Daily Current Affairs: 3 JUNE 2022

Daily Current Affairs: 2 JUNE 2022

प्रतीकात्मक शिल्पाकृतींचा लक्षणीय आविष्कार ठरलेलं मुंबईतील 'चार्जिंग बुल' - शिल्प साकार

आधुनिक काळात भारतात उद्योगसमूहाचा औद्योगिक परिसर, व्यापारी प्रतिष्ठानांचं आवार वा इमारत व त्याचप्रमाणे शैक्षणिक संस्थांचं संकुल आदी ठिकाणी प्रतीकात्मक आशय व्यक्त करणाऱ्या शिल्पाकृती उभारण्याची परंपरा विकसित होत गेली. या प्रकारच्या प्रतीकात्मक शैलीतील मुंबईच्या 'बॉम्बे स्टॉक एक्स्चेंज'च्या इमारतीसमोरचं शिल्पकार भगवान रामपुरे यांनी घडवलेलं 'चार्जिंग बुल' वृषभ शिल्प २००८ मध्ये पूर्णत्वाने साकार झालं व याच वर्षी त्याची स्थापना झाली.

केलेला होता. मुंबईचे शिल्पकार एन.जी. पानसरे यांनी 'बॉम्बे म्युच्युअल बिल्डिंग' आणि दन्द् इंडिया अॅश्युअरन्स बिल्डिंग' या मुंबईतील इमारतींवरची जी उत्थित शिल्पं केली, ती या प्रकारात मोडतात.

१९६० च्या दशकात रामकिंकर यांनी •दिल्लीच्या रिझर्व्ह बँकेसमोरचं शिल्प घडवलं, 'कुबेर आणि कुबेरानी' चं हे दगडी शिल्प म्हणजे संपत्तीचा प्रतीकात्मक आविष्कार म्हणूनच साकार केलेलं होतं. १९६० साली सर जे. जे. उपयोजित कलासंस्थेच्या रौप्यमहोत्सवाच्या निमित्ताने जे. जे.च्या आवारात एक शिल्प उभारण्यात आलं. खांद्यावर मृत्तिकापात्र घेतलेली एक स्त्री आणि तिच्या पायाशी असलेलं यंत्राचं चाक अशी ही आधुनिक शैलीत घडवलेली प्रतिमा आहे. पारंपरिक शिल्पकला आणि नवं तंत्रज्ञान यांचा संगम साधून साकार केलेलं हे शिल्प एन. जी. पानसरे आणि एल. आर. आजगावकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली साकार केलं गेलं.

१९८० च्या दशकापासून 'कॉर्पोरेट' संस्कृतीचा वेगाने विकास होऊ लागला व शहरांचा चेहरामोहराही बदलू लागला. या पार्श्वभूमीवर प्रतीकात्मक शिल्पाकृती म्हणजे या नवसंस्कृतीचा जणू अविभाज्य भाग झाल्याचं चित्र दिसून येतं.

लंडनच्या 'वॉल स्ट्रीट'वरील 'चार्जिंग बुल'च्या धर्तीवर साकारलेलं वृषभ शिल्प मुंबईच्या समृद्धीचं लक्षण ठरलेल्या 'बॉम्बे स्टॉक एक्स्चेंज'च्या वास्तूला अनुरूप ठरलं व त्यातून येथील सत्ता व संपत्तीचं सूचन प्रतीकात्मक सर्जनशीलतेने साधलं गेलं. शिल्पाकृती बैलाचा आक्रमक पवित्रा आणि त्याच्या शरीरावरचे तटतटलेले स्नायू यांद्वारे विशेष नाट्यात्मकता साधली गेली.

इमारतींच्या सुशोभीकरणाचा एक भाग (आर्ट डेको) म्हणून शिल्पकलेचा अंतर्भाव करण्याची परंपरा ब्रिटिशांनी इथे आणली. मुंबई विद्यापीठ, क्रॉफर्ड मार्केट अशा इमारतींमध्ये शिल्पकलेचा उपयोग

List of important events from history  on 2nd JUNE.  This list is useful for students preparing for all Competitive Exams in India

Daily Current Affairs: 1 JUNE 2022

Gopal Nilkanth Dandekar aka Appa Dandekar (8 July 1916 – 1 June 1998) was a Marathi writer from Maharashtra, India.

Dandekar was born in Paratwada in Amravati district.

He grew up in Vidarbha but ran away from his home in Nagpur at age thirteen in response to Mahatma Gandhi's call to young people for joining his movement for India's attainment of freedom from the British Raj. After spending a few years in extreme poverty, he found some stability with a few patrons. Later he joined Rashtriya Svayamsevak Sangh and worked as a volunteer in Gadge Maharaj's social service movement. He traveled extensively.

In 1976, Dandekar received a Sahitya Akademi Award for his autobiographical work Smaran Gatha. He was elected president of Marathi Sahitya Sammelan held at Akola in 1981. He received an honorary D.Litt. degree from Pune University on 30 December 1992.

List of important events from history  on 1ST JUNE.  This list is useful for students preparing for all Competitive Exams in India

'इस्रो' द्वारे एकाच ध्रुवीय उपग्रह प्रक्षेपकाद्वारे एकाच वेळी दहा उपग्रह अवकाशात

२८ एप्रिल, २००८ रोजी भारतीय अवकाश संशोधन संस्थेने (इ) एकाच ध्रुवीय उपग्रह प्रक्षेपकाच्या माध्यमातून एकाच वेळी दहा उपग्रह अवकाशात सोडून नवा ऐतिहासिक विक्रम नोंदवला. याआधी जून २००६ मध्ये रशियाने एकाच वेळी १३ उपग्रह अवकाशात सोडण्याची मोहीम राबवली होती. मात्र तिचे निष्कर्ष समजू शकले नव्हते. त्यानंतर जुलै २००६मध्ये एकाच उपग्रह प्रक्षेपकाद्वारे १८ उपग्रह अवकाशात प्रस्थापित करण्याची रशियाची मोहीम निष्फल होती. या पार्श्वभूमीवर भारताची कामगिरी विक्रमी ठरली, या तून अवकाशात स्थापित करण्यात आलेल्या १० उपग्रहांपैकी सेंट-२ ए व आयएमएस-१ हे भारतीय उपग्रह होते, तर उर्वरित ८ उपग्रह हे नॅनो प्रकारचे व विदेशी होते..

कॉटॉसेंट- २ ए जमिनीच्या अचूक नकाशांसाठी कॉट-२ए या भारतीय उपमाने घेतलेल्या प्रतिमांचा उपयोग करून अचूक व अद्ययावत नकाशे तयार करता येतील या दृष्टीने योजना खली गेली ग्रामीण व शहरी भागांच्या पायाभूत विकासाच्या योजना तयार करण्यासाठी हे नकाशे उपयुक्त ठरणार आहेत. त्याचप्रमाणे मातीचे प्रकार व इतर वैशिष्टय पिकांचे प्रकार, त्यांनी स्थिती व एकूण उत्पादन यांची माहितीही या उपग्रहाद्वारे मिळणाऱ्या प्रतिमांमधून उपलब्ध होणार आहे. आयएमएस-१ या उप उपयोग पिकांचं आरोग्य, वनक्षेत्र, किनारपट्टीचे प्रदेश आदींची माहिती मिळवण्यासाठी होणार आहे..

या प्रक्षेपकाद्वारे अवकाशात प्रस्थापित करण्यात आलेल्यांमध्ये कॅनडामधील टोरांटो विद्यापीठाच्या एनएलएस-४ या सहा नैनो उप संचाचा, तसंच जर्मनीमधील कॉसमॉस इंटरनॅशनलच्या रबिन-८ या दोन नैनो उपग्रहांच्या संचाचा समावेश होता. अंतराळ कॉर्पोरेशनने या संस्थांबरोबर उपग्रहांच्या प्रक्षेपणासाठी व्यावसायिक करार केला होता. या यशस्वी मोहिमेद्वारे भारताची अवकाशणाची क्षमता सिद्ध झाल व उपग्रह प्रक्षेपणाच्या आंतरराष्ट्रीय व्यवसायात भारताची प्रतिमा उंचावली.

सहा दशकांनंतर भारत-पाक सहमती होऊन

पाकव्याप्त काश्मीर व भारतामधील व्यापारी मार्ग खुले

आला होता. त्यानुसार श्रीनगर ते मुझफ्फराबाद व पूँछ ते रावळकोट हे दोन मार्ग व्यापारासाठी खुले करण्यात आले. २१ ऑक्टोबर रोजीस पूँछ इथेही राज्यपालांचे सल्लागार एच.एच. तय्यबजी यांच्या हस्ते मालवाहतुकीस प्रारंभ झाला. उभय देशांकडून उचलण्यात आलेल्या या पावलांचं काश्मीरच्या दोन्ही भागांत उत्स्फूर्त स्वागत झालं.

प्रत्यक्ष ताबारेषेमुळे विभाजित झालेल्या काश्मीर व पाकव्याप्त काश्मीर यांच्यामध्ये तब्बल एकसष्ट वर्षांनंतर म्हणजे २१ ऑक्टोबर, २००८ रोजी व्यापार पुन्हा खुला करण्यात आला. काश्मीरमधील ताबारेषेच्या अलीकडे असलेल्या सलामाबाद इथे जम्मू-काश्मीरचे राज्यपाल एन. एस. व्होरा यांनी हिरवा झेंडा दाखवल्यानंतर मालवाहतूक करणाऱ्या ट्रक्सचा पहिला ताफा पाकव्याप्त काश्मीरकडे रवाना झाला.

काश्मीरच्या दोन्ही भागांत व्यापारी संबंध स्थापित करण्याच्य पहिल्या टप्प्यात २१ वस्तूंचा समावेश करण्यात आला. उभय देशांमधील ट्रक परस्परांच्या हद्दीत वीस किलोमीटरपर्यंत मालवाहतूक करू शकतील व तिथून पुढची वाहतूक स्थानिक ट्रक्स करतील, अशी व्यवस्था करण्यात आली.

भारत आणि पाकिस्तान यांच्यामधील संबंधांमध्ये सुधारणा होण्याच्या उद्देशाने सप्टेंबर महिन्यात पंतप्रधान डॉ. मनमोहन सिंग व पाकिस्तानचे राष्ट्रपती असिफ अली झरदारी यांच्यामध्ये न्यूयॉर्क इथे झालेल्या चर्चेत काश्मीरमधील पारंपरिक व्यापारी मार्ग खुला करण्याचा निर्णय घेण्यात

कोलकाता-ढाकामधील मार्ग ४३ वर्षांनी खुला होऊन भारत-बांगलादेश प्रवासी रेल्वे वाहतूक सुरू

Daily Current Affairs 31 May 2022.