Radio Oosterwold

In de vierde en laatste aflevering van Oosterwold Vanbinnenuit sluiten we de serie af met drie heel verschillende verhalen over collectief wonen. Eén ding verbindt ze allemaal: gemeenschap ontstaat niet vanzelf.

Aad en Bernadette wonen al acht jaar op de Buitenplaats, een collectief van 64 kavels aan de Emile Durkheimweg. Ze verhuisden vanuit Den Haag, kochten een kavel van 1500 vierkante meter en wisten eigenlijk totaal niet waar ze aan begonnen. Inmiddels zeggen ze bijna elke dag tegen elkaar dat ze in een paradijs wonen. Maar eerlijk zijn ze ook: de Buitenplaats heeft minder collectieve structuur dan veel andere Oosterwoldse projecten. Geen gemeenschappelijke ruimte, geen gezamenlijke stadslandbouw. Wat ze wél hebben zijn schapen, een imker met waanzinnige honing en buren die tomaten delen. En dat ze vanavond geïnspireerd zijn geraakt door de andere collectieven? Dat zeggen ze zonder omheen te draaien.

Ad en Ina wonen in het Isla van Diesthof, ook wel het Goudplevierhof, een hofje van 15 tiny houses op een terrein waar vroeger een groente- en fruitopslagloods stond. De bomen van 30 à 40 jaar oud zijn nog steeds het visitekaartje van de plek. Het collectief bestaat nog geen twee jaar, maar heeft mensen uit alle leeftijdscategorieën aangetrokken. Ze lenen gereedschap van elkaar, want iedereen woont klein. Meer gezamenlijkheid hebben ze niet echt nodig, zeggen ze. En juist die vrijheid maakt de onderlinge band hechter.

Marja woont in de Stelling, het derde Bosveldproject, gebouwd één meter boven het maaiveld van hout en glas. Ze vertelt hoe ze tijdens de bouw in haar eentje vier dagen per week in een tent op het terrein woonde, met een kabel van de buren en een droogtoilet aan het trapje. Nu heeft ze een huis, een privétuin én een gezamenlijke tuin waar elke drie weken over vergaderd wordt. Een amfitheater in de hoek, een tafel van doorgezaagde boomstam, appels naar de pers en straks een gezamenlijke schuur.

Dit jaar is het een decennium geleden dat de eerste bewoners hun intrek namen in Oosterwold. Reden genoeg om stil te staan bij een van de meest bijzondere aspecten van dit gebied: het collectief wonen. In de derde aflevering van Oosterwold Vanbinnenuit gaan we op bezoek bij drie heel verschillende woongemeenschappen.

Maria en Jessica wonen in Vliervelden, een collectief op een actief boerenerf met 21 appartementen en zes vrijstaande woningen. Maria hoorde ooit in Den Haag van een krantenartikel over een appartementengebouw op een boerderij in Almere. Ze had nog nooit van Oosterwold gehoord, maar was meteen verkocht. Inmiddels is ze volledig opgenomen in het boerenleven: appjes van de boer over wat er gezaaid wordt, kleinzoon in de tractor, en de koeien die met grote feestvreugde de wei in worden gelaten. Gevraagd wat Vliervelden zo bijzonder maakt, zeggen Maria en Jessica het simpel: je bent zelfstandig, maar als je iemand nodig hebt, is die er gewoon.

Sander woont bij het Ecolmeerhof, een van de bekendere collectieven in Oosterwold. Toekomstige bewoners kwamen hier al vanaf 2017 maandelijks bij elkaar, vier jaar voordat de eerste sleutel werd overhandigd. Die aanloop was geen toeval maar strategie: werkgroepen, gezamenlijke beslissingen en een langzaam gegroeide sociale cohesie. Het resultaat is zichtbaar.

En dan is er de Bostuin, waar Edwin vertelt over een plek die op papier een verhuurbedrijf is maar in de praktijk aanvoelt als een dorp in het klein. 81 kamers verdeeld over drie gebouwen, elk met een eigen cultuur. Twee gezamenlijke maaltijden per week, een tuincommissie, een dierencommissie, stadslandbouw en bewoners die steeds vaker besluiten te blijven.

Wat verbindt deze drie zo verschillende plekken? De keuze om bewust samen te wonen. Niet toevallig naast elkaar, maar met aandacht voor elkaar.

Er zijn mensen in Oosterwold die elke dag nog denken: *we mogen hier wonen.* Niet als gevoel van opluchting, maar als echte verbazing. Dat ze hier terechtgekomen zijn. Dat dit bestaat.

In de tweede aflevering van *Oosterwold Vanbinnenuit* zijn het Simone van Boldenburen en Renske van Hazelhoeven die dat zeggen. Twee buurten van kleurrijke Zweedse houten huizen, vlak naast elkaar, elk met een eigen karakter — maar met een gedeelde overtuiging: dit is geen gewone plek om te wonen.

Simone was er vroeg bij. Zo vroeg dat er nog geen elektriciteit was, geen waterleiding, en zoveel modder dat een buurvrouw ooit bleef steken en stond te zwaaien om hulp. Ze dachten: *later lachen we hier om.* En dat klopte.

Renske legt uit waarom ‘buren’ in Oosterwold iets heel anders betekent dan elders. Als je je auto naar de garage moet brengen en je weet niet hoe je terugkomt, is er altijd iemand. Als je boter vergeet terwijl je staat te koken, staat er iemand aan de deur. Een buurvrouw die last heeft van haar lijf en veel baat heeft bij een bad — maar haar huis is net te klein — neemt gewoon een bad bij de buurvrouw verderop. Bij Hazelhoeven hebben ze ook een gezamenlijke sauna. Eerst wilde elk groepje een eigen exemplaar. Uiteindelijk werd het er één, voor iedereen. Meer dan genoeg.

Dan is er Catrinus van de Tiny House Farm. Hij vertelt hoe zijn gemeenschap van 31 huishoudens zichzelf organiseert — niet via een bestuur dat alles beslist, maar via commissies. Voor de infrastructuur, het buurthuis, het groen. En ad hoc commissies voor concrete klussen: een nieuwe televisie nodig? Een paar mensen duiken erin, vergelijken opties en komen met een voorstel. Op affiniteit. Zonder dat alles op één stel schouders rust.

Tot slot schuift John van Diepen aan — iemand met een levenslange zoektocht naar het antwoord op de vraag *hoe maak je van een stad een dorp?* Hij groeide op in een dorp van 1.500 mensen met 48 verenigingen en ontwikkelde in Oosterwold anderhalve hectare nieuwe natuur met zeven woningen losjes ingestrooid door een landschapsarchitect. Zijn conclusie: een maatschappij maak je niet door stenen te stapelen. Je moet gemeenschappen bouwen.

Dit is een aflevering over mensen die iets hebben gevonden wat de meeste Nederlanders al lang zijn kwijtgeraakt: een gemeenschap die niet verplicht is, maar er wel altijd is.

Tien jaar geleden kwamen de eerste bewoners naar Oosterwold. Ter gelegenheid daarvan organiseerde ik samen met Daan Fröger en Jorien van Santen een bijzondere avond waarin 9 bewoners van verschillende collectieven aan het woord kwamen.

Ik was er bij met een microfoon.

In de eerste aflevering van Oosterwold Vanbinnenuit spreek ik met Kees en Annette van het Eemgoed — misschien wel het bekendste collectief van Oosterwold, dankzij de NPO-serie Droomdorp. En met Rink en Bianca van het Witte Dennehof, dat ik eerlijk gezegd zelf nauwelijks kende.

Je hoort hoe ze omgaan met conflicten, pakketbezorgers, turbodagen en vrijdagavonddiners voor zestig mensen. En waarom ze zeggen dat ze in een bubbel zitten — maar er geen seconde aan denken om eruit te stappen.

Petra stopte in 2016 met haar baan in het onderwijs en besloot zich volledig te wijden aan yoga. Samen met haar man, die ze ooit op de aikido-mat leerde kennen, begon ze te dromen van een eigen plek. Niet in een verre bergvallei of op een Grieks eiland, maar gewoon in Nederland. Toevallig hoorde haar man via een collega over Oosterwold — en dat veranderde alles.

Wat volgde was een avontuur van bouwen, leren, ploeteren en vooral volhouden. Hun houten achthoekige yogacentrum – geïnspireerd door beweging, harmonie en verbinding – werd letterlijk balk voor balk opgebouwd. In de coronaperiode, met kinderen in de caravan en bouwstof in de lucht, groeide langzaam een plek die nu voor velen voelt als een oase van rust.

Nu is het Yoga Centrum Oosterwold een bijzondere plek voor yoga, aikido en ontmoeting. Petra geeft er lessen in Odaka Yoga, Yin Yoga en Yolates, en samen met haar man organiseert ze aikidolessen voor kinderen en volwassenen. Elke zomer ontvangen ze bezoekers uit binnen- en buitenland voor de jaarlijkse zomerschool – een week vol beweging, verdieping en vriendschap.

Petra: “Ik zeg altijd dat ik hier thuis ben gekomen. En dat is echt zo. Hier klopt alles.”

Luister hier haar verhaal. Meer weten of meedoen aan een les? Kijk op https://yogacentrumoosterwold.nl

In de nieuwste aflevering van Radio Oosterwold schuift Eric Kooijman aan bij Mara Gooijer, die zichzelf “fan van Oosterwold” noemt. Aan haar keukentafel aan de Gaudilaan vertelt ze over het avontuur dat begon toen ze in de krant las over “zelf je huis bouwen in een groene ruimte”.

Samen met haar gezin verhuisde ze van Almere Haven naar Oosterwold. Wat begon als nieuwsgierigheid, groeide uit tot een compleet nieuw leven tussen de akkers. “Ik doe altijd eigenlijk maar wat in mijn leven,” zegt ze lachend, maar haar verhaal laat horen hoeveel doorzettingsvermogen, creativiteit en samenwerking er nodig waren om hun huis te realiseren.

Mara vertelt hoe ze hun huis zelf ontwierp met schuivende kamertjes op het scherm, hoe Facebook in die tijd de levenslijn was tussen toekomstige buren, en hoe ze uiteindelijk terechtkwam bij een bouwer met de naam die precies bij haar paste: Eigenwijsbouw. Inmiddels geniet ze dagelijks van de plek die ze samen hebben gecreëerd. “Het is gewoon heerlijk om hier te zijn.”

De aflevering laat horen hoe het wonen in Oosterwold niet alleen gaat over bouwen, maar ook over samenleven. Over buren die elkaar helpen, koffiedrinken tussen het klussen door, en een gemeenschap die vanzelf ontstaat.Ben je na het luisteren nieuwsgierig geworden? Kijk dan het tv-item van BinnensteBuiten.

In deze aflevering van Radio Oosterwold schuiven Aad Bouwhuis en Daan Fröger aan. Aanleiding: hun gloednieuwe boek ‘Oosterwold van A tot Z’. Het is een stevig A4-werk van 96 pagina’s met maar liefst 325 begrippen — van kettingbeding tot warmtepomp — uitgelegd voor (toekomstige) bewoners, initiatiefnemers en iedereen die Oosterwold beter wil begrijpen.

Waarom dit boek?

Aad en Daan wonen al jaren in Oosterwold en begeleiden een bewonersgroep richting een buurtschap. Onderweg merkten ze hoe veel vragen er leven. “Het begon met een lijstje begrippen voor onze groep… en toen werd het een boek,” vertellen ze. Het is geen roman, maar een praktische gids die je de essentie geeft en je doorverwijst als je de diepte in wilt. Denk aan korte heldere toelichtingen met bronnen en tips.

een paar fragmenten uit het gesprek

– over de bedoeling van het boek

“Wij leggen uit, mensen oordelen zelf. We willen niet normatief zijn; we geven kaders en verwijzen door.”

– over kennis bij nieuwe en doorstromende bewoners

“Ook wie een bestaande woning koopt hoort de regels te kennen. Niet iedereen weet wat een kettingbeding is.”

– over materiaalkeuzes en discussies

“Mijn huis is biobased en van hout; Daan woont in een loft-home met staal. Die verschillen benoemen we eerlijk, zónder te preken.”

– over de koers van Oosterwold

“Het experiment is groot en er wordt bijgestuurd: van losse kavels naar buurtschappen, meer aandacht voor betaalbaarheid en stadslandbouw.”

– over stadslandbouw als kernwaarde

“Oosterwold is een werkwoord. ‘Wonen in je moestuin’ vraagt organisatie; clusteren kan helpen zodat het ook echt gebeurt.”

Waar te koop?

‘Oosterwold van A tot Z’ is te koop bij 3 Optiek in het Winkelcentrum Oosterwold. Daar staat ook een display om het boek in te zien. Liever bestellen? Dat kan via de website van het boek; je krijgt het na betaling keurig thuisgestuurd.

Waarom je de hele aflevering wilt luisteren

In het gesprek zoomen we uit over tien jaar leren en bijsturen in Oosterwold: van riolering en archeologie tot buurtschappen in 1b, mede-opdrachtgeverschap, starters en senioren, en hoe je samen kwaliteit en betaalbaarheid borgt. Je hoort concrete voorbeelden, eerlijke lessen en praktische tips die verder gaan dan het boek alleen. Zet ‘m aan in de speler of zoek hem in je favoriete podcastapp en wandel of fiets een rondje door de polder terwijl je luistert.

Deze podcast maak ik met veel liefde voor Oosterwold. Wil je mij steunen? Word dan betalend abonnee!

Zelf ook te gast zijn?

Heb jij een Oosterwold-verhaal dat gehoord mag worden — als bewoner, bouwer, onderzoeker of ondernemer? Je bent meer dan welkom in de podcast. Mail naar [email protected] en we plannen iets in.

De Goudplevieren doen mee aan de Textielrace!

Radio Oosterwold opent seizoen 2 met een vrolijke en inspirerende aflevering. Dit keer zijn de kinderen van klas 3-4 van de Oosterwoldschool Sofia, de Goudplevieren, te gast. Zij doen mee aan de Textielrace: een wedstrijd tussen Almeerse basisscholen om zoveel mogelijk textiel in te zamelen en hergebruik te stimuleren.

De kinderen vertellen enthousiast hoe ze kleding repareren, creatieve nieuwe dingen maken van oude stoffen en kilo’s textiel verzamelen. Ook leer je waarom het belangrijk is om kleding niet zomaar weg te gooien: voor één spijkerbroek is bijvoorbeeld al 8000 liter water nodig.

Wil je de Goudplevieren helpen? Breng dan aanstaande dinsdag 7 oktober je oude textiel naar de Oosterwoldschool Sofia aan de Neolithicumweg in Almere.

Luister de aflevering en ontdek hoe kinderen met kleine acties een groot verschil maken voor het milieu!

In deze nieuwe aflevering van Radio Oosterwold blikken we samen met Sander Berkhout terug én vooruit. Sander was jarenlang een sleutelfiguur in de ontwikkeling van Oosterwold — als adviseur, projectleider, verbinder en soms zelfs vrijwillig kavelweg-voorzitter. In het gesprek vertelt hij openhartig over zijn beginjaren in Almere, over het balloteren van mensen in de Bijlmer in de jaren ’80 (“daar schaam ik me nu kapot voor”), en over de radicale omslag die Oosterwold voor hem betekende: van controle naar vertrouwen.

Sander deelt persoonlijke anekdotes, scherpe inzichten én zijn visie op hoe het nu verder moet met Oosterwold. Hij pleit voor een toekomst waarin creativiteit weer de ruimte krijgt, waarin bewoners blijven samenwerken met overheid én ontwikkelaars — maar wel op een manier die past bij het oorspronkelijke gedachtengoed van Oosterwold.

Een aflevering vol geschiedenis, visie en humor. Over asfalt, IBA's, buurtschappen, kavelwegen, en een watertaxi over de Eem. En over waarom Zeewolde het Gallische dorpje van Flevoland is.

Boukje Schweigman maakt bijzonder theater en in dit gesprek ontdekken we mooie paralellen tussen haar werk en Oosterwold.