Polska i Polacy na całym świecie

Senat RP konsekwentnie rozwija współpracę z Polonią i Polakami mieszkającymi za granicą, dostosowując swoje działania do wyzwań współczesnego świata i oczekiwań kolejnych pokoleń emigracji. O nowych priorytetach Senatu, rekordowym Konkursie Senat–Polonia 2026, wsparciu dla mediów polonijnych oraz przygotowaniach do Polonia Camp 2026 mówił w rozmowie z Polskim Radiem dla Zagranicy dyrektor Biura Polonijnego Senatu RP, Artur Kozłowski.

Zespół Pieśni i Tańca "Dobroń" wrócił z wyjątkowej podróży do Brazylii, gdzie jako pierwszy zespół z Polski w historii wystąpili podczas Festiwalu PolFest International. Wizyta okazała się czymś znacznie więcej niż artystycznym wyjazdem – była spotkaniem z potomkami polskich emigrantów, którzy mimo upływu ponad 150 lat wciąż pielęgnują język, tradycję i pamięć o swojej ojczyźnie.

W dniach 23–26 lipca w Warszawie odbędzie się druga edycja Polonia Camp 2026 – wyjątkowego wydarzenia integrującego młodzież polonijną z różnych zakątków globu. Tegoroczne spotkanie zgromadzi rekordową liczbę 1500 uczestników – zapowiadała w rozmowie z Polskim Radiem dla Zagranicy Małgorzata Kopka-Piątek z Instytutu Spraw Publicznych.

Na Kubie wciąż jeździ więcej fiatów 126p niż mogłoby się wydawać. W kraju pogrążonym w głębokim kryzysie gospodarczym polskie samochody stały się symbolem zaradności i taniego transportu. Właśnie dlatego Endy Gęsina-Torres, były dziennikarz związany z Polską i Kubą, uruchomił w Hawanie „Polsky" - pierwszy prywatny sklep z częściami do „Malucha”.

Po latach życia w Uzbekistanie Janina Kuzmina wraz z rodziną wróciła do Polski, korzystając z możliwości repatriacji. Dziś studiuje na Uniwersytecie Warszawskim, działa na rzecz osób wracających do ojczyzny w Stowarzyszeniu Centrum Pomocy Repatriantom i przekonuje, że choć program repatriacyjny daje Polakom ze Wschodu szansę na nowe życie, nadal wymaga zmian. W rozmowie opowiada o rodzinnej historii, zachowaniu polskiej tożsamości na emigracji oraz problemach, z jakimi mierzą się repatrianci po przyjeździe do kraju.

- Chciałabym, żeby moje dziecko żyło w świecie, w którym tożsamość nie wyklucza, a język nie dzieli ludzi – mówi poetka i antropolożka Olga Ozarenkova, autorka debiutanckiego tomu „Niespełnione sny”. O wielokulturowych korzeniach, poezji przekraczającej granice i niezwykłym projekcie wydawania wierszy w językach swoich przodków, opowiedziała Polskiemu Radiu dla Zagranicy, wraz z Barbarą Czechmeszyńską-Skowron.

Jak wychować dzieci w kilku językach i jednocześnie zachować silną więź z polskością? O tym opowiadają Martyna Górniak-Pełech oraz jej dzieci – Krysia i Ksawery, którzy od kilku lat mieszkają w Szwajcarii. Ich historia pokazuje, że wielojęzyczność nie tylko otwiera świat, ale także pomaga świadomie budować własną tożsamość.

Ponad trzy miliony potomków polskich emigrantów mieszka dziś w Brazylii. Dla wielu z nich język polski, tradycje i pamięć o przodkach pozostają ważnym elementem tożsamości, mimo że od przybycia pierwszych osadników minęło już ponad 150 lat. O tym, jak wygląda codzienna praca z brazylijską Polonią, opowiada Marzena Kowalczyk-Jassak – nauczycielka skierowana przez Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą (ORPEG), od czterech lat pracująca w stanie Rio Grande do Sul.

Sergiusz Andruszkiewicz jest potomkiem polskiej szlachty zesłanej na Sybir. Cztery lata temu spełnił marzenie swoje oraz kilku pokoleń swojej rodziny i wrócił do Polski. Na własnej skórze przekonał się jednak, że system administracyjny wciąż nie jest przygotowany na przyjęcie takich jak on. Z Sergiuszem Andruszkiewiczem – sekretarzem Mazowieckiego Stowarzyszenia Pamięci Zesłańców Sybiru rozmawiamy o biurokratycznych przeszkodach, sankcjach i codziennych trudnościach, z jakimi mierzą się potomkowie Polaków, którzy zdecydowali się wrócić do ojczyzny.

Siedem Polek z Chicago odtwarza tradycje Pomocniczej Służby Kobiet, formacji działającej przy Armii generała Władysława Andersa podczas II wojny światowej. Poprzez spotkania z młodzieżą, udział w uroczystościach patriotycznych i kontakty z weteranami dbają o to, by pamięć o służbie kobiet nie została zapomniana.