De milieuorganisaties zijn niet onder de indruk van het begrotingsakkoord van de Vlaamse deelregering.

Benjamin Clarysse van Bond Beter Leefmilieu is voorzitter van de klimaatcoalitie die op zondag 5 oktober een klimaatmars organiseert: “De Vlaamse regering vindt de klimaatcrisis en het biodiversiteitsverlies totaal onbelangrijk: minder middelen dus voor natuuraankoop en  -beheer. Rond klimaat zien we geen nieuwe maatregels en de renovatiepremies worden afgebouwd. Er wordt 20 miljoen extra budget aangekondigd voor de Blue Deal, maar dit volstaat niet. Er is 250 tot 300 miljoen per jaar nodig om ons te beschermen tegen overstromingen. Een opwarming van 2 graden zal België jaarlijks vier miljard kosten.“

“Er worden keuzes gemaakt die ons de wenkbrauwen doen fronsen. De zwaar verlieslatende regionale luchthavens leveren amper werkgelegenheid op en zijn zeer schadelijk voor het klimaat. Daar wordt niet bespaard. Er gaat ook jaarlijks 270 miljoen aan subsidies naar de industrie voor de compensatie van indirecte emissiekosten. Exxon-Mobil, bijvoorbeeld, kreeg 15 miljoen in 2024, terwijl de uitstoot van het bedrijf de afgelopen jaren gestegen is. Er zijn posten waarop logischerwijze kan bespaard worden, maar dat gebeurt niet. Of men zou dat geld kunnen geven aan bedrijven die klimaatneutraal willen worden of circulair produceren.“

“De enige weg vooruit is om af te geraken  van de fossiel brandstoffen. Dat heeft onze afhankelijkheid van het Russisch gas getoond. We zijn die nu aan het vervangen door afhankelijkheid van gas uit de VS. ” 

De Vlaamse deelregering heeft ook beslist om de subsidies voor renovaties gericht op energiebesparing af te schaffen voor de ‘hoogste inkomens’. Benjamin Clarysse: “We kunnen erin komen dat mensen die zelf een renovatie kunnen betalen daarvoor geen subsidies krijgen, maar het is geen goed beleid om die middelen gewoon weg te halen, want onze gebouwen moeten fossiel-vrij worden en Vlaanderen heeft ook een klimaatplan waarin staat dat de renovaties een hoge vlucht moeten nemen. Conner Rousseau  stuurt nu een heel verkeerd signaal uit door de renovatieplicht ter discussie te stellen. Eerst de ondersteuning voor de renovaties wegnemen en daarna, omdat renovaties daardoor misschien niet meer betaalbaar, de renovatieplicht ter discussie stellen … Daarmee verwijder je de hefbomen om tot een energie-zuinig woningbestand te komen De renovatie-plicht is een typevoorbeeld van een goede maatregel.”

We belden met Kris Vanslambrouck, de Azie-specialist van 11.11.11, over dit goedgekeurde maar nog niet geratificeerde handelsakkoord. Vanuit het middenveld, zowel in Europa als in Indonesië, worden hier toch heel wat kanttekeningen bij gemaakt. Er lijken geen garanties te zijn op het eerbiedigen van de arbeidsrechten of mensenrechten in het algemeen van de Indonesische bevolking, en ook op ecologisch gebied schort er heel wat aan het verdrag.

Het Vlaams politiek akkoord rond Gaza voorziet dat Flanders Investment and Trade (FIT) de handel met Israël niet langer zou promoten. Er zijn echter indicaties dat FIT het besluit tot deze toch al zwakke sancties gewoon naast zich neerlegt. 

FIT organiseert regelmatig ‘contactdagen’, waarbij het Vlaamse bedrijven en investeerders in contact brengt met buitenlandse mogelijke zakenpartners van een specifieke regio. Israël was daarbij niet enkel een regelmatige genodigde, het land werd bovendien niet ingedeeld bij de Midden-Oostenlijke FIT-regio waartoe het eigenlijk behoort, maar mocht aanschuiven bij de West-Europese genodigden.

Er zijn aanwijzingen dat FIT blijft doorgaan met die praktijk en Israël ook zal verwelkomen op de contactdagen in  Lier, Gent en Hasselt op respectievelijk 21, 22 en 23 oktober.

We bellen met Sinan Uguzcan van Palestina Solidariteit, dat op de zaak uitkwam. “Afgelopen week zagen we dat Israël niet langer vermeld staat op de aankondiging van de contactdagen, maar we betwijfelen of dat klopt. FIT heeft niet gecommuniceerd over de beslissing van de Vlaamse regering (de website vermeldt de beslissing van de Vlaamse regering, laat staan het verbod, inderdaad niet, nvdr).

“We hebben FIT gevraagd of Israël uitgenodigd is, maar krijgen geen antwoord. We hopen dat FIT alsnog antwoord. Als er geen antwoord komt, dan zullen er acties volgen tijdens de contactdagen.” 

Ook wij ontvingen geen respons nadat we FIT per e-mail vroegen of Israël uitgenodigd blijft op de contactdagen.

antisemitische spotprent (Roemenië,1875)

Christophe D’Haese (N-VA) stapte deze week uit het bestuur van het Festival van Vlaanderen (FvV) Gent, nadat het een concert annuleerde van een Duits orkest met een Israëlische dirigent. Die had geweigerd  om afstand te nemen van de oorlogsmisdaden gepleegd door  de regering van zijn  land.
“De menselijkheid voorbij” en “antisemitisme” aldus D’Haese.  

Dezelfde Christophe D’Haese is als burgemeester van Aalst persoonlijk verantwoordelijk voor het schrappen van het carnaval van Aalst uit de UNESCO lijst van werelderfgoed in 2019, wegens antisemitisme. Dat gebeurde in de nasleep van de parade van joodse karikaturen tijdens de carnavalsoptocht in maart 2019. 

In september 2019 kreeg D’Haese de kans om UNESCO gerust te stellen dat dit een ongelukkig éénmalig incident ging.  In plaats daarvan, aldus D’Haese, “heb ik aan de mensen van Unesco moeten uitleggen dat lachen met iedereen een deel is van de traditie van het carnaval van Aalst“.
Enkele dagen later was de schrapping van het carnaval van Aalst uit de UNESCO werelderfgoedlijst een feit.

Ook van de kant van Michael Freilich, de zionistische activist en partijgenoot van D’Haese, was er geen publieke afkeuring van de parade van Joodse karikaturen.  Uiteindelijk kwam die afkeuring door Freilich er dan toch,  tien dagen na de feiten,  nadat partijvoorzitter Bart De Wever had erkend dat “dit niet uit te leggen viel“. 

“De campus van Universiteit Antwerpen in Edegem krijgt er een nieuwe bio-incubator bij”, lazen we in de krant. Wat is een bio-incubator? Geen specifieke installatie, zo blijkt. Eigenlijk moet het Bio-Incubator zijn, want dit is de naam van de door BioInvest in ons land gebouwde en uitgebate biotechnologische bedrijvencentra, met zowel kantoren als laboratorium-voorzieningen. Er zijn er zo al bij Leuven, Gent en Brussel, en nu zou er dan één komen bij Antwerpen. Het daarvoor uitgekozen perceel, de Hazeschrans aan de Drie Eikenstraat, is eigendom van de universiteit. Enkel de overheid zou hier mogen bouwen. Desondanks, en ondanks nog een reeks andere bezwaren geformuleerd in het negatief advies van het Vlaams Departement Omgeving, besliste de Vlaamse minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V) om het project toch door te laten gaan.

We spraken met Annemie De Smet, bezorgde buurtbewoonster, en Johan Nagels, gemeenteraadslid (Lijst voor Edegem).

We belden met Karolina, de Nederlandstalige woordvoerster van de Belgische delegatie op de vloot. Waar zijn welke schepen nu? Wat is er precies bij Tunis gebeurt? Wat is de respons vanuit de politiek en het diplomatiek corps? Hoe ziet de planning voor de rest van het traject eruit?

In onze studio: Eddy Boutmans, advocaat en politicus in ruste. We hadden het eerst over zijn maatschappelijke betrokkenheid en loopbaan en vervolgens over de Belgische maatregelen tegen Israël. Tenslotte spraken we nog over een bijzonder figuur, Jacob Israël De Haan.

Theo Rombouts en Chris Van Dijck

Maandag start de Week van de Mobiliteit. De Verenigde Supporters van het Openbaar Vervoer (VSOV) zetten zich vooral in voor een betere dienstverlening door De Lijn en voeren op 20 september actie.

Chris Van Dijck en Theo Rombouts van VVOS zijn in de studio. “Op 20 september voeren we, samen met andere organisaties, in alle stations van de provinciehoofdsteden actie om te laten horen dat de organisatie van het openbaar vervoer in Vlaanderen onvoldoende scoort.” 

Vooral de reorganisatie met het oog op de zogenaamde ‘basisbereikbaarheid’ is geen succes en eerder een besparingsoefening volgens VVOS. Positief is dat er eindelijk geïnvesteerd wordt, na jaren verwaarlozing van het onderhoud: in (Antwerpse) roltrappen, in tramsporen, in elektrische bussen.

“De besparingen zijn begonnen toen Hilde Crevits (CD&V) minister van mobiliteit was. Door Ben Weyts werd dan duidelijk gesteld dat er niet meer (extra) naar De Lijn zou gaan, en dat die ‘hervormd’ zou worden. Dat leidde tot het zogenaamd ‘basisbereikbaarheid’-decreet, dat in 2019 gestemd werd en in 2023 ingevoerd, met de afschaffing van 3000 haltes tot gevolg. Dat zou dan gecompenseerd worden door een ‘Flexbus’- systeem, dat niet werkt.

Vlaanderen organiseert de werking van De Lijn op een tussen-niveau, de Vervoerregioraden: “Het concept van de Vervoerregioraad is niet slecht. Het enig probleem ermee is dat die vooral bevolkt wordt door politici, en dat de gebruikers niet betrokken worden.” 

Kris Vanslambrouck, de Azie-specialist van 11.11.11, was nog eens in onze studio, deze keer om toelichting te geven bij de een paar weken geleden zwaar geëscaleerde protesten in Indonesië. Voor een duidelijke analyse verwijzen we graag naar zijn artikel hierover. Sinds het schrijven daarvan zijn de protesten niet gestopt, maar wel vreedzaam geworden.

Bayrou (foto:Nicolas Kovarik, EC, Creative commons)

Maandag vraagt premier François Bayrou het vertrouwen aan het parlement. Het staat vast dat hij dat niet zal krijgen.

De vertrouwenstemming is een vergeefse poging van Bayrou om steun te krijgen voor zijn besparingsprogramma van 44 miljard euro, dat hij op tafel legde om het deficit van 5,6% van het BNP aan te pakken. Zowel (centrum-) links als (extreem-) rechts lust wat voorligt niet.

Freddy De Pauw van Uitpers woont in Frankrijk en volgt de zaak op: “De drie partijen rond (president) Macron hebben  161 van de 577 zetels in handen. Daarnaast zitten ook de zeer rechtse ‘les Républicains’ in de coalitie, met 47 zetels.  Samen dus een goede 200 zetels, ver van een parlementaire meerderheid. Bovendien is het zelfs niet zeker dat Bayrou de steun zal krijgen van alle parlementsleden van de coalitie. Ook binnen de coalitie is er kritiek op het feit dat Bayrou niet overlegd heeft.” 

“Bayrou wil twee officiële verlofdagen schrappen – een maatregel die volgens serieuze fiscalisten bijna niets oplevert – de pensioenuitkeringen bevriezen en de sociale uitkeringen verder verminderen.”

“Anderzijds was het afschaffen van de belasting van de grote vermogens één van de eerste stappen die Macron zette toen hij aan de macht kwam. En dan is er ook wel wat te doen over de subsidies aan ondernemingen: 220 miljard euro vorig jaar. Het is niet duidelijk waar al dat geld naartoe gaat, maar een deel alvast rechtstreeks naar aandeelhouders. Daar kan niet aan geraakt worden volgens de minister van Financiën en Economische zaken.“

Van twee zijden worden er sociale protestacties aangekondigd. Enerzijds is er een ‘Bloquons tout’ op 10 september. Anderzijds organiseren de vakbonden een nationale actiedag op 18 september.

Freddy De Pauw: ” Het ‘Bloquons tout’ is ontstaan vanuit de ‘sociale media’, in eerste instantie zelfs vanuit uiterst rechtse hoek in mei. Nu is links er vooral actief mee bezig, veelal mensen die in 2018 bij de Gilets Jaunes waren.”

“Een deel van de oppositie wil verkiezingen als Bayrou weggestemd wordt, maar het ziet ernaar uit  dat Macron Sébastien Lecornu zal aanstellen, een trouwe volgeling die in de drie afgelopen regeringen minister van defensie geweest is. Macron wil een akkoord sluiten met de PS. De vraag is of de PS dat wil, en ook of Les Républicains dat willen.” 

“Het Rassemblement National (RN, extreem rechts) wil niet aan de pensioenen raken en heeft een eigen plan. De socialisten willen de belasting op grote vermogens weer invoeren, maar het is onduidelijk in welke mate een akkoord met Les Républicains kan gevormd worden. Ik denk dat het fictie is om op de steun te rekenen van het Rassemblement National (voor het snoeien in de subsidies). Het RN denk dat vooral chaos en  nieuwe verkiezingen in haar voordeel spelen. En ze zullen inderdaad winnen, want de Macronie staat op instorten en links zal geen dam opwerpen want is sterk verdeeld.” 

“Ook Mélanchon van La France Insoumise (LFI) streeft naar onbestuurbaarheid om zo Macron te dwingen om af te treden, in de illusie zelf president te worden. LFI is heel sectair en ondermijnt elke poging tot éénheid aan de linkerzijde. De PS van haar kant stelt met amper 30.000 leden  nog weinig voor. De leden zijn voor een groot deel functionarissen, geen echt actieve leden.” 

“Een jaar geleden was er aan de linkerzijde de Nouveau Front Populaire-coalitie, dat tot de grootste parlementaire fractie verkozen werd. Daarvan schiet niets meer over. Raphaël Glucksmann van de PS pleit voor een brede linkse coalitie, maar tezelfdertijd weigert hij om naar een symposium te gaan omdat de voorzitster van de ecologisten aanwezig zal zijn. Door dat soort sectair gedrag zit Frans links momenteel in een zeer zware crisis, die op een fiasco zal uitdraaien ingeval van verkiezingen.”