Proper Radio

Dat Amsterdam soms ook een dorp is, bewijst de anekdote van Guus over cabaretier Wim Kan. Uit eerste hand vanwege zijn verkering met de dochter van Ru van Veen, vaste pianist van Kan. Verder kennen de heren vooral de bioscoop, niet zozeer het cabarettheater dat het Leidseplein Theater was.

De programmering van Calypso in de Marnixstraat brengt Guus naar verhalen over exotische documentaires met ‘blote meiden’. Want dat was toch wat in zijn tienerjaren. In deze belangstelling stond hij niet alleen, getuige het schitterende verhaal over het Balinees diorama in het Tropenmuseum.

Eind 2024 spraken schrijver Guus Luijters en Rogier Proper over verdwenen bioscopen in Amsterdam. Luijters kent als geboren en getogen Amsterdammer veel van die teloorgegane bioscopen en vertelt er smakelijk over. Daarnaast gaan de gesprekken over de films die er te zien waren.

Steun deze vrije productie, steun Cinema Perdu! - klankplank.nl/onze-podcasts/

Guus heeft het gerampetamp allemaal wel gezien, Rogier kende voornamelijk de reputatie. In de bocht van de Nieuwendijk stonden de bioscopen Parisien en Centraal. De programmering ging in de jaren 70 van pikant naar porno. Daar stonden deze bioscopen om bekend.

Cinema Parisien was van 1910 tot 1956 de tweede bioscoop van Jean Desmet, waar hij ook kantoor hield. Het prachtige art-deco interieur van Parisien is nog een tijd bewaard gebleven in de filmzaal van het Filmmuseum in het Vondelpark. Na de sluiting in 1987 is nu alleen nog de naam bewaard gebleven in de Filmhallen in Amsterdam-West.

Eind 2024 spraken schrijver Guus Luijters en Rogier Proper over verdwenen bioscopen in Amsterdam. Luijters kent als geboren en getogen Amsterdammer veel van die teloorgegane bioscopen en vertelt er smakelijk over. Daarnaast gaan de gesprekken over de films die er te zien waren.

Steun deze vrije productie, steun Cinema Perdu! - klankplank.nl/onze-podcasts/

In het gesprek met Guus Luijters gaan we naar de Haarlemmerbuurt, waar de bioscopen Apollo en Hollandia gelegen waren. De Apollo stond waar nu The Movies is.Cinema Hollandia is verdwenen en moet niet verward worden met bioscoop Hollandia aan de Nieuwe Herengracht.

Guus zag er veel komedies en slapstick van The Three Stooges en, mede door de voorliefde van zijn moeder, van Laurel & Hardy.

Net als Rialto op de Ceintuurbaan stond ook Du Midi bekend als verjaardagsbioscoop. Dat leidde tot de programmering van Nederlandse kinderfilms als Pietje Bell en Sjors en Sjimmie. Maar na de brand in 1957 was het vanaf 1960 één van de bioscopen met 70mm projectie. West Side Story draaide er liefst 93 weken! Op deze plek verrees later de Apollohal, waar vele internationale concerten werden georganiseerd.

Voor Guus was de Victoria aan de Sloterkade eveneens een belangrijke bioscoop, want in de buurt van zijn ouderlijk huis. Als tiener vond hij de films er minder aantrekkelijk, maar kreeg de bioscoop een eigen en wat andere functie in zijn leven.

Op de Ceintuurbaan stond een bioscoop met een fraaie gevel en alleen die is inmiddels in oude luister hersteld. Houtsma Keukens heeft elders domicilie gevonden. Rogier en Guus gaan het even hebben over de oude bijnaam van die bioscoop.

Daarna gaat het gesprek over dat andere verdwenen filmtheater: Cinetol. Ooit gebouwd voor de Theosofische Vereniging kreeg het bijzondere pand ook nog andere functies. Het ronde gebouw brengt Guus op een filmhistorisch en architectonisch uitstapje. De programmering wordt en passant ook nog even doorgenomen.

En ja, Rita Hayworth… en Orson Welles.

Smaken verschillen, dat wordt duidelijk in deze aflevering. In Alhambra waar de natuurdocumentaire serie van Disney - True-Life Adventures - draaide, zoals De woestijn leeft (1953), is Guus Luijters niet onder de indruk.

Van de Weteringschans gaan we naar het Rembrandtplein, waar Rogier een tram mist.

Maar het Rembrandt Theater roept mooie herinneringen op aan de films op Cinemascope, zoals Lawrence of Arabia (1962). Klopt dat allemaal wel?

Muziek in deze aflevering:

> Alena Smirnova - Hopeless Waltz (https://freemusicarchive.org/music/alena-smirnova/)

> Piotr Hummel - Wild Hunt (https://freemusicarchive.org/music/piotr-hummel/)

> Lennart Hassels - New Beginnings (https://freemusicarchive.org/music/lennart-hassels/)

> Maarten Schellekens - End Game (https://freemusicarchive.org/music/maarten-schellekens/)

Alle muziek is uitgebracht via Free Music Archive met een Creative Commons-licentie: BY-NC-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)

In de Reguliersbreestraat, een paar deuren verwijderd van Tuschinski, bevond zich ‘de Nöggenrath’. Het gebouw waarin de bioscoop zich bevond, is inmiddels opgegaan in het bioscoopcomplex Tuschinski (zalen 4,5 en 6). Toch hebben Proper en Luiters nog veel herinneringen aan de grote zaal. Ben Hur draaide er geruime tijd.

In deze aflevering schetst Luiters ook een mooi beeld van het dagelijks leven van bezoekers en filmliefhebbers, het filmritueel en de waarde van de filmladder op donderdag: het begin van de nieuwe bioscoopweek.

Rogier woont in de buurt van de voormalige bioscoop Desmet, dat lang een echt theater was voor het in 1946 die naam kreeg. Maar het gesprek gaat ook over dat andere theater in de buurt: het Tip Top Theater.

Daarnaast komt een oud ambacht voorbij, waar Guus met bewondering over spreekt. Dat van de enorme geschilderde doeken met titels en filmsterren aan de gevels van sommige bioscopen. In Amsterdam veelal uit het atelier van reclameschilder Jan Lulhf in de Jordaan.

Tegenwoordig zijn er televisie- en geluidsstudio’s gevestigd, onder de naam - hoe kan het anders - Desmet Studio’s.

Muziek in deze aflevering:

Sonny Boy, gezongen door Al Jolson, komt uit de eerste geluidsfilm die in TipTop Theater draaide: The Singing Fool (1928)

Maarten Schellekens - Lost Youth en End Game - https://freemusicarchive.org/music/maarten-schellekens/

Creative Commons-licentie: BY-NC-SA 4.0

Eind 2024 spraken schrijver Guus Luijters en Rogier Proper over verdwenen bioscopen in Amsterdam. Luijters kent als geboren en getogen Amsterdammer veel van die teloorgegane bioscopen en vertelt er smakelijk over. Daarnaast gaan de gesprekken over de films die er te zien waren.

Steun deze vrije productie, steun Cinema Perdu! - https://klankplank.nl/onze-podcasts/

Aan alles komt een eind. Zo ook aan de Proper Radio SummerTour. Helaas niet met de knalfuif op het strand van Bretagne, maar in de gevangenis van Nice. Hoe dat komt, leggen Professor P. en The Dynamite D. graag uit vanuit diezelfde gevangenis. En het blijkt dat The Stranglers diezelfde gevangenis hebben gevisiteerd. The Mighty Mike heeft een slagroomtaart gegeten en gelukkig komt tante Valerie langs om de borg te betalen.

Met muziek van onder andere Was (not was), Tom Waits, The Coasters en The Stranglers.

Links: https://proper.radio/summertour

Playlist op Spotify: https://proper.radio/68b2a956

Playlist op YouTube: https://proper.radio/68b4268f