Czym różni się język coacha od języka doradcy, mentora czy nauczyciela? Jakie cechy lingwistyczne i stylistyczne pozwalają na budowanie relacji, stawianie celów i wspieranie procesów zmiany? Analizujemy typowe konstrukcje gramatyczne i frazeologiczne, które charakteryzują wypowiedzi coachów, takie jak pytania otwarte, parafrazy, metafory oraz język niedyrektywny.  Rozmawiamy także o potencjalnych pułapkach języka coachingu: nadużywaniu modnych zwrotów, uproszczeniach i ryzyku manipulacji pod pozorem wsparcia. Gościni: Katarzyna Osior-Szot, językoznawczyni i trenerka komunikacji.

Pani Katarzyno, Kasiu czy Pani Kasiu? W dzisiejszym odcinku "Przysłowia" o tym, dlaczego czasami w kontakcie z innymi łatwiej nam mówić po imieniu niż per "Pan/Pani" i jak zachowując zasady grzeczności skrócić dystans w komunikacji. Wyjaśniamy też, kiedy nie należy go skracać i kto pierwszy powinien zaproponować zmianę w zwracaniu się do siebie.

Ciekawostki językowe tym razem dotyczą słów podobnych i różnych... Homografy są pisane tak samo, ale różnią się znaczeniem lub wymową. Homonimy mogą być jednym lub nawet obydwoma. Aby pomóc zapamiętać, pomyśl o etymologii: homofony mają ten sam dźwięk, homografy mają tę samą pisownię, a homonim... pochodzi od greckiego słowa oznaczającego "nazwę".

Mieszkańcy Podhala stanowią niezwykle barwną i interesującą grupę etnograficzną. Gwara góralska to terytorialna odmiana językowa, stanowiąca połączenie polskiego dialektu z językami sąsiadów. Gwara podhalańska jest rozpoznawalna w całej Polsce, a rodowici górale dbają, by nie zanikała pomimo upływu czasu.

Paragonik, fakturka i siateczka. Skąd wzięły się zdrobnienia, co mówią o użytkownikach języka i co robią polszczyźnie?

Kolejnym etnolektem, któremu przygląda się Mateusz Adamczyk jest śląszczyzna. Wyjaśniamy jakie są granice śląszczyzny w języku, czym się przejawia i dlaczego nie należy mylić jej z gwarą śląską.

Czym charakteryzuje się "śląszczyzna" i co oznaczają słowa: żymła czy bajtel oraz co ktoś rdzenny Ślązak miał na myśli mówiąc "Jo ci przaja"?

Dlaczego w Krakowie i niemal w całej Małopolsce wychodzi się "na pole" a nie "na dwór"? Jakie są jeszcze inne elementy typowej krakowskiej gwary i czy jest to powoli zanikający sposób mówienia?

Z gwarą poznańską kojarzy się m.in. słowo "pyra" czyli "ziemniak". Z czym można jeść pyry i jakie inne słowa są typowe dla poznańskiej gwary oraz skąd się wzięły? Zapraszamy na językwą podróż do Poznania.

Rozmowa o Kaszubach i kaszubszczyźnie ze Stasią Budzisz - absolwentką filologii polskiej i rosyjskiej oraz Polskiej Szkoły Reportażu. Stasia jest też dziennikarką współpracującą z "OKO.Press" i "Krytyką Polityczną" oraz autorką książki "Welewetka. Jak znikają Kaszuby".