Sign up to save your podcastsEmail addressPasswordRegisterOrContinue with GoogleAlready have an account? Log in here.
Przy kawie, przy herbacie, przy okazji, przy obcych i znajomych – każda rozmowa jest inna. A gdyby tak spotkać się przy słowie? Porozmawiać o jego sile, smaku i brzmieniu. O tym, które słowa lubimy, a... more
FAQs about PrzySłowie:How many episodes does PrzySłowie have?The podcast currently has 300 episodes available.
February 10, 2026Okiść, śryż i szreń, czyli językowy przewodnik po mroźnej naturzeW tym odcinku cyklu "PrzySłowie" Mateusz odpowiada o słowach szron, szadź, śryż, szreń, okiść, oparzelisko i morszkulce....more4minPlay
February 09, 2026Biszkopt, dysymilacja i językowe "letko"Analiza ewolucji słowa "letko" oraz naukowe spojrzenie na zjawisko dysymilacji. W programie także etymologia biszkoptu, który jako termin "podwójnie gotowany" łączy świat gramatyki z historią kuchni....more3minPlay
February 05, 2026Małżonka i małżonekW cyklu "PrzySłowie" Mateusz odpowiada na pytanie, kim są "małżonek" i "małżonka", skąd wzięły się te słowa i dlaczego nie powinniśmy ich używać do naszych osobistych partnerek i partnerów życiowych....more3minPlay
February 04, 2026"Spolegliwy" czyli jaki?Znaczenie tego słowa zmieniało się na przestrzeni lat. Tradycyjnie "spolegliwy" oznacza taki, który wzbudza zaufanie i można na nim polegać, jak na przykład na spolegliwym przyjacielu. Od jakiegoś czasu "spolegliwy" zrównało się znaczeniowo ze słowem "uległy" - unikający konfliktów, dążący do kompromisu i podporządkowania się. Czy za tą zmianą nadążają słowniki?...more3minPlay
February 03, 2026"Chciałbym" czy "chcę"?W tym wydaniu audycji opowiadamy o tym, dlaczego w prośbach często używamy formy "chciałbym", a nie po prostu "chcę". Dowiadujemy się też co nieco na temat etymologii sów Pan, Pani i Państwo....more4minPlay
February 02, 2026Dlaczego mówimy "dzień dobry", ale "dobry wieczór"?Tym razem o tym, gdzie powinno stać wyrażenie "dobry" w popularnych przywitaniach i dlaczego to miejsce jest zmienne. Za granicą słyszymy "Guten Tag", "Good morning" czy "Dobrý den", a więc zaczynamy od "dobrego". W polskim powitaniu "dobry" przeemigrowało na drugie miejsce m.in. z powodów niechęci do gwar i pewnego rodzaju akcentowania. Niełatwą historię ma też "dobranoc". Za to "dobry wieczór" nie mógłby na przestrzeni stuleci brzmieć inaczej za sprawą budowy tego zwrotu....more4minPlay
January 29, 2026Co można "ogacić"?To staropolskie słowo może przydać się w zimne dni. Ogacić czyli owinąć, osłonić przed chłodem (na przykład donice czy okno). Brzmienie tego wyrazu przypomina także potoczną nazwę pewnej części garderoby, ale i blisko mu do "gacków" - nietoperzy. W tym odcinku wyjaśniamy wszystkie te językowe połączenia....more3minPlay
January 28, 2026"Podkurek" i "kordialny"Te dwa słowa zastanowiły jedną ze słuchaczek. "Podkurek" ma w sobie coś wspólnego z porannym pianiem koguta, ale i posiłkiem - zarówno porannym, jedzonym na zakończenie nocnych zabaw, jak i postnym, podawanym przed Popielcem. "Kordialny" z kolei może przydać się przy prawieniu komplementów - można użyć go w odniesieniu do serdeczności jakiejś osoby....more3minPlay
January 27, 2026(Za)łatwić sprawyW polszczyźnie funkcjonuje wyrażenie "załatwić sprawy", ale czasem można spotkać również wersję "łatwić sprawy". Druga z tych form to regionalizm, który ma swoje korzenie w dawnej polszczyźnie. W związku z fizjologią używamy także "załatwić się". Czy wszystkie z tych wyrażeń mają wspólny rodowód?...more4minPlay
January 26, 2026Cisza jak makiem zasiałTylko kto i gdzie sieje tytułowy mak? Wyjaśniamy czy genezy tego określenia szukać należy w rolnictwie, czy jednak w nieco innych obszarach życia. Zastanawiamy się tez nad powiedzeniem "sypać mak na oczy" czy typowym określeniem dla chodzących późno spać, czyli "nocnymych marków" oraz tłumaczymy skąd wzięło się powiedzenie "tłuc się jak marek po piekle"......more4minPlay
FAQs about PrzySłowie:How many episodes does PrzySłowie have?The podcast currently has 300 episodes available.