• Polacy boją się o gospodarkę i oszczędzają. Sprzedaż detaliczna i nastroje konsumenckie wskazują na powściągliwość w zakupach. Aż 65 proc. gospodarstw domowych odkłada pieniądze na czarną godzinę z obawy przed pogorszeniem sytuacji gospodarczej kraju.
• Drugi największy deficyt w Unii Europejskiej. Dane Eurostatu wskazują, że roczny deficyt fiskalny Polski sięgnął 6,5 proc. PKB, co daje nam drugie miejsce w UE za Rumunią. Dług publiczny wzrósł do 64,5 proc. PKB. Rząd już płaci wyższą rentownością 10-letnich obligacji skarbowych.
• Gwałtowny wzrost kosztów frachtu ropy. Koszty transportu surowca wzrosły globalnie siedmiokrotnie (do ponad 20 USD za baryłkę) w wyniku napięć na Bliskim Wschodzie, co zwiększa opłaty za ryzyko.
• Przecena ukraińskich spółek rolnych. Akcje firm rolniczych, takich jak Astarta, IMC czy KSG Agro, zanotowały wyraźne spadki po rosyjskich atakach na statki handlowe i infrastrukturę portową w obwodzie odeskim.
• Ryzyko bańki na rynku AI. Ken Griffin (Citadel) ostrzega przed bańką spekulacyjną wokół sztucznej inteligencji. Rosnące stopy procentowe i koszty kapitału mogą utrudnić pozyskiwanie pieniędzy przez fundusze venture capital na projekty technologiczne.
• Załamanie nastrojów wśród młodych. Aż 42 proc. Polaków w wieku 18–24 lata uważa, że znalezienie pracy jest bardzo trudne lub niemożliwe – to wzrost z 19 proc. sprzed czterech lat.
• Polski system emerytalny wśród najsłabszych. W 2060 roku co czwarty polski senior może żyć w ubóstwie ze względu na strukturę obecnego systemu emerytalnego, w którym stopa zastąpienia drastycznie spada.
• Energia elektryczna dla Big Techów. W Irlandii centra danych firm Google, Microsoft, Meta i AWS odpowiadają już za niemal 20 proc. całego krajowego zużycia prądu, a udział ten stale rośnie.

W dzisiejszym PB Brief:Rewolucja w podatkach dochodowych: Rządowe projekty przewidują m.in. nową 24-procentową stawkę PIT, podniesienie drugiego progu podatkowego do 130 tys. zł i wprowadzenie dodatkowego do 150 tys. zł, ale jednoczesne ograniczenie możliwości rozliczania się ryczałtem dla działalności gospodarczych. Choć na zmianach ryczałtu straci ok. 40 tys. przedsiębiorców, na modyfikacji skali zyska nawet 3,5 mln podatników.Presja płacowa pod kontrolą: Najnowsze dane GUS pokazują, że średnia płaca w sektorze przedsiębiorstw wzrosła do ok. 9266 zł brutto (5,9 proc. r/r). To wynik niższy od oczekiwań rynku, co sygnalizuje, że narastająca inflacja na razie nie uruchamia groźnej dla gospodarki spirali cenowo-płacowej.Paliwa ciągną w górę ceny w przemyśle: Wskaźnik cen producentów (PPI) przyspieszył do 6,1 proc. r/r, napędzany rosnącymi cenami ropy, gazu i innych surowców. Jednocześnie produkcja przemysłowa niespodziewanie wzrosła o 4,6 proc. r/r, m.in. dzięki eksportowi komponentów do budowy infrastruktury sztucznej inteligencji.Ożywienie w budownictwie mieszkaniowym: Z danych GUS wynika, że w ciągu 9 miesięcy wzrosła zarówno liczba mieszkań oddanych do użytkowania (o 3,1 proc. r/r), jak i wydanych pozwoleń na budowę (o 12 proc. r/r). Czy zwiększona podaż będzie miała wpływ na ceny metra kwadratowego? O tym rozmawiamy z naszą redakcyjną ekspertką rynku nieruchomości Anną Gołasą.Ceny ropy naftowej blisko 5-miesięcznych szczytów: Cena baryłki ropy Brent sięgnęła w ciągu dnia 111 USD, by po realizacji zysków przez inwestorów ustabilizować się wokół 108 USD. Sytuację na rynku łagodzi decyzja Międzynarodowej Agencji Energii o przyspieszonym uwalnianiu rezerw paliwowych.Pekao stanie się Polbankiem?: Prezes Pekao SA, Cezary Stypułkowski, potwierdził, że będzie namawiał do rebrandingu przed przypadającym na 2029 r. stuleciem instytucji. Powodem jest m.in. fakt, że ponad 40 proc. klientów myli Pekao z PKO BP. Wśród zastrzeżonych nazw znalazły się Polbank i Polbank24, co budzi rynkowe emocje ze względu na historyczny portfel kredytów frankowych związany z tą marką.Polski tech walczy z kwantowymi hakerami: Spółka ResQuant pracuje nad chipami zabezpieczającymi infrastrukturę krytyczną i wojsko przed atakami z wykorzystaniem komputerów kwantowych. Firma pozyskuje dotacje od ESA i NATO oraz przygotowuje się do wejścia inwestora z branży technologicznej.

W dzisiejszym PB Brief mówimy o:

Francja ma problem: wysoki poziom wydatków budżetowych – aż 57 proc. PKB – nie gwarantuje jakości usług publicznych, co jest podłożem ostatnich brutalnych zamieszek. Francja jest o krok od obniżenia ratingów, a zła sytuacja budżetowa jest tematem kampanii przed wyborami prezydenckimi w 2027 r.

Trump kupuje akcje na potęgę: raport mniejszości Demokratów zasiadających w Połączonym Komitecie Ekonomicznym Kongresu (Joint Economic Committee – JEC) wskazuje, że wartość akcji spółek farmaceutycznych należących do Donalda Trumpa wzrosła w 2025 r. do maksymalnie 56 mln USD. Big Pharma to jeden z beneficjentów zmian w przepisach wprowadzonych ustawą One Big Beautiful Bill Act (OBBBA), sztandarowym projektem obecnej administracji Białego Domu.

Nowe dane z polskiej gospodarki: GUS opublikuje dziś m.in. raport o średniej płacy. Według Piotra Araka, głównego ekonomisty VeloBanku, w standardowych warunkach to mógłby być argument za podwyżką stóp procentowych.

Wniosek o wotum nieufności wobec ministra finansów i gospodarki: PiS chce odwołania Andrzeja Domańskiego m.in. za interpretację prawa podatkowego pozwalającą na wspólne rozliczanie się po transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa.

Deklaracja Elona Muska i inicjatywa firmy Anthropic: Elon Musk zadeklarował na platformie X, że w 2027 r. przekaże każdemu amerykańskiemu dziecku po jednej akcji SpaceX (szacowana wartość darowizny to ok. 10,5 mld USD). Zapowiedź padła niedługo po ogłoszeniu przez firmę Anthropic (twórcę Claude AI) planu przekazania 5 proc. udziałów na fundusz wspierający cele społeczne i łagodzenie skutków rozwoju sztucznej inteligencji.

Uzależnienia w duńskich firmach: dane firmy ubezpieczeniowej Danica wskazują na 10-procentowy spadek liczby osób leczących się z alkoholizmu oraz aż 69-procentowy wzrost liczby osób leczących się z uzależnienia od kokainy (w porównaniu z latami 2019–2021).

Absurdy zarządzania: zapowiedź nowego odcinka PB Out of the Box, w którym autor Mirosław Konkel rozmawia z Magdą Maroń (GoodHR) m.in. o roli AI w pracy menedżerów.

Czy jedna zła wiadomość wystarczy, żeby giełda runęła? A może krach zaczyna się wtedy, gdy tłum inwestorów próbuje jednocześnie sprzedać akcje, a kupujących zaczyna brakować?

19 października 1987 roku, podczas Czarnego Poniedziałku, indeks Dow Jones stracił w jeden dzień 22,6 proc. W 39. rocznicę tego wydarzenia wyjaśniamy, jak powstają giełdowe krachy, dlaczego panika potrafi sama się napędzać i czy współczesne giełdy są lepiej zabezpieczone. Wracamy też do dramatycznych sesji na warszawskiej GPW w 2020 i 2022 roku.

W dzisiejszym PB Brief również:

• Chiny: czy gospodarka wciąż może rosnąć, gdy konsumenci ograniczają wydatki?

• USA i Azja Centralna: walka o metale ziem rzadkich i technologie strategiczne.

• Iran i cieśnina Ormuz: negocjacje, od których zależą ceny ropy i paliw.

• Unia Europejska: nowe pomysły dotyczące warunków pracy i dostępności mieszkań.

• Rynki: złoto, Bitcoin, obligacje i ceny paliw w Polsce.

• Z pb.pl: dlaczego młodzi Ukraińcy zarabiają stosunkowo dużo, choć często pracują poniżej kwalifikacji?

Polscy miliarderzy inwestują w mały atom. Ile będzie kosztował prąd z SMR i kiedy możemy się go doczekać? W PB Brief wyjaśniamy, jak działają małe reaktory modułowe, kto chce je budować i co dzieli zapowiedzi od uruchomienia elektrowni.

W wydaniu również:
• Rosyjski diesel i spór Waszyngtonu z Kijowem. Co wiemy o dostawach paliwa?
• Europejska inflacja i nowe dane z amerykańskiego przemysłu.
• Dlaczego giganci technologiczni interesują się kopalniami?
• Wall Street, złoto, bitcoin i maksymalne ceny paliw w Polsce.

Na zakończenie historia Eleanor Coade — przedsiębiorczyni, która sprzedawała pałacowe dekoracje z katalogu.

Zaprasza Marcin Dobrowolski.