ภาพยนตร์ ‘ยุวชนทหาร เปิดเทอมไปรบ’ ออกฉายเมื่อปี พ.ศ. 2544 กำกับโดย ยุทธนา มุกดาสนิท (ผู้กำกับภาพยนตร์คู่กรรม, ผีเสื้อและดอกไม้ ฯลฯ) ฉายภาพเรื่องราวกลุ่มเยาวชนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายของโรงเรียนชายในจังหวัดชุมพร ที่ต้องเข้าร่วมฝึกทหารด้วยความจำเป็นในช่วงสงครามมหาเอเชียบูรพาในช่วง พ.ศ. 2484 ด้วยความจำเป็นจากการขาดแคลนกองกำลังในพื้นที่
หนึ่งในปมของเรื่องคือ มารุต (แสดงโดย รุ่งเรือง อนันตยะ) เยาวชนชายที่มีพื้นหลังต้องสูญเสียพ่อแม่ และมีพี่สาวคนเดียวที่คอยดูแล และต้องโยกย้ายมาอาศัยในชุมพรกับพร้อมกับพี่เขยชาวญี่ปุ่นที่ทำงานเป็นช่างถ่ายภาพ ตัวเขามักจะถูกข้อครหาอยู่เป็นระยะจากเรื่องเล่า “สายลับญี่ปุ่น” ที่อาศัยในประเทศไทย แม้ภายหลังเรื่องราวจะเปิดเผยความลับที่ถูกซ่อนไว้…!
ไม่ว่าทางตรงทางอ้อม เราต่างได้รับผลกระทบจากสงคราม ผ่านเรื่องราวความรัก ความสัมพันธ์ในครอบครัว จนถึงอุดมการณ์ที่เชื่อมโยงประเทศ/ชาติ/ดินแดน
เรายังชวนคุยต่อเนื่องถึงประเด็นเหล่านี้
บริบททางประวัติศาสตร์ จุดยืนของไทยในช่วงสงครามมหาเอเชียบูรพาต่อเนื่องถึงสงครามโลกครั้งที่ 2
เรื่องเล่า “สายลับญี่ปุ่น” ในประเทศไทย ที่เล่าต่อกันในพื้นที่ภาคใต้
ประเด็น ‘อาวุธปืน’/ความรุนแรง ในสังคมไทย
ชวนพูดคุยโดย
แมน บัญชร วิเชียรศรี
ทีม ธีรภัทร อรุณรัตน์