در پیشگفتار، امیر عنصر المعالی کیکاوس بن اسکندر بن قابوس بن وشمگیر، قابوسنامه را «کتاب پندها» و خود را «جمع‌کنندهٔ» آن معرفی می‌کند.

به فرزند خود گیلان‌شاه خطاب می‌کند که پندهای این کتاب را جدی بگیرد و در زندگانی خود به کار گیرد. 

پیشگفتار نسبتا کوتاه است و در انتهای آن فهرست چهل و چهار باب کتاب ذکر شده است