परीक्षित राजाची कथा – धर्म, नियती आणि मोक्षाचा अद्वितीय प्रवास

भारतीय पुराणकथांमध्ये महाभारताच्या वंशात जन्मलेला एक विलक्षण राजा होता – राजा परीक्षित. अर्जुनाचा पुत्र अभिमन्यू आणि उत्तरा यांचा तो पुत्र. युद्धभूमीत अभिमन्यूचा शौर्यपूर्ण पण अल्पायुषी जीवनाचा शेवट झाला, परंतु त्याच्या पोटी जन्मलेला परीक्षित हा पांडवांचा वारस झाला. या अध्यायात आपण परीक्षित राजाची कथा – त्याचे जीवन, त्याचे धर्मसंघर्ष आणि त्याच्या जीवनाला बदलून टाकणाऱ्या घटनांचा प्रवास ऐकणार आहोत.

राजा परीक्षित हा अत्यंत न्यायप्रिय, धर्मनिष्ठ आणि प्रजावत्सल शासक होता. पांडवांनी राज्य त्याच्या हाती सोपवल्यानंतर त्याने प्रजेचं रक्षण, धर्माचं पालन आणि राजधर्माचं पालन यामध्ये आपलं आयुष्य अर्पण केलं. पण प्रत्येक जीवनात नियतीचे वळण येतातच. एकदा शिकारी करताना त्याला एका ऋषींचा अपमान घडला. ऋषींच्या पुत्राने रागाने त्याला शाप दिला – सातव्या दिवशी त्याचा मृत्यू सर्पदंशाने होईल.

ही घटना ऐकल्यावर परीक्षिताने मृत्यूच्या भीतीऐवजी सत्याचा शोध घेण्याचा मार्ग निवडला. त्याने राज्य, वैभव आणि सुखसुविधा सोडून दिल्या आणि आत्मज्ञानाच्या शोधात निघाला. त्या वेळेस महान ऋषी शुकदेवजी महाराज त्याला भेटले. सात दिवसांत त्यांनी परीक्षिताला भागवत पुराण कथन केलं. या कथनातून परीक्षिताला जीवन, धर्म, भक्ती आणि मोक्षाचा खरा अर्थ समजला.

या कथेत आपल्याला दोन महत्त्वाचे संदेश मिळतात. एक म्हणजे – जीवन क्षणभंगुर आहे; मृत्यू कधी, कुठे आणि कसा येईल याची कल्पना नसते. म्हणूनच प्रत्येक क्षणाला योग्य कर्म, भक्ती आणि सत्याने जगणं आवश्यक आहे. दुसरा म्हणजे – श्रवण आणि भक्तीची शक्ती. भागवत श्रवण केल्याने परीक्षिताला मृत्यूची भीती संपली आणि त्याला मोक्षप्राप्ती झाली.

या पॉडकास्टच्या या भागात आपण परीक्षित राजाच्या जीवनप्रवासातून शिकलो जाणारा धर्माचा आणि अध्यात्माचा धडा घेऊ. परीक्षिताची कथा हे दाखवते की शासक असो वा सामान्य माणूस – आपल्याला नियतीच्या चक्रातून मुक्ती हवी असेल तर आपल्याला भक्ती, संतोष आणि श्रद्धेचा मार्ग पत्करावा लागतो.

आजच्या काळातही ही कथा आपल्याला स्मरण करून देते की संपत्ती, वैभव आणि सत्ता या क्षणभंगुर आहेत. खरा ठेवा म्हणजे आत्मज्ञान, सदाचार आणि भक्तिभाव. परीक्षित राजाची कथा ही केवळ एक पुराणकथा नाही, तर ती प्रत्येक श्रोत्याला स्वतःकडे पाहण्यास आणि जीवनाचा खरा अर्थ शोधण्यास प्रवृत्त करते.

तर चला, ऐका “परीक्षित राजाची कथा” – नियती, धर्म, आणि भक्तीचा हा अद्भुत प्रवास, जो मृत्यूला सामोरं जात असतानाही आत्मज्ञान आणि मोक्षाचा मार्ग दाखवतो.