Phần lớn chúng ta có xu hướng muốn “bế quan tỏa cảng”. Takhông đủ sức để đối diện, để mời những đau khổ, sợ hãi lên chơi, nên ta lại đi mang vào đủ mọi thứ để lấp đầy tâm trí ta. Lúc nào quanh ta cũng sẵn có quá nhiềuthứ giúp ta xao nhãng, để ta giải trí – đặc biệt là tivi. Tivi có thể xem như là một loại ma túy. Khi nỗi khổ quá lớn, khó mà chịu đựng, ta bật tivi lên để tìm quên lãng. Hình ảnh và âm thanh của tivi lấp đầy phòng khách. Ngay cả khichương trình chẳng có gì thú vị chúng ta cũng không có can đảm tắt tivi. Tại sao? Tại vì thà xem những chương trình không thú vị hay thậm chí nhàm chán còn hơn là trở về với mình và ôm ấp niềm đau, nỗi khổ.

Điều đặc biệt ở cuốn sách này là cách Thầy Thích NhấtHạnh kết hợp giữa lý thuyết và thực hành. Thay vì chỉ đưa ra những khái niệm Phật giáo trừu tượng, Thầy hướng dẫn người đọc cách thực hành những giáo lý đó trong cuộc sống hàng ngày. Các bài tập chánh niệm và quán chiếu rất đơn giản, dễ áp dụng và có thể thực hiện ngay trong những hoạt động bình thường như ăn uống, đi lại hay làm việc. Chính sự gần gũi và thực tế của phương pháp này giúp người đọc cảmnhận được hiệu quả ngay từ những bước đầu tiên.

Một điểm ấn tượng nữa là cách Thầy đưa giáo lý Phật giáovào các vấn đề xã hội rộng lớn, từ việc xây dựng gia đình, cộng đồng đến quốc gia và thế giới. Thầy không chỉ dạy làm sao để sống bình an trong tâm hồn, mà còn chỉ ra cách để góp phần xây dựng một xã hội hòa bình và từ bi. Điều này làmcho cuốn sách không chỉ là một tài liệu tâm linh mà còn là một cẩm nang cho nhữngai mong muốn thay đổi thế giới theo hướng tích cực.

Cuốn sách Tình Yêu Và Từ Bi là một tác phẩm sâu sắc củaThích Nhất Hạnh, mang đến những suy ngẫm về cách thức thực hành tình yêu và từ bi trong đời sống hằng ngày. Ngài khẳng định rằng tình yêu đích thực không phảilà sự cảm xúc mãnh liệt, mà là một sự thực hành của lòng từ bi, sự chú ý và chánh niệm. Trong cuốn sách này, Thích Nhất Hạnh chỉ ra rằng từ bi và tình yêu không chỉ là những cảm xúc đơn giản mà là nghệ thuật của sự sống hòa hợp, yêu thương bản thân và người khác một cách sâu sắc.

Cuốn sách mang lại khái niệm về tình yêu theo quan điểm Phật giáo. Phật dạy chúng ta những lời nói khôn ngoan và thông thái (mantra) giúp chúng ta thực hành thiền trong cuộc sống. Thiền để chúng ta biết trở về với khái niệm căn bản nhất của cuộc sống cũng như cách chúng ta đối diện và hóa giảicho những nỗi đau và sự chịu đựng trong một tình yêu thực sự. 

Chúng ta thường hay trăn trở trong cuộc sống của mìnhrằng: phải chi mình được gặp một người nào đó quan trọng nhất, mình được làm một công việc gì đó quan trọng nhất, mình xuất hiện vào một thời điểm nào đó phù hợpnhất. Và mình cũng thường hay giả định rằng nếu mình trả lời được ba câu hỏi trên thì cuộc sống của mình sẽ vui vẻ, đường thành công của mình rộng mở, danh dự của mình cũng dâng cao. Nhưng thực tế thì khi chúng ta càng cố tìm câu trả lời,chúng ta lại càng không thể có câu trả lời thuyết phục được.

Câu trả lời thật sự nằm ở chỗ ta phải biết sống với thựctại. Thời gian quan trọng nhất là thời gian trong giây phút hiện tại, khi ta đang đứng, khi ta đang ngồi, khi ta đang nói chuyện… trong những thời gian ấy nếu ta không ý thức được việc mình đang đứng, đang ngồi, đang nói chuyện nghĩa làthời gian đó ta không thực sự đang sống một sự sống giá trị. Sự sống chỉ giá trị khi ta biết thưởng thức những giây phút của hiện tại, rửa chén thì toàn tâm cho việc rửa chén, may áo thì toàn tâm cho việc may áo. Rửa chén mà nghĩ đến may áovà ngược lại thì công việc không đạt hiệu quả tốt nhất, tâm trí ta nặng nề, suy nghĩ ta chồng chéo rối rắm, có khi ta còn hoảng loạn, sợ hãi, lo lắng. Chính vì vậy ta phải biết sống trong thực tại và thời gian sống trong thực tại là thời gian quan trọng nhất. Người quan trọng nhất chính là người đang bên cạnh ta là cha là mẹ, là vợ là chồng, là bạn bè, là con cái, là người hàng xóm, là bác chạy xe ôm mỗi ngày mình gặp… Còn việc quan trọng nhất chính là việc ta làm cho nhữngngười quan trọng xung quanh ta. Nếu ta không xem những người xung quanh mình quan trọng thì ta sẽ không biết quý trọng những người mình chưa từng gặp, ta sẽkhông biết cho một em nhỏ vùng cao một cây bút nếu ta không biết cho đứa em mình một cây bút, ta sẽ không thể đỡ bà cụ qua đường nếu ta không biết nhẹ nhàng với ông bà của mình trong gia đình, ta sẽ không thấyxót xa lúc nhìn bà mẹgià nuôi hai con ốm nặng nếu ta không thương cha mẹ ta ở nhà…Vậy đó nên người quan trọng nhất chính là những người xung quanh mình, việc quan trọng nhất cũng chính là việc mình làm cho những người xung quanh mình.

Cuốn sách được chia thành nhiều chương, mỗi chươngđều đề cập đến những nguyên lý quan trọng trong việc thực hành chánh niệm và sống trọn vẹn từng khoảnh khắc. Một số chủ đề nổi bật trong sách bao gồm:

•    Tỉnh thứctrong hiện tại: Thích Nhất Hạnh nhấn mạnh rằng sống trong hiện tại là cách duy nhất để tìm thấy bình an. Những bài học về chánh niệm và thở đi, thở lại giúp ta giữ tâm trí không bị cuốn theo quá khứ hay lo âu về tươnglai.

•    Sự tha thứ:Cuốn sách đề cập đến cách thức tha thứ, không chỉ với người khác mà còn với chính bản thân mình. Việc tha thứ là một quá trình giúp chúng ta buông bỏ khổ đau và tìm lại sự tự do nội tâm.

•    Buông bỏ và sống trọn vẹn: Một trong những thông điệp lớn của cuốn sách là việc buông bỏ những suy nghĩ tiêu cực, những tham vọng không cần thiết, và học cách sống trọn vẹntrong mỗi khoảnh khắc.

•    Hạnh phúc và khổ đau: Cuốn sách giải thích rằng hạnh phúc không phải đến từ những điều kiện bên ngoài, mà là trạng thái của tâm hồn. Khi ta thay đổi cách nhìn nhận và cách sống,khổ đau sẽ tự nhiên được giảm bớt.

Cuốn sách chia thành các chương nhỏ, mỗi chương tậptrung vào một khía cạnh khác nhau của việc sử dụng hơi thở để nuôi dưỡng và trị liệu. Những điểm nổi bật bao gồm:

•    Hơi thở là cánh cửa vào hiện tại: Thích Nhất Hạnh nhấn mạnh rằng hơi thở không chỉ là hànhđộng sinh lý mà còn là phương tiện để chúng ta quay về với giây phút hiện tại, là cách giúp tâm trí dừng lại và trải nghiệm sự tĩnh lặng.

•    Hơi thở như một công cụ trị liệu: Cuốn sách chỉ ra rằng hơi thở có thể giúp chúng ta giảm căng thẳng, lo âu, và các triệu chứng trầm cảm. Các bài tập thở được giới thiệutrong sách giúp kết nối với cơ thể và thư giãn tinh thần.

•    Chánh niệmtrong từng hơi thở: Một trong những phương pháp quan trọng trong cuốn sách là thực hành chánh niệm qua từng hơi thở. Chánh niệm giúp chúng ta ý thức rõ hơn vềmỗi khoảnh khắc, giảm đi sự lo lắng về quá khứ và tương lai.

•    Liên kết giữa hơithở và cơ thể: Cuốn sách cũng làm rõ mối liên hệ mật thiết giữa hơi thở và sức khỏe thể chất. Việc tập trung vào hơi thở giúp cơ thể cảm thấy khỏe mạnh và tràn đầy năng lượng.

Điều khiến Am Mây Ngủ trở nên đặc biệt là cách thầy Thích Nhất Hạnh kết nối triết lý Phật giáo với những sự kiện và nhân vật trong lịch sử Việt Nam. Tác phẩm không chỉ miêu tả cuộc đời của Trần Nhân Tông mà còn mang đến cái nhìn sâu sắc về quá trình tu tập của một vị thiền sư, từ khi ônglà vua cho đến khi xuất gia. Hình ảnh công chúa Huyền Trân không chỉ là một nhân vật lịch sử, mà là biểu tượng của lòng hy sinh và tình yêu thương.

Tác giả đã khéo léo mô tả sự "buông bỏ" của các nhân vật như một hình thức tự giải thoát. Lối viết của Thích Nhất Hạnh rất nhẹ nhàng, chậm rãi và sâu lắng, tạo cho người đọc cảm giác tĩnh lặng, giống như một buổi thiền trong am mây. Không gian trong sách như được tạo ra để người đọc có thể tĩnh tâm, ngồi lại và suy ngẫm về chính cuộc đời mình.

Thiền tập cho người bận rộn là một cuốn sách nổi bật củaThiền sư Thích Nhất Hạnh, dành cho những người cảm thấy cuộc sống quá bận rộn để thực hành thiền. Sách mang đến các phương pháp thiền đơn giản, dễ áp dụng trongnhững tình huống cuộc sống hàng ngày. Cuốn sách này không chỉ dành cho những người đã quen với thiền mà còn cho những ai mới bắt đầu, giúp họ hiểu và áp dụng thiền trong mọi khoảnh khắc của cuộc sống.

Cuốn sách có thể được xem như một “hướng dẫn thực hành”giúp người đọc áp dụng thiền để giảm stress, cải thiện sức khỏe tinh thần và tìm thấy sự bình an trong một cuộc sống hiện đại đầy căng thẳng.

Điều ấn tượng trong cuốn sách là cách Thích Nhất Hạnhkết hợp lý thuyết với thực tiễn. Những khái niệm như Tánh Không, Tương Hợp, hay Chánh niệm không chỉ được giải thích lý thuyết mà còn được đưa vào các ví dụ thực tế trong cuộc sống hàng ngày. Thầy không chỉ nói về sự an lạc từ góc độ lý thuyết mà còn chỉ ra cách thực hành cụ thể để đạt được an lạc trong mọi tình huống, từ việc thở, ăn uống, cho đến cách xử lý căng thẳng trong công việc hay trong các mối quan hệ.

Một phần làm nên sự khác biệt của cuốn sách là cách giảithích về khổ đau. Thầy không chỉ nói rằng khổ đau là điều tất yếu trong cuộc sống, mà còn chỉ ra rằng khổ đau bắt nguồn từ chính những chấp trước và phiền não trong tâm. Khi hiểu được điều này, chúng ta có thể tìm ra cách giải thoát bản thân khỏi khổ đau một cách rõ ràng và thực tế hơn.

Điều làm cuốn sách này nổi bật chính là sự kết hợptinh tế giữa văn học và thiền học. Các bài thơ của các tác giả nổi tiếng được Thầy sử dụng như những ngọn đèn chiếu sáng cho các vấn đề của cuộc sống. Thầy không chỉ giảng lý thuyết khô khan, mà gắn lý thuyết với thực tiễn, giúp người đọc không chỉ hiểu mà còn có thể thực hành chánh niệm ngay trong từng khoảnh khắc.

Điểm đặc biệt là cách Thầy sử dụng văn học để làm phương tiện thiền quán, điều này khiến cuốn sách không chỉ dành cho những ai thực hành thiền mà còn dành cho những ai yêu thích văn hóa và văn học dân tộc.