Reader.mn

Бид бүгдээрээ худлын ертөнцөд амьдардаг. Бүгд дор бүрнээ тодорхой хэмжээгээр худал хэлнэ. Тэгэхээр бид бүгдээрээ худалчид болж байгаа юм. Найз нөхөд, амраг хос, эцэг эх, ажлын хамтрагч гээд олон төрлийн харилцаанд хүмүүс цаад хүнийгээ зовоохгүй, сэтгэлийг нь шаналгахгүй гэх нэрийдлээр ихэвчлэн "цагаан худал" хэлдэг гэсэн үг. Харин "цагаан бус худал" гэх ухагдахуун ч бас бий. Худал хэмээх үг хойноосоо "худ хүмүүс", "худрах", "худ гарууд" гэх олон "дагуул" үгнүүд төрүүлээд нэлээн хэдэн жилийн нүүрийг үзэж байна. Бүр "hud boy", "hud girl" гэх ойлголтууд ч бас бий.

Худал хэлэхийн нөлөө, үр дүнг Америкийн философич, нейробиологич Сэм Харрис "Худал" хэмээх эссэндээ амьдралын практиктай холбон маш сонирхолтой байдлаар бичжээ.

Сүүлийн жилүүдэд манай нийгэмд баярхал, хэлбэртэлт, дэмий хоосон яриа, худал хийрхэл, ач холбогдолгүй, тархи угаасан шалдар булдар ярианаас их зүйл алга. Үүнийг "буллшит" (bullshit) хэмээн нэрлэдэг бөгөөд Америкийн философич Харри Франкфуртын “Буллшитийн тухай” хэмээх эссэ энэ тухай бүрэн гүйцэт ойлголт өгөх болно.

Reader подкастын шинэхэн дугаарт бид "Худал" болон “Буллшитийн тухай” хэмээх хоёр номын талаар хөөрөлдөв. Энэхүү хоёр эссэ нь Монсудар хэвлэлийн газраас эрхлэн гаргадаг "Нухацтай сэдэв" цувралын II, III дэвтэр болон гарсан билээ.

МОДЕРАТОР: Б.Дөлгөөн (Sciences Po их сургуулийн судлаач, улс төр судлаач)

ЗОЧИД:

- Ч.Лодойсамбуу (“Улаан бал” нэвтрүүлгийн хөтлөгч, сэтгүүлч)

- Г.Өсөхсарнай (Монсудар хэвлэлийн газрын маркетингийн менежер)

- Ц.Сувд (Монсудар хэвлэлийн газрын контент менежер)

3 сарын 8-ны өдрийг эмэгтэйчүүдийн эдийн засаг, улс төр, нийгэмд эдлэх тэгш эрх, боломжийн төлөөх өөрсдийн дуу хоолойг хүргэхээс гадна бүх нийтийн баярын өдөр болгон өргөн тэмдэглэсээр ирсэн билээ.

Reader подкаст олон улсын эмэгтэйчүүдийн эрхийг хамгаалах өдөрт зориулан хүргэж буй тусгай дугаараараа Нобелийн шагналыг утга зохиол, хими, физик, анагаах ухаан болон эдийн засгийн салбарт хүртсэн эмэгтэйчүүдийн тухай "шарк" Г.Амартүвшинтэй хамт хийсэн сонирхолтой яриаг хүргэж байна.

Жангар" хүүхдийн номын редакцаас зөвхөн хүүхдийн ном гэлтгүй, тэдний ертөнц, тулгардаг асуудлууд, томчуудын хандлагын тухайд "Тэрслүү яриа" цуврал подкастыг эрхлэн гаргаж байгаа билээ.

Хүүхэд 18 нас хүрээд хуулийн хувьд насанд хүрсэнд тооцогддог. Гэвч тэр үедээ оюун санаа, сэтгэлийн хувьд насанд хүрч чадсан байдаг уу? Өөрийн гэх үзэл бодолтой, аливааг оюунаараа тунгаан, хариуцлагатай шийдвэр гаргадаг хүн өнөөдөр манай нийгэмд хэр олон бэ?  Биеэ даах, төлөвшихдөө бид яагаад бусад орны залуусаас оройтдог юм бол? Энэ асуултуудын хариултыг бид хайж үзлээ. Сонсож үзээд та нар ч бас өөрсдийн хариултаа үлдээгээрэй.

Зохиолч Владимир Набоков 1955 оны намар “Лолита” романаа гаргаснаар соёлт ертөнцийн уншигчдыг яруу үгс, уран дүрслэлээрээ урхидан ховсдохын сацуу цочролд оруулсаар ирсэн билээ.

Reader подкастын энэ удаагийн дугаарт Лолита номыг тойрсон ёс суртахууны асуудлууд, уран зохиолын номын сонголт, уншсан номоороо дамжуулан төлөвших тухай сонирхолтой ярилцлага хийснийг сонсогч та бүгдэд хүргэж байна.

Оролцсон:

Н.Жавхлан

Г.Өсөхсарнай

Ц.Сувд

Э.Түмэнжин

Reader подкастын шинэхэн дугаарт бид Францын алдарт философич, түүхч Монтескьегийн "Хуулийн Амин Сүнс" номын тухай үргэлжлүүлэн ярилцлаа. 

Өмнөх дугаартаа бид Монтескьегийн амьдрал, уран бүтээл, номын гол үзэл санаа, ном төрсөн түүх, ном бичигдсэн түүхэн контекст, орчин үеийн улс төр, нийгмийн амьдралд оруулсан хувь нэмэр зэрэг сэдвүүд дээр анализ хийсэн билээ. Харин энэ удаад буюу "Хуулийн Амин Сүнс" номын подкастын II хэсэгт бид Монтескьегийн цаг агаарын онолын тухай ярилцлаа. Түүний бичсэнээр аливаа хууль нь тухайн орны газарзүйн байрлал, цаг агаар, газрын хөрсний чанар, оршин суугчдын шашин шүтлэг, авъяас чадвар, зан суртахуун болон хандлагад нь хийцэж байх ёстой ажээ. Үүн дээр бид анализ хийсэн бөгөөд өнөөгийн монголчуудын аж байдал, хэв шинжтэй холбон ярилцлаа. 

СЭДЭВ: “Хуулийн Амин Сүнс” номын тухай |  Монтескьегийн цаг агаарын онол

МОДЕРАТОР: Б.Дөлгөөн (Улс төр судлаач, “Хуулийн Амин Сүнс” номын орчуулгын редактор)

ЗОЧИД: 

- П.Мягмардорж (ХИС-ийн олон улсын харилцааны ахлах багш, доктор [Ph.D]) 

- Ж.Санчир (Лондонгийн их сургуулийн судлаач, улс төр судлаач)

- Б.Болорсайхан (Xүний эрх хамгаалагч)

Францын алдарт философич, түүхч Монтескьегийн “Хуулийн Амин Сүнс” ном бол дан ганц хууль зүй, улс төр судлал, социологи, олон улсын харилцааны сургуулийн оюутнууд төдийгүй хүн болгоны заавал унших ёстой бүтээл билээ. 

Хүн төрөлхтний улс төр, нийгмийн хөгжилд асар их хувь нэмэр оруулсан төдийгүй бүх цаг үеийн хамгийн агуу бүтээлүүдийн жагсаалтад зүй ёсоор багтдаг уг номыг Монсудар хэвлэлийн газар “Нийгмийн ухаан” цувралынхаа V дэвтэр болгон Францын Элчин сайдын яамны дэмжлэгтэйгээр уншигчдад хүргэсэн юм. Энэхүү бүтээл монгол хэлнээ орчуулагдан хэвлэгдэж байсан ч энэ удаагийн шинэчилж, засварласан хэвлэл нь орчуулга, найруулгын хувьд хамгийн сайн нь болсон гэдэгт бид итгэлтэй байна. 

Reader подкастын шинэхэн дугаарт бид Францын алдарт философич, түүхч, Соён гэгээрлийн хөдөлгөөний гол төлөөлөгчдийн нэг Монтескьегийн “Хуулийн Амин Сүнс” номын эргэн тойронд өрнөлөө. Бид дан ганц “Хуулийн Амин Сүнс” номыг ярьсангүй. Харин Монтескьегийн амьдрал, уран бүтээл, номын гол үзэл санаа, ном төрсөн түүх, ном бичигдсэн түүхэн контекст, орчин үеийн улс төр, нийгмийн амьдралд оруулсан хувь нэмэр зэрэг сэдвүүд дээр анализ хийсэн юм. 

СЭДЭВ: “Хуулийн Амин Сүнс” номын тухай | Монтескьегийн амьдрал, уран бүтээл

МОДЕРАТОР: Б.Дөлгөөн (Улс төр судлаач, “Хуулийн Амин Сүнс” номын орчуулгын редактор)

ЗОЧИД: 

- П.Мягмардорж (ХИС-ийн олон улсын харилцааны ахлах багш, доктор [Ph.D]) 

- Ж.Санчир (Лондонгийн их сургуулийн судлаач, улс төр судлаач)

Заримдаа чи ганцаардаж, хүнд хэцүү шаналгаатай үедээ зүгээр л хамт суугаад ярилцах хүнээр дутагдаж байсан уу ? Хажууд чинь тийм хүн байхгүй, байх ч боломжгүй үед гомдол төрж хамаг бие чинь зарсхийж өөр хэнийг ч ойртуулахгүй өргөстэй мэт болдог уу ? Ёроолгүй хар ангал сэтгэлийг эзэгнээд, өдөр өнгөрөх тусам улам ганцаардаж, сэтгэлээ дүүргэх зүйл хайж, гансарч байсан уу ? Бусдаар хайрлагддаггүй юм аа гэхэд хэн нэгнийг хайрлах хүсэл төрж байсан уу? Тэр нь эсрэг хүйстэн, найз нөхөд, хамаатан садан гээд хэн ч байж болно. Гэтэл хэн нь ч хайр даахгүй тохиолдол гарч байсан уу? Жаргалтай царай гаргахыг хичээх тусамж бусдад шоолуулж, доромжлуулж байсан уу ?

Хэн ч чамайг сонсохгүй, ойлгохгүй, ойлгодоггүй юм аа гэхэд зүгээр байгаагаар чинь хүлээн зөвшөөрөөд урам өгөх хүн байхгүй байна гэдэг гунигтай. Энэ бол “Тулааны талбарын тэлэлт” номын өчил.

Reader подкастын цоо шинэ улиралын эхний дугаарт бид Францын нэрт зохиолч Мишель Уэльбекийн "Тулааны талбарын тэлэлт" номын талаар хөөрөлдлөө. Хэвлэгдэн гарсан даруйдаа Францын хамгийн их уншигдаж тэр хэрээрээ хамгийн их маргаан дагуулсан бүтээлүүдийн нэг болсон уг ном бол хайраар дутагдсан хүний хүүрнэл, залуу хүний ганцаардал, сэтгэл гутрал, бүтэлгүй хайр, ялгаварлан гадуурхалт, хөрөнгө мөнгө, гаднах үзэмж дээр тогтсон хандлага, амьд бус харилцаа гээд өнөөгийн нийгмийн эрээн барааныг тэр чигээр нь дүрслэн харуулсан бүтээл мөн. Үүнийгээ элдэв уянгын халил, сонгодог уран зохиолын байдлаар бус харин хурц хатуу үг, хошин шогийн өндөр мэдрэмж, алиа марзан жишээнүүд, бага зэрэг хараал ёжлолоор илэрхийлсэн нь уг номыг улам сонирхолтой, уншууртай болгож чадсан юм.

СЭДЭВ: “Тулааны талбарын тэлэлт” номын тухай | Нийгэм дэх залуу хүний ганцаардал 

МОДЕРАТОР: Б.Дөлгөөн ("Тулааны талбарын тэлэлт" номын орчуулагч) | Ц.Сувд (Монсудар хэвлэлийн газрын контент мейкэр) 

ЗОЧИД: 

- Х.Ананд (Франц судлаач) 

- Х.Есөнчулуун (“Алтан Хальс” холбооны гишүүн, кино урлаг судлаач) 

Хайр гэж юу вэ? Хайр гэдэг яруу найргаас л олж болох тансаг төсөөлөл үү? Нийгмийн өөрийнх нь конструкцалсан соёлын бүтээл,төгс зохиол уу? Ердийн нэг гормоны өөрчлөлт үү? эсвэл дурсамжийн синопсис юм уу? Эцэстээ ер нь “хайр” гэж чухам юу болох талаар, хайраас урган гардаг олон сэдвүүдийн талаар "Reader" подкастын Валентины баярын өдөрт зориулсан тусгай дугаарт Г.Өсөхсарнай, Ц.Сувд, Б.Түмэнцэнгэл, Э.Цэнгэлсайхан нар оролцож өөрсдийн үзэл бодлуудыг хуваалцан нээлттэй ярилцсан подкастын нэгдүгээр хэсгийг сонсогчиддоо хүргэж байна.

Тэр жинхэнэ хайрын эзнийг бусдаас юугаар нь ялгах юм бол? Дүр төрх нь зүрх рүү шууд харван ормогцоо л хэвд цутгасан юм шиг яв цав таарчхаад, байрыг нь өөрчилж ч, бүрмөсөн устгаж ч болдоггүй юм болов уу? Эцэст нь нэг жинхэнэ хайртайгаа учрахаараа хүн яаж ч чадалгүй өмнө нь сөхөрдөг хэрэг үү?

Уг зохиолоос та бүхэн загвар өмсөгчийн замнал дуусгавар болж, гоо үзэсгэлэн нүүрээ буруулахад нэгэн үе од болон гялалзаж явсан загвар өмсөгч нарт ямар сэтгэгдэл төрдөг бол?, Загварын ертөнцөд ямар ямар сүүдэртэй талууд байдаг вэ?, Загвар өмсөгч нарыг бусад хүмүүс хэрхэн хардаг бол?, Хайр дурлалын үнэ цэн нь юунд оршино вэ?, Ер нь хайр дурлал гэж байдаг юм уу? гэх мэт олон асуултын хариуг олох болно.

Анх 2011 онд хэвлэгдэж, 2013 онд дэлгэцийн бүтээл болсон билээ. Эмээ, өвөөгөө үргэлжид хөгшин байсан мэтээр бодож тэднийгээ уйтгартай, хоцрогдсон гэх хүүхдүүдийн ойлголтод хариу өгсөн томоохон бүтээл юм.

Номын агуулгын хувьд, Бен хэмээх хүү баасан гараг бүрд эмээгийндээ үлддэг. Тэрээр үргэлжид байцайтай хоол иддэг, нүдний шил, буурал үс гээд эмээ нарын сонгодог жишээ болсон эмээгээ нэгэн хэвийн уйтгартай гэж боддог байлаа. Тиймээс эмээтэйгээ байх тун дургүй. Гэвч нэг л өдөр тэрээр эмээгээ өөр шиг нь хүүхэд байсан, тэр бүү хэл маш олон нууцлаг хэргийн эзэн гэдгийг мэднэ. Эндээс л Бен эмээгээ өөрөөр харж, илүү дотно байхыг чухалчилдаг. Цаашид Бен эмээтэйгээ ямар олон адал явдал эхлүүлснийг энэхүү номоос мэдэж болно.