Je zou kunnen denken dat onze grondrechten zo ‘fundamenteel’ zijn dat die gewoon óók van toepassing zijn in de digitale wereld. Maar dat is te simpel. Rechten, ook grondrechten, zijn vaak met elkaar in conflict. In nieuwe omstandigheden moeten er dus nieuwe afwegingen gemaakt worden. “Brussel haalt de hete kastanjes uit het vuur voor de lidstaten”, vertelt prof. Janneke Gerards in de laatste podcast in deze serie, bijvoorbeeld door het recht op vrij ondernemerschap te beperken ten gunste van het recht op privacy van burgers.

Schrijver Menno van Doorn (Sogeti) van het boek ‘Echt nep’ en Alex Corra (SVB) voorzitter van de CIP domeingroep ethiek, praten over de mogelijkheden om deep fake technieken vóór je te laten werken. Want om ze alleen maar te zien als bedreigend is niet terecht. Daarnaast laat je met die houding een schat aan positieve opties liggen. En trouwens: zo modern is het concept nu ook weer niet. Robin Rotman gaat als host het gesprek met beide heren aan.

Handel en dienstverlening zijn door digitalisering haast onherkenbaar veranderd. En dan is er ook nog de handel en dienstverlening in rondom de IT. Decennialang geloofden we dat de werking van de markt alleen een beetje bijgestuurd hoefde te worden. Vandaag is er brede overeenstemming dat overheidsregulering nodig is om in markten een gezonde balans te houden tussen grote en minder machtige aanbieders, en om consumenten te beschermen. Sigrid Johannisse, lid van de Nederlandse Permanente Vertegenwoordiging bij de Europese Unie, kent dat spel.

In deze podcast praten Steven Dorrestijn (Saxion) en Aad Francissen (8ting) over sociale algoritmes. Gastheer Robin Rotman voelt hen beiden aan de tand over de aard en ethische inzetbaarheid van algoritmes. De rode draad van deze podcast is verantwoord datagedreven werken in het sociaal domein. Een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor medewerkers, bestuurders en politiek!

Mens en machine raken steeds meer geïntegreerd, zo stelt Steven Dorrestijn (lector Saxion Hogeschool). Maar de machine moet wel ten dienste van de mens blijven staan, reageert Marlies van Steenbergen (lector Hogeschool van Utrecht). Host Robin Rotman ontdekt tijdens het gesprek dat innoveren verantwoord dient te gebeuren en ook hoe je dat kunt doen

Zijn computers beter dan mensen? Zeker! Op specifieke plekken in ieder geval, zoals aan het schaakbord en bij een spelletje go. Maar is dat wel de goede vraag? Hoe beter we algoritmes kunnen maken en uitvoeren, hoe meer we ons best kunnen doen om Artificiële Intelligentie zo te maken dat we daarmee mensen ondersteunen. Luister naar Jos van der Wijst, lid van de werkgroep Mensgerichte AI van de Nederlandse AI Coalitie.

Te gast in deze podcast zijn Enrico Viscione (A&O Fonds Rijk) en Alex Corra (SVB). Hoe bescherm je medewerkers die een tegengeluid willen laten horen? Interne, loyale tegenspraak is té waardevol voor organisaties om te onderdrukken. Host Robin Rotman gaat met hen in gesprek; hoe geef je hier ruimte aan en kan je dat structureel faciliteren?

Wie is er nu eigenlijk in Nederland de baas? En als het gaat om de digitale wereld? Vanaf einde jaren ’90 betoogden digi-enthousiastelingen dat staatsmacht er op het grenzeloze internet niet meer toe zou doen. De staat is nu definitief terug, en dan vooral in EU-verband. Lees bijvoorbeeld de strategie van de Europese Commissie: Een Europa dat klaar is voor het digitale tijdperk. Of luister naar Europarlementariër Bart Groothuis in de tweede aflevering van Digitaal Europa.

Je kan makkelijk denken dat alles al in de cloud zit, maar we staan nog maar aan het begin van die ontwikkeling. De groei van de grote Amerikaanse en Chinese bedrijven laat zien dat er met de cloud veel te winnen is, maar ook dat die winst voortkomt uit een te ongelijke machtsbalans. Het oorspronkelijk Duits-Franse cloudinitiatief Gaia-X is in twee jaar gegroeid tot een enorme samenwerking van overheden en bedrijven. Laat je bijpraten door Peter Verkoulen van TNO, de programmamanager van de Nederlandse “hub” van Gaia-X.

Aflevering twee van de podcastserie Ethiek in de Praktijk gaat over ethisch besef op de werkvloer. Host Robin Rotman praat hierover met Anne-Marie Buis (manager van het Rijksbrede programma Dialoog en Ethiek) en Koen Versmissen (eigenaar Goedzo data-ethiek). Hoe kijken ambtenaren inmiddels aan tegen ethiek? Wat zijn de verantwoordelijkheden van de medewerker en organisatie in deze? Eén van de uitgesproken standpunten is dat je ethisch besef kunt trainen als een spier.