رادیو سایکت (مدرسه علم و فناوری کوانتوم) | Radio Psiket

پس از جنگ جهانی دوم من خیلی نگران بمب اتمی بودم. نمی دانستم که آینده چه خواهد شد، چنین پیامدی از علم آشکارا ویرانی به بار می آورد و سبب نابودی انسان‌ها می شد. بنابراین سوال این بود که آیا نوعی شیطان در علم دست دارد؟

معرفی اپیزود:

سفر زندگی ریچارد فاینمن رقصی پیچیده بین دنیای فیزیک، دانشگاه و فرهنگ عامه بود که اثری جاودان بر روی هر یک از آنها بر جای گذاشت. فاینمن با ترکیبی منحصربه‌فرد از هیجان، کاریزما و کنجکاوی سیری ناپذیر، از محدودیت‌های آکادمیک سنتی فراتر رفت تا نه تنها یک فیزیکدان، بلکه به یک مربی تاثیرگذار، یک داستان‌سرای الهام‌بخش و یک نماد فرهنگی تبدیل شود. این متن به زندگی چندوجهی او می پردازد و لایه های نبوغش را می کاود. سال 2005 اداره پست ایالات متحده به افتخار ریچارد فاینمن و سه دانشمند آمریکایی دیگر تمبر یادگاری چاپ کرد. دیدن آن نمودارهای پیچ در پیچ روی تمبر فاینمن فرح بخش بود. در آغاز کسی از آن ها سر در نمی­آورد اما امروزه آنها نماد استاندارد جهانی برهمکنش های ذرات در نظریه فیزیک نوین هستند. در کاوشی به زندگی و میراث یکی از برجسته‌ترین ذهن‌های قرن بیستم به ما بپیوندید

رادیو سایکت: پادکست فیزیک کوانتوم؛ هر قسمت با محوریت یک دانشمند

اپیزود یازدهم «جوکر کوانتوم»، ریچارد فاینمن

سازنده پادکست: مدرسه علم و فناوری کوانتوم سایکت

نویسندگان: مهندس پیمان کلهری، دیبا مسیح

ناظر علمی: دکتر مهدی رمضانی

گوینده و تدوین‌گر: مهندس امیر رضا ری‌پور

طراح کاور: مهندس زهرا زمانی

Hosted on SHENOTO

او در 12 سالگی قصد فریب دادن ذهن انیشتین را داشت. ولی آیا موفق شد؟

معرفی اپیزود:

این قسمت دهم از فصل اول رادیو سایکت هست. در قسمت‌های قبلی گفتیم که از گربه‌ی زنده یا مرده گرفته تا کنش‌های شبحوار از راه دور، فیزیک کوانتومی از ویران کردن شهود مستقیم ما در مورد چگونگی کار جهان لذت می برد. فیزیکدان‌‌ها سعی می کنند با کمک تفسیرهای فلسفی سازگار با تجربه درباره آنچه که در سطوح بنیادین نظریه کوانتومی وجود دارد به سوالات چالش برانگیز این نظریه پاسخ دهند. کمتر نظریه‌ای در علم وجود دارد که راه‌های مختلفی برای نگریستن به آن وجود داشته باشد اما چرا با چنین چیزی مواجهیم؟ در این قسمت به یکی از تفسیرهای چالش‌برانگیز مکانیک کوانتومی به نام جهان‌های موازی می پردازیم

رادیوسایکت: پادکست فیزیک کوانتوم؛ هر قسمت با محوریت یک دانشمند

اپیزود دهم «جهان موازی و ذهن رویایی»، هیو اورت سوم

سازنده‌ی پادکست: مدرسه علم و فناوری کوانتوم سایکت

نویسندگان: مهندس پیمان کلهری و دیبا مسیحی

ناظر علمی: دکتر مهدی رمضانی

گوینده و تدوین‌گر:‌ مهندس امیررضا ری‌پور

طراح کاور: مهندس زهرا زمانی

Hosted on SHENOTO

سال 1964 قضیه­‌ی پیشگامانه­‌ای ارائه شد که زمینه را برای بازگشایی پیوندهای عمیق و گیج کننده بین ذرات درهم تنیده فراهم کرد و مفاهیم کلاسیک رئالیسم موضعی را با چالش عمیقی روبرو ساخت.

معرفی اپیزود:

در این قسمت به نامساوی بل که عمیق ترین کشف علمی در نیمه دوم قرن بیستم خوانده شده است؛ می پردازیم. قضیه بل و آزمایش تجربی مربوط به آن، به آنچه ظاهرا یک سوال فلسفی محض در آزمایشگاه بود پاسخ داده است. اکنون می دانیم که کنش های عجیب و غریب اینشتین که درهم­تنیدگی نامیده میشود، واقعا وجود دارد. قضیه بل علاقه به مبانی مکانیک کوانتومی را تشدید کرده است.

رادیو سایکت: پادکست فیزیک کوانتوم؛ هر قسمت با محوریت یک دانشمند

اپیزود نهم «شکست موضعیت»، جان استوارت بل

سازنده پادکست: مدرسه علم و فناوری کوانتوم سایکت

نویسندگان: مهندس پیمان کلهری، دیبا مسیح

ناظر علمی: دکتر مهدی رمضانی

گوینده و تدوین‌گر: مهندس امیر رضا ری‌پور

طراح کاور: مهندس زهرا زمانی

Hosted on SHENOTO

سازگاری ریاضیاتی برای او مهم‌تر از مطابقت آن با واقعیت تجربی بود. او روزی گفت:

برایم اهمیتی ندارد که که یک نظریه با واقعیت مطابقت داشته باشد یا نه. زیرا نمی‌دانم واقعیت چیست و به آن اهمیتی هم نمی‌دهم . من به زیباییِ .ریاضیِ نظریه، ارزش می‌دهم.

معرفی اپیزود:

در این قسمت به یکی از تأثیرگذارترین و درخشان ترین فیزیکدانان قرن بیستم ، پل دیراک خواهیم پرداخت. دانشمندی که به خاطر مشارکت خارق‌العاده‌اش در زمینه مکانیک کوانتومی بسیار مورد توجه قرار گرفت. فرمول ریاضی او از نظریه کوانتومی که به نام نشانه گذاری دیراک یا نمادنگاری براکت معروف است، به ابزاری ضروری برای فیزیکدانان برای توصیف حالات کوانتومی و محاسبه احتمالات تبدیل شده است. کار دیراک روی نظریه میدان کوانتومی و پیش‌بینی او از وجود پادماده، درک فیزیکدانان از دنیای زیر اتمی را متحول نمود. فرمالیسم ریاضی ظریف و بینش عمیق او همچنان الهام بخش و راهنمای دانشمندان کوانتومی در تحقیقاتشان است.

رادیو سایکت: پادکست فیزیک کوانتوم؛ هر قسمت با محوریت یک دانشمند

اپیزود هشتم «نابغه خاموش»

سازنده پادکست: مدرسه علم و فناوری کوانتوم سایکت

نویسندگان: مهندس پیمان کلهری، دیبا مسیح

ناظر علمی: دکتر مهدی رمضانی

گوینده و تدوین‌گر: مهندس امیررضا ری­‌پور

طراح کاور: مهندس زهرا زمانی

Hosted on SHENOTO

رابرت اوپنهایمر فیزیک‌دان آمریکایی روزی گفته بود : «پرینستون یک دیوانه‌خانه است، و اینشتین یک دیوانه».

معرفی اپیزود:

در این قسمت از پادکست رادیو سایکت آزمایش فکری مبتکرانه ساده ای که توسط اینشتین، پودولسکی و روزن عنوان گردید و بعدا به عنوان پارادوکس اینشتین-پودولسکی-روزن یا EPR مشهور شد را توضیح می دهیم. هدف مقاله ی چاپ شده توسط این سه نفر در سال 1935 استفاده از یک آزمایش فکری پارادوکسیکال برای حمله­ به تفسیر کپنهاگی نیلز بور و به چالش کشیدن آن بود. که یکی از قابل توجه ترین هجمه ها علیه نظریه کوانتومی است که تاکنون اقامه شده است. پارادوکس EPR یک آزمایش فکری است که در آن دو ذره که به عنوان ذرات درهم­تنیده شناخته می شوند، همزمان ایجاد می شوند. ویژگی‌های این ذرات به‌گونه‌ای به هم مرتبط است که اندازه‌گیری یک ذره، بدون توجه به اینکه چقدر از هم دور باشند، فوراً بر خواص ذره دیگر تأثیر می‌گذارد. پس از انتشار آن، پل دیراک گفت: "اکنون باید همه چیز را از نو شروع کنیم، زیرا انیشتین ثابت کرده است که مکانیک ".کوانتوم کار نمی کند

رادیوسایکت: پادکست فیزیک کوانتوم؛ هر قسمت با محوریت یک دانشمند

قسمت هفتم: «آیا خدا تاس می‌اندازد؟»،‌ بررسی مقاله epr

سازنده‌ی پادکست: مدرسه علم و فناوری کوانتوم سایکت

نویسندگان: مهندس پیمان کلهری و دیبامسیحی

ناظر علمی: دکتر مهدی رمضانی

گوینده و تدوین‌گر:‌ مهندس امیررضا ری‌پور

طراح کاور: مهندس زهرا زمانی

Hosted on SHENOTO

ماهیت بنیادین واقعیت چیست؟ چگونه میتوان رفتارهای بظاهر متناقض ذرات در سطح کوانتومی را با درک کلاسیک خود از جهان تطبیق بدیم؟ آیا این بینش می تواند توضیحی بر اخلاقیات متناقض انسانی ارائه بده؟

لطفا سوء تفاهم نشه من دانشمندم، معلم اخلاق نیستم.

معرفی اپیزود:

 این قسمت ششم از فصل اول رادیو سایکت هست که در تابستان ۱۴۰۲ پخش می‌شه. توی قسمت های قبلی گفتم که مکس پلانک با گسسته کردن فرکانس های نوسانگر هارمونیک استارت ایده گسستگی انرژی رو زد و آلبرت اینشتین با به کار گیری این ایده تونست اثر فوتوالکتریک رو توجیه کنه، با گذشت تقریبا 20 سال از این رویدادها فیزیکدانان به سختی روی ایده گسستگی کار کردند اما در تلاش های خود برای یافتن توصیف ریاضیاتی که به موجب اون نور می‌تونه هم به عنوان موج الکترومغناطیسی و هم به عنوان ذره رفتار کند، شکست خورده بودند. تا با بینش مبتکرانه ی دوبروی، دریچه های جدیدی به روی فیزیکدانان مکانیک کوانتوم باز شد. در سیر تاریخی مکانیک کوانتومی، میرسیم به اروین شرودینگر که فرمالیزم جدیدی را پیشنهاد کرد.

رادیوسایکت: پادکست فیزیک کوانتوم؛ هر قسمت با محوریت یک دانشمند

قسمت ویژه: «گربه در جعبه»،‌ زندگی‌نامه‌ی شرودینگر

سازنده‌ی پادکست: مدرسه علم و فناوری کوانتوم سایکت

 نویسندگان: مهندس پیمان کلهری و دیبامسیحی

ناظر علمی: دکتر مهدی رمضانی

گوینده و تدوین‌گر:‌ مهندس امیررضا ری‌پور

طراح کاور: مهندس زهرا زمانی

Hosted on SHENOTO

این قسمت به مناسبت اکران فیلم اپنهایمر پخش می‌شود.

او به پرزیدنت ترومن Truman گفت: آقای ترومن من احساس می کنم که دستم به خون آغشته شده است. ترومن دستمالی از جیبش بیرون آورد و گفت: می خواهی آن را پاک کنی؟ پس از این ملاقات، پریزیدنت به رییس دفترش میگوید دیگر این بچه ننر را  به دفترم راه ندهید.

معرفی اپیزود:

جی رابرت اوپنهایمر یک فیزیکدان نظری بود که سهم قابل توجهی در توسعه علمی مکانیک کوانتومی و فیزیک هسته ای داشت. سرگذشت پدر بمب اتم، داستان عشق، سیاست و رازهایی‌ست که در تاریخ ، تاثیرات انکار ناپذیری را برجای گذاشته است. اما او امروزه بیشتر به پدر بمب اتم معروف است که بعدها مخالف توسعه بمب اتم شد و به دلیل این دیدگاهش از سیاست طرد شد. این قسمت به مناسبت اکران فیلم پر سر و صدای اوپنهایمر تهیه و انتشار میابد.

رادیوسایکت: پادکست فیزیک کوانتوم؛ هر قسمت با محوریت یک دانشمند

قسمت ویژه: «خشم آفرینش»،‌ ویژه‌نامه‌ی اپنهایمر

سازنده‌ی پادکست: مدرسه علم و فناوری کوانتوم سایکت

نویسندگان: مهندس پیمان کلهری و دیبامسیحی

ناظر علمی: دکتر مهدی رمضانی 

گوینده و تدوین‌گر:‌ مهندس امیررضا ری‌پور

طراح کاور: مهندس زهرا زمانی

Hosted on SHENOTO

هر چه موقعیت ذره دقیق‌تر مشخص شود، سرعت در این لحظه با دقت کمتری محاسبه می‌شود و بالعکس. این معروف ترین جمله علمی هایزنبرگ است که هر چند جمله ای کوتاه است اما فلسفه ای عمیق برای شناخت ما از جهان را مطرح می کند.

معرفی اپیزود:

این پنجمین قسمت از فصل اول رادیو سایکت هست که در تابستان 1402 منتشر میشه. در قسمت های قبل به وادی مکانیک کوانتوم وارد شدیم، جایی که رازهای اجرام بی نهایت کوچک از طریق ذهن های درخشان کشف شده اند. در این قسمت شما رو به سفری در زندگی خارق‌العاده ورنر کارل هایزنبرگ می‌برم، مردی که تفکرات پیشگامانه‌اش درک ما از جهان مکانیک کوانتوم رو تغییر داد.

رادیوسایکت: پادکست فیزیک کوانتوم؛ هر قسمت با محوریت یک دانشمند

قسمت پنجم: «امپراطور عدم»،‌ زندگی ورنر هایزنبرگ

سازنده‌ی پادکست: مدرسه علم و فناوری کوانتوم سایکت

نویسندگان: مهندس پیمان کلهری و دیبامسیحی

ناظر علمی: دکتر مریم افسری و دکتر مهدی رمضانی

گوینده و تدوین‌گر:‌ امیررضا ری‌پور

طراح کاور: زهرا زمانی

Hosted on SHENOTO

جسارت یک شاهزاده آشکار کرد که تنها یک جهان وجود دارد که برخی از ویژگی‌های آن را می‌توان با تئوری موج، و برخی دیگر را نظریه ذره‌­ای توضیح داد.

معرفی اپیزود:

این چهارمین قسمت از فصل اول رادیو سایکت هست که در تابستان 1402 منتشر میشه. توی قسمت‌های قبلی تا اونجا پیش رفتیم که به اندازه‌ی یک ربع قرن از تولد کوانتوم گذشت... پیدایش کوانتوم با تابش جسم سیاه که توسط پلانک معرفی شد رو گفتیم و به تصور انیشتین از کوانتوم نور رسیدیم، از اتم کوانتومی بور عبور کردیم و حالا نوبت میرسه به دوگانگی ذره-موج ماده که توسط لوئی دوبروی کشف و در نتیجه‌ی اون اتحادی پیچیده بین مفاهیم کوانتومی و کلاسیک فیزیک ایجاد شد.

رادیوسایکت: پادکست فیزیک کوانتوم؛ هر قسمت با محوریت یک دانشمند

قسمت سوم: «شاهزاده دوگانگی»،‌لویی دوبروی

سازنده‌ی پادکست: مدرسه علم و فناوری کوانتوم سایکت

نویسندگان: مهندس پیمان کلهری و دیبامسیحی

ناظر علمی: دکتر مریم افسری و دکتر مهدی رمضانی

گوینده و تدوین‌گر:‌ مهندس امیررضا ری‌پور

طراح کاور: مهندس زهرا زمانی

Hosted on SHENOTO

اولین جرقه‌های مکانیک کوانتومی، امید جدیدی به فیزیک دانان کلاسیکِ به بن بست رسیده در پایداری اتم داد.

معرفی اپیزود:

این سومین قسمت از فصل اول رادیو سایکت هست که در تابستان 1402 منتشر میشه. توی قسمت‌های قبلی در مورد ، مساله تابش جسم سیاه و مساله‌ی فوتوالکتریک صحبت کردم. در این قسمت در مورد یکی دیگه از منشا‌های فیزیکی مکانیک کوانتومی که مساله پایداری اتم و اصل مکملیت هست، صحبت می‌کنم. علاوه‌براین‌ در مورد نیلز بور فیزیکدان دانمارکی که روی این مباحث کار کرد، صحبت میکنم و نقشش تو رشد مکانیک کوانتومی رو بررسی میکنم.

رادیوسایکت: پادکست فیزیک کوانتوم؛ هر قسمت با محوریت یک دانشمند

قسمت سوم: «دانمارک طلایی»،‌ نیلز بوهر

سازنده‌ی پادکست: مدرسه علم و فناوری کوانتوم سایکت

نویسندگان: مهندس پیمان کلهری و دیبامسیحی

 ناظر علمی: دکتر مریم افسری و دکتر مهدی رمضانی

گوینده و تدوین‌گر:‌ مهندس امیررضا ری‌پور

طراح کاور: مهندس زهرا زمانی

Hosted on SHENOTO