پرچم سفید

در قسمتِ پایانیِ پرونده‌ی پرچم سفید، به همان سحرگاهی بازمی‌گردیم که در نخستین قسمت دیدیم: ۳۰ دسامبر ۲۰۰۶، طنابِ دار. به محاکمه‌ی صدام در پرونده‌ی دجیل می‌رسیم، به آن پرسشِ دشوار — عدالت بود یا انتقام؟ — و به اعدامی که، به‌جای پایانی باوقار، به یک نمایشِ فرقه‌ای بدل شد. و سرانجام، کلِ پرونده را جمع‌بندی می‌کنیم: میراثِ صدام و دو جنگ، برای عراق، منطقه و جهان؛ و آن‌ها که واقعاً بها را پرداختند. پایانِ یک سفرِ بیست‌قسمتی، از یک روستای گِلی تا یک طنابِ دار.پرونده جنگ‌های خلیج فارس | قسمت ۲۰ از ۲۰ (پایان)کتاب‌ها:- Trial of Saddam Hussein و گزارش‌های مرتبط با دادگاه عالی عراق- The Occupation of Iraq: Winning the War, Losing the Peace — Ali A. Allawi- Fiasco و The Gamble — Thomas E. Ricks (درباره‌ی دوران اشغال و پیامدها)- Republic of Fear — Kanan Makiya (برای جمع‌بندیِ ماهیتِ رژیم)منابع مرجع و نهادی:- مدخل‌های «Trial of Saddam Hussein»، «Execution of Saddam Hussein» و «Dujail massacre» در ویکی‌پدیا (با ارجاع به منابع اصلی).- گزارش مرکز بین‌المللی عدالت انتقالی (ICTJ): «Dujail: Trial and Error?» (۲۰۰۶) درباره‌ی کاستی‌های محاکمه.- بیانیه‌ها و گزارش‌های دفتر حقوق بشر سازمان ملل (OHCHR) و دیده‌بان حقوق بشر درباره‌ی محاکمه و اعدام.اگر همراه و همداستان مایید، ما را در معرفی به مخاطبان در این پلتفرم و پلتفرم های داخلی یاری کنید.برای حمایت مالی ما در ایران می‌توانید از لینک زیر استفاده کنید:https://donito.me/ehsantarighatو برای حمایت مالی خارج از ایران از لینک زیر:https://ko-fi.com/ehsantarighat Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

مردی که عمری خود را خدا‌گونه نشان داده بود، در یک گودالِ زیرزمینی به‌اندازه‌ی یک قبر، نزدیکِ تکریت، یافته شد. در قسمت نوزدهم پرونده‌ی پرچم سفید — و آغاز فصل هشتم — به فرار و دستگیری صدام می‌رسیم: ماه‌ها فرار، کشته‌شدن پسرانش، شکار صبورانه‌ی نیروهای ویژه، و عملیات سپیده‌دم سرخ که او را در یک «سوراخ عنکبوت» یافت. و می‌بینیم که چطور قوس روایی به نقطه‌ی آغازش بازگشت: مردی که از حوالیِ تکریت برخاست، در حوالیِ همان تکریت به دام افتاد. دایره، کامل شد.پرونده‌ جنگ‌های خلیج فارس | قسمت ۱۹ از ۲۰کتاب‌ها:Saddam: His Rise and Fall — Con CoughlinCobra II و The Endgame — Michael R. Gordon & Bernard Trainor (درباره‌ی دوران اشغال و شکار)We Got Him! A Memoir of the Hunt and Capture of Saddam Hussein — Steve Russell (روایت یکی از فرماندهان عملیات)منابع مرجع و نهادی:مدخل‌های «Capture of Saddam Hussein»، «Operation Red Dawn» و «Uday and Qusay Hussein» در ویکی‌پدیا (با ارجاع به منابع اصلی).گزارش‌های رسمی ارتش آمریکا و آژانس اطلاعات دفاعی (DIA) درباره‌ی عملیات سپیده‌دم سرخ.پوشش خبری زمانِ دستگیری (دسامبر ۲۰۰۳).اگر همراه و همداستان مایید، ما را در معرفی به مخاطبان در این پلتفرم و پلتفرم های داخلی یاری کنید.برای حمایت مالی ما در ایران می‌توانید از لینک زیر استفاده کنید:https://donito.me/ehsantarighatو برای حمایت مالی خارج از ایران از لینک زیر:https://ko-fi.com/ehsantarighat Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

نهم آوریل ۲۰۰۳، مجسمه‌ی صدام در میدان فردوس پایین کشیده شد. تصویری که به جهان گفت جنگ تمام شده. اما این تصویر، تمام ماجرا را نمی‌گفت. در قسمت هجدهم پرونده‌ی پرچم سفید — و پایان فصل هفتم — به سقوط بغداد و آنچه پس از آن آمد می‌رسیم: جنبه‌ی نمایشیِ آن مجسمه، هرج‌ومرج و غارتِ موزه‌ی ملی، دو تصمیم سرنوشت‌ساز که بذر یک شورش خونین را کاشتند، و بنرِ بدنامِ «مأموریت انجام شد». و می‌بینیم که چطور آمریکا، در ۲۰۰۳، به همان فاجعه‌ای رسید که در ۱۹۹۱ از آن پرهیز کرده بود.پرونده جنگ‌های خلیج فارس | قسمت ۱۸ از ۲۰کتاب‌ها:Cobra II: The Inside Story of the Invasion and Occupation of Iraq — Michael R. Gordon & Bernard TrainorFiasco: The American Military Adventure in Iraq — Thomas E. RicksThe Assassins' Gate: America in Iraq — George PackerImperial Life in the Emerald City — Rajiv Chandrasekaran (درباره‌ی مرجع موقت ائتلاف و تصمیم‌های برمر)منابع مرجع و نهادی:مدخل‌های «Saddam Hussein statue destruction»، «Battle of Baghdad (2003)»، «De-Ba'athification» و «Mission Accomplished speech» در ویکی‌پدیا (با ارجاع به منابع اصلی).گزارش تحقیقیِ پروپابلیکا (ProPublica) و نیویورکر (The New Yorker) درباره‌ی جنبه‌ی نمایشی و رسانه‌ای رویداد میدان فردوس.گزارش‌های مربوط به غارت موزه‌ی ملی عراق و فرمان‌های مرجع موقت ائتلاف (CPA).اگر همراه و همداستان مایید، ما را در معرفی به مخاطبان در این پلتفرم و پلتفرم های داخلی یاری کنید.برای حمایت مالی ما در ایران می‌توانید از لینک زیر استفاده کنید:https://donito.me/ehsantarighatو برای حمایت مالی خارج از ایران از لینک زیر:https://ko-fi.com/ehsantarighat Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

در حالی که تانک‌های آمریکایی وارد بغداد می‌شدند، وزیر اطلاعات عراق با اطمینان کامل اعلام می‌کرد: «هیچ آمریکایی‌ای در بغداد نیست!» در قسمت هفدهم پرونده‌ی پرچم سفید — و آغاز فصل هفتم — به آغاز جنگ دوم می‌رسیم: حمله‌ی نافرجام برای کشتن صدام، راهبرد «شوک و بهت»، یورش به‌سوی بغداد، و مقاومت غیرمنتظره‌ی فدائیان. و می‌بینیم که چطور صدام، حتی در لحظه‌ی نابودی، از سلاح شیمیایی استفاده نکرد — چون نداشت؛ و چطور رژیمی که سی سال آهنین به نظر می‌رسید، در واقع، یک پوسته‌ی توخالی بود.پرونده جنگ‌های خلیج فارس | قسمت ۱۷ از ۲۰کتاب‌ها:Cobra II: The Inside Story of the Invasion and Occupation of Iraq — Michael R. Gordon & Bernard TrainorThe Iraq War — John KeeganFiasco: The American Military Adventure in Iraq — Thomas E. RicksGeneration Kill — Evan Wright (روایت میدانی از یورش)منابع مرجع و نهادی:مدخل‌های «2003 invasion of Iraq»، «Shock and awe»، «Fedayeen Saddam» و «Muhammad Saeed al-Sahhaf» در ویکی‌پدیا (با ارجاع به منابع اصلی).آرشیو موزه‌ی ارتش ملی (National Army Museum) و گزارش‌های میدانی نیروی دریایی آمریکا درباره‌ی عملیات آزادی عراق.گزارش‌های خبری زمانِ جنگ (از جمله پوشش تلویزیونیِ شوک و بهت).اگر همراه و همداستان مایید، ما را در معرفی به مخاطبان در این پلتفرم و پلتفرم های داخلی یاری کنید.برای حمایت مالی ما در ایران می‌توانید از لینک زیر استفاده کنید:https://donito.me/ehsantarighatو برای حمایت مالی خارج از ایران از لینک زیر:https://ko-fi.com/ehsantarighat Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

در مارس ۲۰۰۳، جهان بر سرِ سلاح‌های کشتار جمعیِ صدام به جنگ رفت. اما آن سلاح‌ها وجود نداشتند. در قسمت شانزدهم پرونده‌ی پرچم سفید — و پایان فصل ششم — به قلب یکی از بزرگ‌ترین مناقشه‌های قرن می‌رسیم: بازرسانی که گشتند و چیزی نیافتند، پرونده‌ی اطلاعاتیِ معیوبِ آمریکا، سخنرانیِ سرنوشت‌سازِ کالین پاول در سازمان ملل، و بزرگ‌ترین تظاهرات ضدجنگ تاریخ. و به آن پرسش دشوار می‌پردازیم: دروغ بود، یا اشتباه؟پرونده جنگ‌های خلیج فارس | قسمت ۱۶ از ۲۰کتاب‌ها:Fiasco: The American Military Adventure in Iraq — Thomas E. RicksPlan of Attack — Bob WoodwardHubris: The Inside Story of Spin, Scandal, and the Selling of the Iraq War — Michael Isikoff & David CornDisarming Iraq — Hans Blix (خاطرات رئیس UNMOVIC)منابع مرجع و نهادی:مدخل‌های «UN Security Council Resolution 1441»، «Colin Powell's UN speech» و «15 February 2003 anti-war protests» در ویکی‌پدیا (با ارجاع به منابع اصلی).آرشیو رسمی سازمان ملل (UNMOVIC) و گزارش‌های بلیکس و البرادعی به شورای امنیت.گزارش‌های رسمی آمریکا و بریتانیا درباره‌ی شکست اطلاعاتی (از جمله گزارش‌های Senate Intelligence Committee و گزارش Chilcot در بریتانیا).گزارش گروه بررسی عراق (Iraq Survey Group / Duelfer Report، ۲۰۰۴) که تأیید کرد سلاح کشتار جمعی فعالی وجود نداشت.اگر همراه و همداستان مایید، ما را در معرفی به مخاطبان در این پلتفرم و پلتفرم های داخلی یاری کنید.برای حمایت مالی ما در ایران می‌توانید از لینک زیر استفاده کنید:https://donito.me/ehsantarighatو برای حمایت مالی خارج از ایران از لینک زیر:https://ko-fi.com/ehsantarighat Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱، آمریکا تغییر کرد. اما عراق و صدام، هیچ نقشی در آن حمله نداشتند — این یک واقعیت تثبیت‌شده است. پس چطور حمله‌ای که هیچ ربطی به عراق نداشت، هجده ماه بعد، به جنگی با عراق انجامید؟ در قسمت پانزدهم پرونده‌ی پرچم سفید — و آغاز فصل ششم — به این معما می‌پردازیم: نقش نومحافظه‌کارانی که سال‌ها خواهان براندازی صدام بودند، دکترین تازه‌ی جنگ پیش‌دستانه، سخنرانی «محور شرارت»، و آن آمیزه‌ی مرگبار از ترس و ابهام که عراق را به هدف بدل کرد.پرونده جنگ‌های خلیج فارس | قسمت ۱۵ از ۲۰کتاب‌ها:Fiasco: The American Military Adventure in Iraq — Thomas E. RicksThe Assassins' Gate: America in Iraq — George PackerPlan of Attack — Bob WoodwardCobra II: The Inside Story of the Invasion and Occupation of Iraq — Michael R. Gordon & Bernard Trainorمنابع مرجع و نهادی:مدخل‌های «September 11 attacks»، «Axis of evil»، «Bush Doctrine» و «Project for the New American Century» در ویکی‌پدیا (با ارجاع به منابع اصلی).متنِ سخنرانیِ «وضعیت اتحادیه» (State of the Union) جورج دبلیو بوش، ۲۹ ژانویه ۲۰۰۲.سندِ راهبردِ امنیت ملی ایالات متحده (National Security Strategy، سپتامبر ۲۰۰۲).گزارش کمیسیون ۱۱ سپتامبر (9/11 Commission Report) درباره‌ی نبودِ ارتباط معنادار میان عراق و القاعده.اگر همراه و همداستان مایید، ما را در معرفی به مخاطبان در این پلتفرم و پلتفرم های داخلی یاری کنید.برای حمایت مالی ما در ایران می‌توانید از لینک زیر استفاده کنید:https://donito.me/ehsantarighatو برای حمایت مالی خارج از ایران از لینک زیر:https://ko-fi.com/ehsantarighat Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

میان جنگ ۱۹۹۱ و جنگ ۲۰۰۳، یک دهه‌ی کامل وجود دارد که اغلب فراموش می‌شود، اما شاید بیش از هر دو جنگ قربانی گرفت. در قسمت سیزدهم پرونده‌ی پرچم سفید، به سال‌های محاصره می‌رسیم: مناطق پرواز ممنوع که آسمان عراق را تکه‌تکه کرد، تحریم‌هایی که اقتصاد و طبقه‌ی متوسط را در هم کوبید، فاجعه‌ی انسانی (و مناقشه‌ی آماری پیرامون آن)، و برنامه‌ی فاسدِ نفت در برابر غذا. و به تلخ‌ترین طنز این دهه می‌رسیم: تحریم‌هایی که قرار بود صدام را به زانو درآورند، مردم را در هم کوبیدند و چنگال او را محکم‌تر کردند.پرونده‌ جنگ‌های خلیج فارس | قسمت ۱۳ از ۲۰کتاب‌ها:Sanctioning Saddam: The Politics of Intervention in Iraq — Sarah Graham-BrownInvisible War: The United States and the Iraq Sanctions — Joy GordonThe Modern History of Iraq — Phebe MarrRepublic of Fear — Kanan Makiyaمنابع مرجع و نهادی:مدخل‌های «International sanctions against Iraq»، «Oil-for-Food Programme» و «Iraqi no-fly zones» در ویکی‌پدیا (با ارجاع به منابع اصلی).گزارش‌های یونیسف (UNICEF) درباره‌ی وضعیت کودکان عراق و پژوهش‌های بعدی (از جمله مطالعات منتشرشده در BMJ) درباره‌ی مناقشه‌ی آماری.گزارش‌های مربوط به برنامه‌ی نفت در برابر غذا و تحقیقات فساد آن (Independent Inquiry Committee و GAO).اگر همراه و همداستان مایید، ما را در معرفی به مخاطبان در این پلتفرم و پلتفرم های داخلی یاری کنید.برای حمایت مالی ما در ایران می‌توانید از لینک زیر استفاده کنید:https://donito.me/ehsantarighatو برای حمایت مالی خارج از ایران از لینک زیر:https://ko-fi.com/ehsantarighat Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

در مارس ۱۹۹۱، مردم عراق به پا خاستند. در دو هفته، صدام چهارده استان از هجده استان را از دست داد و تقریباً سقوط کرد. اما این قیام، یک ضعف مرگبار داشت: تنها بود. در قسمت دوازدهم پرونده‌ی پرچم سفید — و آغاز فصل پنجم — به یکی از تلخ‌ترین فصل‌های این ماجرا می‌رسیم: قیامی که جهان آن را تشویق کرد و سپس رها کرد، و صدام آن را با هلیکوپتر و گارد ریاست‌جمهوری در خون غرق کرد. ده‌ها هزار کشته، بیش از یک میلیون آواره، و یک زخم که سایه‌اش تا سال‌ها بر منطقه ماند.پرونده جنگ‌های خلیج فارس | قسمت ۱۲ از ۲۰کتاب‌ها:Republic of Fear — Kanan MakiyaThe Iraqis: Ordinary People in an Extraordinary Land و منابع مرتبط درباره‌ی قیام ۱۹۹۱A World Transformed — George H. W. Bush & Brent Scowcroft (دیدگاه کاخ سفید درباره‌ی تصمیم عدم دخالت)منابع مرجع و نهادی:مدخل‌های «1991 Iraqi uprisings» و «Operation Provide Comfort» در ویکی‌پدیا (با ارجاع به منابع اصلی).گزارش مفصل دیده‌بان حقوق بشر (Human Rights Watch): «The 1991 Uprising in Iraq and Its Aftermath» (1992).آرشیو شورای روابط خارجی (CFR) و گزارش‌های مربوط به بحران پناهجویی کردها.اگر همراه و همداستان مایید، ما را در معرفی به مخاطبان در این پلتفرم و پلتفرم های داخلی یاری کنید.برای حمایت مالی ما در ایران می‌توانید از لینک زیر استفاده کنید:https://donito.me/ehsantarighatو برای حمایت مالی خارج از ایران از لینک زیر:https://ko-fi.com/ehsantarighat Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

در فوریه ۱۹۹۱، ائتلاف یکی از کامل‌ترین پیروزی‌های نظامی تاریخ مدرن را به دست آورد: کویت در صد ساعت آزاد شد. اما در پایانِ این پیروزی، مردی که همه‌ی فاجعه را آغاز کرده بود — صدام — هنوز بر سر قدرت بود. در قسمت یازدهم پرونده‌ی پرچم سفید — و پایان فصل چهارم — به نبرد زمینیِ صدساعته می‌رسیم، به صحنه‌ی هولناک «جاده‌ی مرگ»، به آتشِ چاه‌های نفت کویت، و به بزرگ‌ترین پرسش این جنگ: چرا ائتلاف، در اوج پیروزی، متوقف شد و به بغداد نرفت؟ تصمیمی که بذرش، دوازده سال بعد، در یک جنگ دیگر درو شد.پرونده جنگ‌های خلیج فارس | قسمت ۱۱ از ۲۰کتاب‌ها:The Generals' War: The Inside Story of the Conflict in the Gulf — Michael R. Gordon & Bernard TrainorThe Gulf Conflict 1990–1991 — Lawrence Freedman & Efraim KarshA World Transformed — George H. W. Bush & Brent ScowcroftIt Doesn't Take a Hero — Norman Schwarzkopf (خاطرات فرمانده ائتلاف)منابع مرجع و نهادی:مدخل‌های «Gulf War»، «Highway of Death»، «Gulf War ground campaign» و «Safwan Airfield standoff» در ویکی‌پدیا (با ارجاع به منابع اصلی).آرشیو موزه‌ی جنگ امپریال (Imperial War Museums) درباره‌ی کارزار زمینی.تحلیل‌های مربوط به تصمیمِ پایان‌دادن به جنگ و نرفتن به بغداد (از جمله Texas National Security Review و آرشیو امنیت ملی آمریکا).اگر همراه و همداستان مایید، ما را در معرفی به مخاطبان در این پلتفرم و پلتفرم های داخلی یاری کنید.برای حمایت مالی ما در ایران می‌توانید از لینک زیر استفاده کنید:https://donito.me/ehsantarighatو برای حمایت مالی خارج از ایران از لینک زیر:https://ko-fi.com/ehsantarighat Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

پس از اشغال کویت، جهان در برابر صدام خطی در شن کشید. در صحرای عربستان، بزرگ‌ترین ائتلاف نظامی پس از جنگ جهانی دوم شکل گرفت: سی‌وپنج کشور، نیم‌میلیون سرباز، و یک مهلت روشن. در قسمت نهم پرونده‌ی پرچم سفید — و آغاز فصل چهارم — دنبال می‌کنیم که چطور سپر صحرا، دیپلماسی، تحریم و تهدید در هم تنیدند؛ چطور صدام با سپر انسانی و بازیِ «پیوند» کوشید ورق را برگرداند؛ و چرا، با وجود همه‌ی تلاش‌ها، عقب نکشید. جهان، قدم‌به‌قدم، به لبه‌ی جنگ رسید.پرونده جنگ‌های خلیج فارس | قسمت ۹ از ۲۰کتاب‌ها:The Generals' War: The Inside Story of the Conflict in the Gulf — Michael R. Gordon & Bernard TrainorThe Gulf Conflict 1990–1991 — Lawrence Freedman & Efraim KarshA World Transformed — George H. W. Bush & Brent ScowcroftThe Commanders — Bob Woodward (درباره‌ی تصمیم‌گیری نظامی و سیاسی آمریکا)منابع مرجع و نهادی:مدخل‌های «Gulf War»، «Operation Desert Shield»، «UN Security Council Resolution 678» و «Geneva Peace Conference (1991)» در ویکی‌پدیا (با ارجاع به منابع اصلی).متنِ قطعنامه‌ی ۶۷۸ شورای امنیت سازمان ملل.مدخل «Persian Gulf War» در دانشنامه‌ی بریتانیکا (Encyclopædia Britannica) و آرشیو نیروی دریایی آمریکا (Naval History and Heritage Command).اگر همراه و همداستان مایید، ما را در معرفی به مخاطبان در این پلتفرم و پلتفرم های داخلی یاری کنید.برای حمایت مالی ما در ایران می‌توانید از لینک زیر استفاده کنید:https://donito.me/ehsantarighatو برای حمایت مالی خارج از ایران از لینک زیر:https://ko-fi.com/ehsantarighat Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.