یک بازیگر تجربه یک انسان دیگر را برای ما بازی می‌کند. او می‌خواهد فاصله بین ما و دیگران را از میان بردارد. ما استقبال می‌کنیم زیرا امکان آن را نداریم که همه انسان‌ها و شرایطشان را ملاحظه کنیم. وقتی بازیگر روی صحنه می‌رود، از خودش بیرون می‌آید و دیگری می‌شود. وقتی همان بازیگر مهاجرت می‌کند، از جایی که به او تعلق دارد، با همه خوبی‌ها و بدی‌هایش دور می‌شود که با دیگرانی باشد که با او بیگانه‌اند. آرش دبستانی این بار در گفت‌وگو با دو بازیگر، دو تجربه متفاوت از مهاجرت را با ما در میان می‌گذارد. این پادکست را می‌شنوید:

گفتگو با دنیا احمدی، استادیار روابط بین‌الملل دانشگاه خرونینگن هلند و پژوهشگر تاریخ زنان، به مناسبت سالگرد انقلاب ۱۳۵۷

گفتگو با روژین موکریان، پژوهشگر نظریه سیاسی، به مناسبت سالگرد انقلاب ۱۳۵۷

گفتگو با امیر کیانپور، دانش‌آموخته فلسفه در دانشگاه پاریس هشت و پژوهشگر تاریخ و اندیشه سیاسی، به مناسبت سالگرد انقلاب ۱۳۵۷

محمد حقیقت، سینماگر مقیم فرانسه روی نوار کاست سندی در اختیار داشت که تا پیش از این منتشر نشده بود: گفت‌وگویی مفصل با غلامحسین ساعدی، نویسنده فقید ایرانی که در پاریس انجام شده بود. شخص سومی هم در این مصاحبه حضور دارد که یکی دو پرسش هم مطرح می‌کند. اما نام او نامعلوم است و از قرار ساعدی هم میانه خوبی با او دارد و گاهی او را با نام «رضا» یا «آقا رضا» خطاب قرار می‌دهد. مصاحبه در منزل او انجام شده است.

محمد حقیقت می‌گوید:

اوایل دهه ۱۹۸۰، در پاریس سردبیر فصل‌نامه «سینمااکسیون» آقای گی هنبل از من خواسته بود درباره سینمای ایران مطلبی بنویسم. این مطلب را در شماره ژانویه ۱۹۸۲ در آن نشریه به چاپ رساند. در آن مطلب از فیلم‌های «گاو»، و «دایره مینا» ساخته داریوش مهرجویی هم به خوبی صحبت کرده بودم، همان زمان، «دایره مینا» که از تلویزیون فرانسه پخش شد، بازتاب خوبی داشت. کمی بعد که زنده‌یاد غلامحسین ساعدی به پاریس پناهنده شده بود، سردبیر سینما اکسیون از من خواست با او به عنوان فیلمنامه‌نویس این فیلم‌ها و از نویسندگان شاخص ادبیات معاصر ایران مصاحبه‌ای انجام دهم. گفت‌وگوی حاضر را در منزل یکی از آشنایان به نام «رضا»، در تاریخ شنبه ۲۹ اکتبر ۱۹۸۳ انجام دادم.

با محمد حقیقت در کافه‌ای در سن‌میشل پاریس به توافق رسیدم که این نوار را برای انتشار در اختیار «زمانه» بگذارد. در وهله نخست می‌بایست نوار کاست به فایل ام پی تری تبدیل می‌شد. این مهم را حقیقت خود به عهده گرفت و سپس آنچه را که به دست ما رسیده بود، بی‌کم و کاست برای انتشار به شکل کنونی تنظیم کردیم. متن پیاده شده از روی نوار، آن هم با ابزار ویژه، ویرایش نشده که زبان پرتصویر و پر از طنز ساعدی که گاهی دشنام‌هایی را هم چاشنی آن می‌کند، دست‌نخورده باقی بماند. ساعدی در مصاحبه‌هایش از اصطلاحاتی که خود ساخته بود استفاده می‌کرد: «زرتیشن»، «سرویس کردن»، «استریپ‌تیز»، «کاراته» و مانند آن. در اینجا بارها «زرتیشن» را به کار می‌برد.

بخوانید و بشنوید: https://www.radiozamaneh.com/803045

به بهانه انتشار دو بیانه از سوی تشکل‌های صنفی و کارگری و گروهی از فمینیست‌ها در باره لغو اعدام با شیوا عاملی‌راد، فعال صنفی معلمان و فمینیست گفت‌وگو کرده‌ایم. او می‌گوید تفکیک اعدام به سیاسی و غیرسیاسی آسیب‌زا است و به نفع حاکمیت و قربانیان اعدام فرودستان و به حاشیه‌رانده‌شدگانند.

برای درک بهتر موضوعات و چالش‌ها در محیط کار و برای حل سریع‌تر مشکلات نیاز داریم بدانیم که دیگری چگونه می‌اندیشد. حضور زن و مرد در کنار هم دیدگاه جدیدی را می‌سازد. با این حال همچنان در کشورهای در حال توسعه برخی مشاغل مردانه است، برخی مشاغل زنانه. در سال‌های اخیر اما به ویژه در ایران حضور پررنگ زنان در برخی مشاغل مردانه این مرزبندی‌ها را تغییر داده است. آرش دبستانی این‌بار سراغ کسانی رفته است که محیط کار یکسر مردانه را تجربه کرده‌اند.

گفت‌و‌گو با یدالله صمدی سخنگوی کمیته دفاع از عثمان اسماعیلی در مورد وضعیت این کارگر زندانی by radiozamaneh

آرایشگری در ایران از حرفه‌هایی‌ست که شامل سخت‌گیرانه‌ترین تفکیک‌های جنسیتی می‌شود. آرش دبستانی این بار سراغ دو آرایشگر زن رفته است که مهاجرت کرده‌اند. آن‌ها تجربه‌شان را با او و با ما در میان می‌گذارند.

طناز کلاهچیان، وکیل دادگستری در مصاحبه‌ای با کتایون حلاجان از تبعیض و نابرابری در اجرای قوانین برای زنان و مردان می‌گوید. صدور حکم اعدام برای زنانی مانند «میترا» نمونه‌ای از این نابرابری و «نگاه خشونت‌آمیز قوانین ایران و مجریان آن نسبت به زنان» است.