Politik Merkez - Robot Okuyucu Yayını

Günümüzün medya ve siyasetle ilgili sorunlarını mimetik alan etkileşimiyle ele alacağım. Köklü adımların atılmasında geçmişten geleceğe mimetik filtreler nasıl kullanılıyor, buna bakacağım. Savaş üzerine bir değerlendirme yapacağım. Bugünün post-modern kurgusunun temellerini araştıracağım. İnsana ait gelişim katlanarak, ancak onun yarattığı şiddetin yöntemi de bir o kadar karmaşık. İçinde idealler ve buna ait kavramlar var, ama büyük bir çelişki yaratırcasına anlatabileceğimiz, bir kendi arkaik kalıbını güncelleyerek tekrarlama durumu söz konusu. Bir mücadele olacak ise bu temelden yaklaşarak bir strateji geliştirilebilir; insanın geleceğe yansıttıklarına bir filtre daha konabilir, kırılmalar ve döngüler üzerine çalışılabilir, amaç, kuralsız hale dönüşen ve sinsice sürdürülen şiddeti azaltmak olmalıdır.

S-400, F-35, Afganistan, Libya, Suriye konusu ne olur? ABD ile nasıl çalışılır? Rusya, Türkiye ilişkileri nasıl gelişir? Sorular bunlar ve burada cevap bulacağız. NATO zirvesi içinde gerçekleşen her iki Başkan Recep Tayip Erdoğan ve Joe Biden arasındaki görüşmeyi düşünüyorum da ben bu senaryoyu bir gün öncesi yazmıştım ve tamamen böyle gerçekleşti diyorum. Başka ne ekleyebilirim ki?

Sonsuz Savaş fikrinin sonsuza uzanan mantığı olan, sürekli yenilenen, bugün yeni bir vizyonu olan NATO örgütünden bahsediyoruz. Bundan önce NATO 2010 Güvenlik Stratejisi vardı, bu yetersiz kaldı, bugün güncellenen bir NATO 2030 fikri var. Bundan dolayı "ileri"... ABD Başkanı Joe Biden ne kazandı? ABD, Çin’e karşı ne tür bir cephe açtı? ABD, Rusya ile nasıl savaşacak? NATO 2030 nasıl okunmalı? Tüm bunlar ve daha fazlası için köklü bir yazı.

Yarın NATO zirvesi var ve Genel Sekreter Jean Stoltenberg imzalanan NATO 2030'un duyurusunu yapacak. Liderler bu akşam Brüksel'e ulaştılar. ABD Başkanı Joe Biden Londra yakınlarında G7 zirvesini yaptı ve son olarak Londra'da Kraliçe Elizabeth II ile görüştü, o da Brüksel'e ulaştı. Türkiye'de gözler ABD Başkanı Biden ile Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ikili görüşmesinde. Bir analiz yapalım ve hangi konular öne çıkıyor şimdiden bir tahminimiz olsun.

14 Haziran'da Brüksel'de NATO zirvesi var. Bir günlük bir zirve. Ancak çok ülke bunu diplomatik bir fırsat olarak görüyor. Joe Biden'ın ilk yurtdışı seyahati. Erdoğan ve Biden ikili görüşmesi olacak. Çok ayrıntıya girmeden başlıklar halinde bir durum tespiti yapalım.

Soğuk Savaş dönemini ve bugünü stratejik ölçekte kıyaslayalım. Dünün politikalarının ve güçlü adımlarının bize öğrettikleri var, bunları iyi özümseyelim. Bugünü anlarken ve yarına bakarken derin çizgiler bulunuyor, kaçırmayalım. Bu yazıda size kendi yaşadıklarımdan ve çıkarımlarımdan örnekler vereceğim: Teorik olandan öte gibiyse de mehaz aslında, içselleştirilmiş deneyimler, belirgin referans noktaları. İnsanlar gelip geçicidir. Nasıl bugün için Reagan, Brejnev, Thatcher, Papa Jean Paul birer anı gibi, ama onun yerine fikirler ve insanlıkla alakalı hale gelmiş politikalar var, bugünün liderleri "genç casus emeklisi" Putin, "yaşlı kurt" Biden, "partici" Jinping ve diğerleridir, bunların temsil ettiklerine iyi bakmamız gerekiyor. Bu şahıslardan ziyade büyük güçlerin temel stratejileri, köklü fikirleri ve bir ruhu var önümüzde duran. Strateji bir sözcükten ibaret değildir; soğukluk ve sıcaklık bağlamında açıklanan tamamen zıt tarafları vardır.

Barış Pınarı Operasyonu zamanında yaptığım konuşmalarda defaten ifade ettim, "Terör örgütü PKK, ABD’nin özellikle ikinci Körfez Savaşı (2003) sonrasından bu yana, Türkiye’nin sorunu değildir, bu uluslararası bir suç örgütüdür, istikrarsızlık unsurudur, uluslararası camia, ilgili ülkeler, başta ABD ve Avrupa, konuya bu cepheden bakmalıdır," dedim. Yine aynı hatırlatmayı yapmak isterim. Böl ve hükmet! Irak fiilen üçe bölündü. Suriye ikiye bölünmesi için ABD gayret gösteriyor. Rusya işine bakıyor. Başka ülkeler de öyle. İstikrarsızlık zayıflatır, parçalar, çürütür…

ABD’yi anlamak, deyip bir kitap yazsak olur. Zira zaten karmaşık ve içinde derin yapıları barındırdığı konuşulan bir süper güç halindeydi, şimdilerde gizli savaş, hibrit savaş, vs. yeni çatışma biçimleriyle dünyayı daha da soru işaretleri bol bir oyun sahasına çevirmiş görülüyor. Başkan Joe Biden yönetimi bütünüyle küreselci politikalarıyla, akıllı güç (smart power) ve paylaşılan egemenlik uygulamaları içindedir. Dünya neyle karşı karşıya anlayabiliyor muyuz? O bildiğimiz savaşların çok ötelerinde bir yerlerdeyiz. Politika, diplomasi, savunma-güvenlik ve diğer alanlardaki yeni yaklaşımların bariz bir şekilde çıkara dayalı ve kendiliğinden gelişen ortaklarla birlikte ele alınması konusu bizlere yeni kolonyal sistemi tarif ediyor, her ne kadar bu duruma karşı olsak da.

Gerçeklik ötesi, algı yönetimi, yumuşak güç, dördüncü güç, medya, küreselleşme, güç mücadelesi, kültür, demokrasi ve güvenlik konularını ele alıp inceleyelim. Taslak anayasalar hazırlanıyor, kanunlar tasarlanıyor, bu önemli konunun etraflıca ele alınmasını salık veriri. Bir ironiyle başlayayım, gelecekte sakın medya patronlarımız mekineler olmasın!..

ABD ve karşısında dünya, Türkiye, politikalar ve ekonomiler, daha ne varsa, hepsi bir senkronizasyona tabiler. Rusya ve Çin gibi güçler ABD’nin bu senkronize etme politikalarına karşı olan taraftalar. "Eğer bu bir ayarlama ise neden ABD, Biden, Amerikan elitleri bunu yapıyor ki?" diyen bir başka dünya var. Gerilim artıyor... Bunu fark edebiliyoruz? Güç mücadelesinde tarafların niyetleri gözden geçirilir, ama önemli adım sahaya aktarılabilen kapasitesi ve performansıdır asıl belirleyici olan. Bu durumda ilişkileri sadece Türkiye bağlamında düşünmezsek, küresel çapta bu merkezden bakarak, sahada olacaklar açısından görmek gerekir. Bundan dolayı her adımda değerlendirmeler yapılır. Ama değerlendirmeleri yapanlara ben buradan bir hatırlatma yapmak istedim, bugün olanın adı, küresel senkron sorunudur.