Zmarł Milan Knížák, jedna z najwyraźniejszych postaci czeskiej kultury XX wieku. Megaloman, narcyz, bufon, człowiek - orkiestra, przy którym chowają się najbardziej renesansowi mistrzowie. Performer, rzeźbiarz, malarz, poeta, muzyk, projektant, wróżka przewidująca przyszłość, skandalista i prowokator, niebieski krasnal.

Dlatego rzuciłem wszystko i nagrałem odcinek - akcję, manifestację dla kilku (bo pewnie nie wszystkich) zmysłów.

Ponieważ są wakacje, część z Was przyjedzie pozwiedzać Pragę (zachęcam do wspólnego zwiedzania). Zabieram słuchaczy na Hradczany, do magicznego Nowego Świata, gdzie w zapadlisku pod Zamkiem Praskim gnieżdżą się artyści, niebieskie ptaki, odrzutki. Reżyser Kachyňa, surrealista Švankmajer, malarz Kurajda, czy jazzman Déczi, nagie modelki, agenci StB, cesarz Etiopii, grupa Fluxus i inne figurki zatopione jak w bursztynie. Na początku lat 60. zstąpi tam nasz bohater Milan. Praski Łazarz.

Knížák odrzucił strach, Knížák był Zlatanem czechosłowackiej sztuki. Zdobywa kontakty za oceanem, zaczyna organizować pierwsze happeningi, tuż pod czujnym okiem władzy. Psychodeliczna to kariera, szalona to podróż, tylko co po tym zostaje? Włochate zęby o poranku? (dowiecie się, spokojnie). Telegram do przewodniczącego partii, którego adresat nigdy nie otworzy? Lata odrzucenia społecznego, trochę rozbitych płyt, w końcu kariera porewolucyjna w objęciach establishmentu politycznego i artystycznego. Wszystko to - i jeszcze więcej - w najnowszym słuchowisku PPSN.

SMRT!

Do zobaczenia pod adresem Nový Svět č. 19.

Dziękuję, że wspieracie PPSN na:

Patronite

buycoffee

Spotify

Wylądowałem w Krakowie. Cóż było robić? Nie będę przecież rozdzierał swych vinted szat. Dawno nie było spacerownika, nigdy wcześniej nie było chodzonego odcinka poza Pragą. Jeśli już dotarłem na wschód, avanti, ruszajmy!

Pucuję pustkę, szlifuję bruk, tańczę między Hrabalami i poszukuję czeskich śladów nad Wisłą. Oh Boy! Czuły barbarzyńca wychodzi z okopów, bo wakacje to czas remontów. Testuję dla Was jakość Pilsnera na Plantach, gonię Jaroslava Haška. A jak Hašek to i cięty humor. Beka z Brna, antykwariuszy, konserwatorów, turystów, reprezentacji Hiszpanii, aktorów, rektorów, Świetlickiego, zakonnic i papieskiego okna. Wygłaszam skargi pod Skargą. U bukinistów szukam czeskich autorów, wyłania się Havel i ten drugi, morderca kotów. Wcisnąć mi chcą Kunderę, znów beka z Brna, nie znam litości. W końcu dopadam Haszka pod Wawelem. Nie pozostaje mi nic innego, jak zasiąść na czeskie jedzenie, c.k. pierogi i oh Boy! znów skończyć w moim ulubionym, zielonym paśmie. Zapraszam. Takiego odcinka jeszcze nie było. Forma dopisuje, a Wy wspieracie na

Patronite

buycoffee

Spotify.

Wystawiłem Waszą cierpliwość na próbę w ten letni czas, ale wracamy do Pragi lat 50. na 2/3 odcinków o gigantycznym pomniku Józefa Stalina. Po szybkiej rekapitulacji i przypomnieniu wątków z pierwszej części, ruszamy z robotą. Na praską Letną zaczynają przybywać pierwsze bloki granitu. Zanim prace rozpoczną się na dobre, trzeba się jednak upewnić, że projekt nie rozwścieczy Sowietów i ich wodza. Komunistyczna władza chodzi w okół glinanego modelu i przycina, koryguje, podwyższa, obniża - słowem - robi wszystko, by autora doprowadzić do szaleńśtwa. Nie tylko jego, ale także jego małżonkę. Dochodzi do sytuacji tak kuriozalnych, że żaden scenarzysta niewymyśliłby tego lepiej, niż samo życie w zniewolonym państwie. A śmierć Stalina? Odejście Gottwalda? Przecież musi to mieć wpływ na tak monstrualne przedsięwzięcie? Okazuje się, że są inne czynniki, które pomnik mogą "położyć", a nowy prezydent Czechosłowacji, musi się nieźle napocić, by 600 robotników przekonać do harówki na trzy zmiany. Nad naszymi bohaterami zbierają się jednak coraz gęstsze chmury, wręcz kowadła burzowe.

Dziękuję, że wspieracie PPSN na:

Patronite

buycoffee

Spotify

Przypominam, że trwa szczególna zbiórka na metalowy odcinek podcastu i inne projekty z tym związane.

Dzięki za wsparcie i słuchanie!

Krucifix, przedziwny temat wybrałem, ale siedział, dojrzewał, ciasto rosło; trochę się przelało. Dzięki, że słuchacie przy tych upałach (jeśli zobaczę jeszcze jednego mema lub skargę na socialch na temperaturę; wbijam Wam na chatę).

Zjeżdżamy w rejony cinkciarskie, szare, podejrzane, a tam Arnold, Sylwester, Jean i inni wielcy ery VHS. Obejrzałem kiedyś dokument Lukáša Bulavy "Królowie video" o pirackim, filmowym podziemiu w Czechosłowacji lat 80. Czy chodziło tylko o biznes na boku, czy może coś więcej? Opowiadam o pasji, obsesji do tworzenia tzw. szybkich dubbingów; podziemnej dystrybucji, antypaństwowych przypałach i kompletnym braku poszanowania praw autorskich. Wplatam pomiędzy wątki integracji, języka, kreatywności, interpretacji dzieła filmowego (ile przy tym wpadek i prześmiesznych anegdot). W końcu nadejdzie wolność, ale "Titanic" z piratami (analogmenami, królami VHS), wcale nie chce rozbić się o górę lodową nowych czasów.

Wspierajcie PPSN na:

Patronite

Buycoffee

Spotify

Nawet się nie zorientowałem, że to już 70, pełny odcinek PPSN, a temat jak najbardziej godny do tego, żebyśmy poświętowali razem, przy kolejnej gawędzie.

Od dawna chciałem się zająć pomnikiem Stalina w Pradze, ugryźć temat po swojemu, wysadzić wszystkie mity; dorzucić coś od siebie. Oto pierwsza część opowieści o gigantomanii, kulcie jednostki, propagandzie i zaprzedaniu się. W pierwszej części opowiadam o tym, jak Czesi świętowali 70 urodziny Stalina; jak wyglądał konkurs; kto i dlaczego właściwie wygrał; dlaczego tak długo trwał start prac. Opowiadam też o innym, kolosalnym dziele, o którym pewnie nie mieliście pojęcia. Czesi, naród, który postanowił w hołdzie wodzowi, przekroczyć wszelkie granice. Zapraszam serdecznie i dziękuję, że słuchacie PPSN.

Podcast pod specjalnym nadzorem możecie wspierać także materialnie na:

Patronite

buycoffee

Spotify

Zapraszam na odcinek specjalny, pierwszy odcinek, w którym odpowiadam na pytania słuchaczy. Za wszystkie serdecznie dziękuję, podobnie jak za wsparcie, które płynie dla PPSN.

Z odcinka dowiecie się o moich ulubionych piwach. Tu żadnych zaskoczeń. Będzie Hrabal i pewien czeski artysta, którego nazwiska już nie chce mi się wymieniać. Odpowiem na pytanie o najgłupsze suweniry, które padły moim łupem w Pradze, a także dlaczego Czechy/Praga? Zdradzę jak wyglądały moje pierwsze chwile w Pradze i jak zaczęła się moje zainteresowanie naszymi sąsiadami. Zapraszam na luźniejszy, prawie już wakacyjny materiał i zapewniam, że to nie jest moje ostatnie słowo. Ahoj ! PG

Wspieraj podcast na:

Patronite

buycoffee

spotify

Oto pierwszy etiudowy odcinek Podcastu pod specjalnym nadzorem, składający się z kilku historii. Chciałem zrobić porządek w swojej głowie, w swoich planach, pogrzebać historie, które miały pojawić się w PPSN, ale z różnych względów się nie pojawią. Przy każdej z opowieści argumentuję dlaczego, zapraszając Was tym samym, do podcastowej kuchni. Staram się przedstawić motywacje, sposób formowania odcinków, najważniejsze części składowe tego procesu. Cieszę się, że mogłem to zrobić.

Nie są to B-side'y, ale pełnoprawne opowieści Poznacie największego socrealistycznego kompozytora w historii Czechosłowacji; króla czeskich dyskotek; nietuzinkowe opozycjonistki; "ojca żelaznej kurtyny", zafascynowanego elektrycznością; czy praskiego Ikara. W końcu zaproszę Was do mojej kuchni (prawdziwej, ze zlewem, kuchenką), by zdradzić tajemnicę czeskiego gulaszu.

Dziękuję, że wspieracie PPSN na Patronite, buycoffee, oraz poprzez wykupywanie subskrypcji na Spotify.

Zabieram Was do najcięższego więzienia w Czechosłowacji. Mowa o Valdicach pod Jiczynem. Byli tu osadzani więźniowie tzw. 3 kategorii: najgroźniejsi przestępcy i recydywiści. To jednak nie wszystko. Reżim dokooptowywał do nich więźniów politycznych, którzy mieli tu przeżywać wieloletnie piekło. Mówiło się, że do zakładu w Valdicach, jedzie się aleją z Jiczyna 20 minut, ale wraca nawet 20 lat. Można było też nie wrócić wcale. Kiedy ktoś trafił do specjalnego bloku karnego, zostawał oddany w ręce strażników, nad którymi praktycznie nie było kontroli.

To będzie mroczna, ciężka, ale jakże prawdziwa opowieść o przetrwaniu, sile ducha, kreatywności. Chciałem odmalować obraz,( bez zbędnej sensacji), tego co się tam działo, z czym więźniowie musieli się mierzyć, w końcu co wymyślał reżim, żeby ich złamać i w konsekwencji wykończyć.

Dowiecie się też, czy w takich warunkach można się nauczyć gry na pianinie; jak ważna w więzieniu jest herbata; jak czytać książki w pomieszczeniu bez światła; jak oddaje się mocz w pięciu chłopa do jednej muszli klozetowej i czy poezja mieści się w odbycie. Opowiadam też o niewolniczej pracy w valdickim "inferno", czy przy składaniu biżuterii Jablonexu. Korzystam ze wspomnień Jaroslava Javorskiego, który przeżył Valdice, ale nie był tam sam. W tym samym czasie siedziała z nim śmietanka czechosłowackiej opozycji - Ivan Martin Jirous oraz Jiří Gruntorád. To hołd również dla nich. Tak często w PPSN mówię o undergroundzie, opozycji, walce z reżimem. Teraz czas, byśmy zajrzeli również do Valdic.

Dziękuję, że wspieracie Podcast pod specjalnym nadzorem na Patronite, buycoffee oraz poprzez wykupywanie subskrypcji na Spotify. Dziękuję i liczę na więcej. PG

Przynoszę dziś opowieść mroczną, niesmaczną, wymagającą i tylko dla ludzi, których nie brzydzi to, co ludzkie (a właściwie już pośmiertne). Zabieram Was do Domu Śmierci, na najwyższy poziom kultu jednostki, do rzeszy głupoty, przesady, uporu, na praski Vitkov, gdzie wspólnie będziemy doglądać mumii robotniczego prezydenta Klementa Gottwalda.

Czesi zabalsamowali swojego wodza. Niby coś tam do was dotarło, strzępki informacji, kilka ciekawostek, ale jeszcze nikt nie pochylił się nad tym, tak jak ja. Tak nisko, tak blisko, że czuć smród, fetor rozkładu. Nie zabraknie czarnego humoru, dowcipnych anegdot, bo każda tragedia musi (i ma) elementy komedii. Kabaretowych momentów nie brakuje, mieszają się one z tymi budzącymi obrzydzenie i zgrozę, przynajmniej zdziwienie, bo to taniec motywów, danse macabre, na tej szczególnej dla Czechów górze. Lud pracujący nie może pozwolić, by ciało prezydenta uległo rozkładowi. Wierchuszka partyjna przyklepuje pomysł, jeszcze nad ciepłym ciałem. Z Moskwy przybywają światowe sławy w dziedzinie balsamizacji, by rozpocząć proces uwieczniania ojca narodu. Szczytowy moment czechosłowackiego stalinizmu. A towarzysz Hubka-Gubka tylko trzęsie się, poci i pali jednego za drugim, przykuty do swojego pana za życia i po śmierci. Ale to dopiero początek niewiarygodnych wydarzeń...

Dziękuję, że wspieracie Podcast pod specjalnym nadzorem na Patronite, buycoffee oraz poprzez wykupywanie dostępu do bonusów na Spotify.

Podcast może się ukazywać regularnie tylko dzięki wsparciu Patronek i Patronów.

Kto jest tym największym (żyjącym) Czechem? Pytam w najnowszym odcinku Podcastu pod specjalnym nadzorem. Mam swojego kandydata i zdecydowanie nie jest to tylko hołd, na jego 90 urodziny. Aktor, scenarzysta, pisarz, komik, autor tekstów i największy influencer w życiu kilku ostatnich pokoleń Czechów. Mili Państwo - rzecz jasna - Zdeněk Svěrák!

To on stworzył słynnego Járę Cimrmana, genialnego wynalazcę i patriotę, tak kochanego też w Polsce. To spod jego pióra wyszły najczęściej cytowane teksty z kultowych, czechosłowackich komedii. To on śpiewa dzieciom własne piosenki, pisze numery innym artystom, to on jest wciąż asem w rękawie czeskiej opozycji. Nie mówiąc nawet, że odpowiada za czeskiego Oscara. Jego charakterystyczne, oparte na języku, grach słownych scenariusze, na wiele dekad zdominowały czeską kinematografię. Jeśli znacie takie filmy jak: "Na skraju lasu", "Wsi sielska, anielska", "Kelner, płacić" czy "Piorun kulisty", to wiecie o czym mowa. Ale nawet Ci, którzy Svěráka jeszcze na ekranie nie widzieli, nie czytali jego tekstów, czy nie oglądali jego sztuk, znajdą tu masę szczegółów i anegdot z życia kulturalnego (i politycznego) w Czechosłowacji. StB, agenci, cenzorzy, Lenin, Stalin, Klaus, cały korowód szalonych postaci, tak jak zawsze w PPSN. Masa inspiracji.

Dziękuję za wsparcie dla projektu na Patronite, buycoffee oraz poprzez wykupywanie subskrypcji do bonusowych materiałów na Spotify. Może i Ty rozważysz wsparcie dla PPSN? Dzięki serdeczne. Zapraszam do odcinka i życzę udanej zabawy. Ahoj! PG