หมายเหตุประเพทไทย Live หยิบยกภาพยนตร์ ผีใช้ได้ค่ะ (A Useful Ghost) (2025) ผลงานกำกับของรัชฏ์ภูมิ บุญบัญชาโชค ที่สร้างชื่อระดับนานาชาติด้วยรางวัลใหญ่จากเทศกาลหนังเมืองคานส์มาพูดคุย วิเคราะห์ และถอดความหมายเชิงสังคม–การเมือง ผ่านบทสนทนาระหว่างประภาภูมิ เอี่ยมสม และภาวิน มาลัยวงศ์

*หมายเหตุ: มีการเปิดเผยเนื้อหาของ ผีใช้ได้ค่ะ (A Useful Ghost)

ผีใช้ได้ค่ะ เดินเรื่องจาก "มาร์ช" สูญเสียภรรยา “แนท” แต่เธอกลับมาในร่างผีที่สิงอยู่ในเครื่องดูดฝุ่น ทั้งสองพยายามรักษาความสัมพันธ์ท่ามกลางแรงกดดันจากครอบครัว แนทต้องพิสูจน์ตนเองด้วยการกำจัดผีร้ายในโรงงาน เพื่อให้ได้รับการยอมรับว่าเป็น “ผีที่ใช้ได้”

โดยภาพยนตร์ใช้โครงเรื่องเหนือจริงของ “ผีในเครื่องดูดฝุ่น” เพื่อวิพากษ์สังคมไทยในกรอบทุนนิยม–ชาตินิยม ตั้งคำถามว่าใครคือ “ผีที่ใช้ได้” หรือ “คนดี” ในสายตาสังคม และชี้ให้เห็นว่าความทรงจำ–การจดจำคือพื้นที่ต่อสู้เพื่อไม่ให้ผู้ถูกกดขี่กลายเป็นเพียงฝุ่นที่ถูกกวาดทิ้งไป