Από τον Ιανουάριο του 1941, ενώ μαίνονταν ο Ελληνοϊταλικός πόλεμος στα βουνά
της Αλβανίας, οι σύμμαχοι αποφασίζουν να κατασκευάσουν ένα αεροδρόμιο στον
κάμπο του Καστελλίου ώστε να το χρησιμοποιήσουν για την άμυνα της Κρήτης από
εχθρική επίθεση. Οι Βρετανοί αξιωματούχοι πίστευαν, και δεν διαψεύστηκαν, ότι αν
καταληφθεί η ηπειρωτική Ελλάδα, οι Γερμανοί θα στραφούν και στην Κρήτη, όπως
πράγματι έγινε. Οι σύμμαχοι είχαν μελετήσει πολύ καλά το έδαφος και την
τοπογραφία της περιοχής του Καστελλίου και ξεκίνησαν το έργο της κατασκευής.
Δεν το ολοκλήρωσαν, γιατί τους πρόλαβε η επίθεση των Γερμανών κατά της Ελλάδας
στις 6 Απριλίου 1941. Αμέσως οι Βρετανοί μηχανικοί, στον ημιτελή διάδρομο που
είχαν αρχίσει να κατασκευάζουν, άνοιξαν με τις μπουλντόζες μεγάλους λάκκους και
τοποθέτησαν τεράστιους κορμούς δέντρων, ώστε με τον τρόπο αυτό να τον
Η επίθεση των Γερμανών στην Κρήτη ξεκίνησε στις 20 Μαΐου 1941. Μετά από
έντεκα ημέρες σκληρών μαχών, το νησί βρέθηκε στην κυριαρχία των Γερμανοϊταλών.
Τον νομό Λασιθίου κράτησαν οι Ιταλοί, τους νομούς Ηρακλείου, Ρεθύμνου και
Τις πρώτες ημέρες του Ιουνίου 1941, Γερμανοί αλεξιπτωτιστές με μοτοσυκλέτες και
έναν ανώτερο αξιωματικό, φτάνουν στο Καστέλλι. Με τα κατασκοπευτικά
αεροπλάνα τους, είχαν φωτογραφήσει το αεροδρόμιο που κατασκεύαζαν οι Βρετανοί
στον κάμπο. Στην πλατεία του χωριού συγκέντρωσαν τους Καστελλιανούς και
ζήτησαν τον Πρόεδρο (Γεώργιο Ζωγραφάκη ή Ξηρούχη). Τους ανακοίνωσαν ότι το
νησί βρίσκεται πλέον στην κατοχή τους και σκοπεύουν να επισκεφτούν το
αεροδρόμιο στον κάμπο. Πήραν τον Πρόεδρο μαζί τους και έκαναν αυτοψία στο
ημιτελές έργο. Διαπιστώνοντας κι αυτοί την καταλληλότητα του τόπου, αποφασίζουν
να το κατασκευάσουν. Έτσι η περιοχή του Καστελλίου, από τον Ιούλιο του 1941 ως
τον Μάρτιο του 1942, γίνεται τόπος μαρτυρίου χιλιάδων καταναγκαστικών εργατών.
Καθημερινά, δουλεύοντας από τα ξημερώματα ως τη νύχτα, οι εργάτες των
δεκαπενταμεριών κατάφεραν κάτω από δύσκολες και απάνθρωπες συνθήκες, να
τελειώσουν το αεροδρόμιο. Στις αρχές του Απριλίου 1942, πραγματοποιήθηκε η
πρώτη προσγείωση γερμανικού αεροπλάνου στο αεροδρόμιο του Καστελλίου. Την
περιοχή μετά απ’αυτό, κατέκλυσαν χιλιάδες Γερμανοί στρατιώτες, (ο αριθμός τους
ποτέ δεν μειώθηκε κάτω των 2.500 οπλιτών).
Η μεγάλη κινητικότητα στρατευμάτων και αεροπλάνων στην ευρύτερη περιοχή του
Καστελλίου, οι δεκάδες καθημερινές αποστολές στα μέτωπα του πολέμου από
γερμανικά και ιταλικά αεροπλάνα, ο ικανός αριθμός γερμανών στρατιωτών,
υπαξιωματικών και αξιωματικών, η δημιουργία οχυρωματικών έργων, οι χιλιάδες
καταναγκαστικοί εργάτες, απαιτούσαν τη σύσταση και λειτουργία ενός μικρού
νοσοκομείου στην περιοχή. Για την υγειονομική περίθαλψη των στρατευμάτων
κατοχής, επιτάχθηκε ένα νεόδμητο κτήριο στο κέντρο της πόλεως του Καστελλίου
και στελεχώθηκε από γιατρούς και νοσοκόμες. Οι Γερμανοί αξιωματούχοι,
συγχρόνως με τη λειτουργία του Υγειονομικού σταθμού στο Καστέλλι, προχώρησαν
στην επίταξη του σπιτιού του γιατρού Εμμανουήλ Μανουσάκη στην Κασταμονίτσα.
Το μετέτρεψαν σε αναρρωτήριο των ανδρών του κατοχικού στρατού αλλά και των
στρατιωτών τους που πολεμούσαν στο μέτωπο της Αφρικής.
Στην Κασταμονίτσα λοιπόν και στο επιταγμένο σπίτι του γιατρού Εμμανουήλ
Μανουσάκη, λειτουργούσε τα χρόνια 1942-1944 αναρρωτήριο με γερμανούς
στρατιώτες να αναρρώνουν, νοσοκόμες και γιατρούς. Υπεύθυνος γιατρός του
αναρρωτηρίου, ήταν ο αρχίατρος Muck. Επειδή οι γερμανοί που εξυπηρετούσε το
αναρρωτήριο Κασταμονίτσας βρίσκονταν στο στάδιο της ανάρρωσης,
κυκλοφορούσαν συνεχώς οπλισμένοι στους δρόμους του χωριού, πολλές φορές
έμπαιναν στα καφενεία και στα σπίτια, χωρίς προειδοποίηση.
