Potoczne słowo "zagwozdka" pochodzi z języka rosyjskiego i pierwotnie oznaczało zatyczkę lub korek, co dało początek jego metaforycznemu znaczeniu: trudność, przeszkoda czy komplikacja. W zajmujemy się też rusycyzmami w języku polskim, które uważane są za błędy językowe.

Znamy już zwycięzcę Plebiscytu na Młodzieżowym Słowem Roku 2025. Decyzją internautów zostało nim słowo: "szponcić". Tego określenia używa się w celu wyrażenia dezaprobaty ("robić coś niewłaściwego, złego, szkodliwego, igrać z czymś, wygłupiać się, cwaniaczyć") lub podziwu ("robić coś ciekawego, szalonego, organizować coś, flirtować"). Skąd wzięła się popularność tego słowa i jakie jest jego pochodzenie oraz czy jest to słowo nowe?

Kiedy nagle znajdujemy się w sytuacji, w której za późno jest na reakcję i zmiany używamy związku frazeologicznego "obudzić się z ręką w nocniku”. Wywodzi się on z dawnego sposobu załatwiania potrzeb fizjologicznych, kiedy w mieszkaniach brakowało toalet i korzystano z nocników. Jeśli ktoś zapomniał schować nocnika pod łóżko, mógł się nieoczekiwanie obudzić z ręką w tym naczyniu i wtedy było już za późno na reakcję. A skąd się wzięły słowa: "mocz" i "kupa" oraz czy mają coś wspólnego ze słowami "mokry" i "skupienie"?

Dlaczego "woda", dlaczego "piąta" (lub "siódma" czy "dziesiąta") i dlaczego "po kisielu"? Nie chodzi tu o znamy nam kisiel, a o specjalną potrawę z zakwasu - "kisiel" i "kisić" językowo leżą blisko siebie. Synonimem "piątej wody po kisielu" jest staropolskie określenie "pociotek", którego nie należy mylić z wujem czy stryjem. Warto też wiedzieć, skąd wzięła się też sama... "ciocia".

"Ślepy" to współcześnie obraźliwe określenie człowiek niewidomego. Więc dlaczego słowo "ślepia" to określenie oczu, które wszak służą do patrzenia i... widzenia? Genezy tego słowatrzeba poszukać w czasach prasłowiańskich... A skąd się wzięło słowo "głuchy" i czy ma coś wspólnego z... "zalepianiem"?

"Wieprzowinia" to mięso wieprza, "wołowina" - wołu, "cielęcina" - cielaka... Więc skąd się wzięło słowo "słonina", które wcale nie oznacza mięsa słonia? "Słonina" pochodzi od słowa "słony". Dawniej aby zakonserwować mięso nacierano je solą. Tak było też w przypadku wieprzowego kawałka tłuszczy, które do dziś nazywane jest słoniną. A skąd się wzięło słowo "rosół"?

Neuroróżnorodność, neurotypowość i neuroatypowość - to słowa, które powoli przebijają się do naszej społecznej świadomości. Czym są te zjawiska i jak wpływają na naszą komunikację? O tym właśnie rozmawiam z Matyldą Kozakiewicz - psycholożką i psychotraumatolożką.

Czuć duch imprezowania! Odpowiadamy na pytania dotyczące słów ze świata ziemskich rozrywek. Pierwsze z nich to "bimber" i... - jak się okazuje - niełatwo wskazać jednoznacznie pochodzenie tej nazwy. Tropy sięgają m.in. żargonu złodziejskiego i łaciny. Z kolei pochodzenia słowa "dyskoteka" prowadzi... prosto do Francji.

Przygląda się słowom nominowanym w tegorocznej edycji plebiscytu na Młodzieżowe Słowo Roku. Finał akcji dopiero przed nami, jednak już teraz próbujmy zrozumieć, co znaczy tuff, slay, sigma, sześć-siedem i wiele innych. Skąd biorą się w polszczyźnie nowe zwroty i jak kształtuje się młodomowa?

Mówiąc, że ktoś "witał się z gąską" mamy na myśli osobę, która przeliczyła się z siłami i będąc blisko celu nie zauważyła niebezpieczeństwa. To powiedzenie ma swoje korzenie w twórczości Adama Mickiewicza i bajce "Lis i kozioł". A skąd się wzięła "kobyłka u płota"? Tu źródeł należy szukać w XVII-wiecznej opowieści...