འབུམ་རམས་པ་བསོད་ནམ་ལྷུན་འགྲུབ་ནི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་ཁུལ་བྲག་འགོའི་མི་ཡིན་ལ། རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསུམ་ལ་མཁས་པ་དང་ཉི་ཧོང་གི་སྐད་བྱང་ཆུབ་པར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཐུབ། 2010ལོར་ཧྥི་ལི་ཕིན་གྱི་སྨི་ལའེ་མུའུ་སློབ་ཆེན་(Miriam College) ནས་སློབ་གསོའི་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་རབ་འབྱམས་པའི་སློབ་གནས་ཐོབ། དེའི་རྗེས་ཀྱི་ལོ་གཉིས་ནང་མཚོ་སྔོན་དགེ་འོས་སློབ་ཆེན་དུ་ཕྱི་སྐད་དགེ་རྒན་གྱི་ལས་གནས་བསྒྲུབས། 2013ལོར་སྦྱངས་འབྲས་ལེགས་ཐོན་གྱི་བྱ་དགའ་ཆ་ཚང་ཐོབ་ནས་ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་ལི་ཁྲོ་ཧྦི་སློབ་ཆེན་(La Trobe University)དུ་སྤྱི་ཚོགས་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་འབུམ་རམས་པར་སློབ་གཉེར་བྱས།  དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཏ་ཝེ· པུའུ་ལའེ་ཏེ་ལིས་（Pro. David Baradley）ཡི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རྟའུ་སྐད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཞིབ་བརྗོད་ཞིབ་འཇུག་བྱས།  ལོ་ངོ་བཅུ་ལྷག་གི་རིང་ལ་སྐད་བརྡ་ཡུལ་དངོས་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ཡོད། 

དེ་རིང་གི་ལེ་ཚན་འདིའི་ནང་དུ་གདན་འདྲེན་བྱས་པའི་སྐུ་འགྲོན་ནི་དབྱིན་ཇི་ནས་འབུམ་རམས་སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་པའི་རྒན་དཔལ་ལྡན་ཚེ་རིང་ལགས་ཡིན། ལེ་ཚན་འདིར་རྒན་དཔལ་ལྡན་གྱིས་ཁོ་རང་གི་ཀྱག་ཀྱོག་ལྡན་པའི་སློབ་གཉེར་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་འདུན་པ། ད་དུང་དབྱིན་ཇི་ནས་སློབ་གཉེར་བྱས་ན་གྲ་སྒྲིག་ཅི་ཞིག་བྱེད་དགོས་པའི་སྐོར་ནས་ཀྱང་ཁ་བརྡ་མདོར་བསྡུས་ཞིག་བྱས་ཡོད། 

རྒན་དཔལ་ལྡན་ནི་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་གསེར་ཆེན་རྫོང་གི་མི་ཡིན་ལ། ༢༠༡༧ནས་༢༠༡༨ལོའི་བར་དུ་དབྱིན་ཇིའི་ཁན་ཐུ་སློབ་ཆེན་University of Kent ནས་སྲུང་སྐྱོང་དང་འཕེལ་རྒྱས་རབ་འབྱམས་ཞིབ་འཇུག་གི་ཆེད་ལས་སུ་བདམས་ཏེ་ཨ་མདོ་ས་ཆའི་དགོན་སྡེ་ཚོགས་པ་དང་ས་གནས་ཀྱི་ཁོར་སྲུང་དང་འཕེལ་རྒྱས་སྐོར་གྱི་འབྲེལ་བ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས།

༢༠༡༨ནས་བཟུང་དབྱིན་ཇིའི་སཱ་སད་ཁུ་སློབ་ཆེན་འཕེལ་རྒྱས་ཞིབ་འཇུག་སྡེ་ཁག (Institute of Development Studies at University of Sussex) ནས་འབྲོག་ལས་འཕེལ་རྒྱས་འབུམ་རམས་ཞིབ་འཇུག་པའི་ཆེད་ལས་སུ་བདམས་ཏེ་ཨ་མདོ་འབྲོག་སྡེ་གཉིས་ཀྱི་རྩྭ་སའི་དོ་དམ་དང་སྒྲིག་ཁྲོམས་སྐོར་གྱི་ཞིབ་འཇུག་བྱ་བ་གཉེར།

སྐལ་བཟང་ནི་མཚོ་སྔོན་ཁྲི་ཀའི་མི་ཡིན་ལ། 2008.9—2012.3 ལོའི་བར་དུ་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་བོད་རིག་པའི་སློབ་གླིང་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དང་སྐད་ཡིག་རྩོམ་རིག་སྐོར་ལ་སློབ་གཉེར་བྱས། 2012.4—2013.3ལོའི་བར་དུ་ཉི་ཧོང་ཐོའོ་ཁྱོ（Tokyo）་ན་ཡོད་པའི་ཉི་ཧོང་གི་སྐད་ཡིག་སློབ་གླིང(西東京国際教育学院)་ནས་ཉི་ཧོང་སྐད་ཡིག་ལ་སློབ་གཉེར་བྱས། 2013.4—2014.3ལོའི་བར་དུ་ཉི་ཧོང་རྒྱལ་གཉེར་ཁྰ་ན་ཛྰ་བྰ་སློབ་ཆེན（Kanazawa University）་མིའི་རིགས་སྤྱི་ཚོགས་ཁོར་ཡིག་ཞིབ་འཇུག་གླིང（Graduate School of Human and Socio-Environmental Studies）་ནས་རབ་འབྱམས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མར་གྲ་སྒྲིག་གི་ཚུལ་དུ་མིའི་རིགས་རིག་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པར་སློབ་གཉེར་བྱས། 2014.4—2016.3ལོའི་བར་དུ་ཉི་ཧོང་རྒྱལ་གཉེར་ཁྰ་ན་ཛྰ་བྰ་སློབ་ཆེན་མིའི་རིགས་སྤྱི་ཚོགས་ཁོར་ཡིག་ཞིབ་འཇུག་གླིང་ནས་མིའི་རིགས་རིག་པ་རབ་འབྱམས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་ཆེད་ལས་སུ་བདམས་ཏེ་ཨ་མདོ་བོད་སྡེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་ཆོ་གའི་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་ཀ་གཉེར། 2016.4—2019.3ལོའི་བར་དུ་ཉི་ཧོང་རྒྱལ་གཉེར་ཁྰ་ན་ཛྰ་བྰ་སློབ་ཆེན་མིའི་རིགས་སྤྱི་ཚོགས་ཁོར་ཡིག་ཞིབ་འཇུག་གླིང་ནས་མིའི་རིགས་རིག་པ་འབུམ་རམས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་ཆེད་ལས་སུ་བདམས་ཏེ་ཨ་མདོ་བའི་སྐྱེ་འཆིའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྐོར་ལ་མིའི་རིགས་རིག་པའི་ལམ་ནས་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་ཀ་གཉེར། 2019.7ལོ་ནས་མཚོ་སྔོན་དགེ་ཐོན་སློབ་ཆེན་ཁྲིམས་ལུགས་རིགས་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པའི་སློབ་གླིང་ན་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པ་དང་མིའི་རིགས་རིག་པའི་སྐོར་གྱི་སློབ་ཁྲིད་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་བྱ་བ་གཉེར་གྱིན་ཡོད།

དེ་རིང་གི་ལེ་ཚན་འདིའི་ནང་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུ་བའི་སྐུ་འགྲོན་ནི་མཚོ་སྔོན་དགེ་ཐོན་སློབ་ཆེན་སྐྱེ་དངོས་ཚན་རིག་སློབ་གླིང་གི་དགེ་རྒན་ལྷུན་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་ལགས་ཡིན། ཐེངས་འདིའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ཡིན་ན་རྒན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱིས་སྐྱེ་དངོས་རིག་པ་དང་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་གཉིས་སྦྲེལ་ནས་སློབ་གཉེར་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་ཉམས་མྱོང་། ད་དུང་སྐྱེ་དངོས་ཚན་རིག་དང་འབྲེལ་བའི་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ་བསྐྱེད་བསྲིངས་བྱེད་པའི་སྐོར་ནས་ཡང་ཁ་བརྡ་བྱས་ཡོད་པས་སྤྲོ་བ་ཡོད་མཁན་ཚོས་མགོ་ནས་མཇུག་བར་ཆད་ལྷག་མེད་པར་གསན་རོགས་ཞུ།

ཐེངས་འདིའི་ལེ་ཚན་ནང་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུ་ཡོད་པའི་སྐུ་འགྲོན་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་ནས་དབྱིན་ཡིག་ཁྲིད་ཐབས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་ད་ལྟ་ཟི་ལིང་ནས་མེ་ཏོག་སློབ་གསོ་ཞེས་པའི་དབྱིན་ཡིག་གསོ་སྐྱོང་འཛིན་གྲྭ་སྤེལ་ཡོད་པའི་རྒན་རིན་ཆེན་མཚོ་ལགས་རེད། ཐེངས་འདིའི་ལེ་ཚན་ནང་དུ་རྒན་རིན་ཆེན་མཚོ་ཡིས་རང་གི་སློབ་སྦྱོང་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་ཉམས་མྱོང་བརྒྱུད་དེ་དབྱིན་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་སྐོར་ནས་ཁ་བརྡ་བྱེད་རྒྱུ་རེད།

རིན་ཆེན་མཚོ། ཕ་ཡུལ་རྡོ་སྦིས་ནས་སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་གི་སྒོ་ཐེམ་བརྒྱུད་ཅིང་སྤྱི་ལོའི་༢༠༡༠ལོར་མཚོ་སྔོན་དགེ་ཐོན་སློབ་ཆེན་མི་རིགས་དགེ་ཐོན་སློབ་གླིང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་བོད་དབྱིན་ཆེད་ལས་སྦྱངས། ༢༠༡༤ལོར་ཧྥེ་ལིས་པཱིན་ཞིས་ལིས་མཱན་སློབ་ཆེན་ནས་ལོ་ངོ་གསུམ་རིང་“ཕ་སྐད་མ་ཡིན་པའི་མི་རིགས་གཞན་ལ་དབྱིན་ཡིག་ཁྲིད་ཐབས”ཞེས་པའི་ཆེད་ལས་དང་། ༢༠༡༧ལོར་ཨ་རིའི་ཝིར་ཇི་ནེ་ཡཱ་སློབ་ཆེན་དུ་ལས་རིགས་གསར་བསྐྲུན་སྐོར་གྱི་ཆེད་ལས་སོགས་རིམ་པར་སྦྱངས། ༢༠༡༨ལོའི་སྤྱི་ཟླ༩བར་༼མེ་ཏོག་སློབ་གསོ་༽གསར་འཛུགས་བྱས།

སངས་རྒྱས་བཀྲ་ཤིས་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གཅན་ཚ་རྫོང་གཅན་ཚ་ཐང་གི་འབྲོག་ཁྱིམ་དཀྱུས་མ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་ལ། ཆུང་བྱིས་པའི་དུས་སུ་བེའུ་འཚོ་སྐྱོང་གི་ལས་ལ་བྲེལ་ཏེ་ལོ་དགུ་བར་དུ་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མ་བྱུང་། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༢ལོར་རང་སྡེའི་སློབ་ཆུང་དུ་ཞུགས་ཏེ་ལོ་གཉིས་རིང་ཆེས་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་སོགས་ལ་སྦྱངས། ༢༠༠༥ ལོའི་དབྱར་ཁར་གངས་ལྗོངས་ཤེས་རིག་ནོར་བུའི་སློབ་གླིང་དུ་ཞུགས་ཏེ་ལོ་དྲུག་གི་རིང་བོད་ཡིག་ཆེད་སྦྱོང་གཙོས་རྒྱ་ཡིག་དང་། དབྱིན་ཡིག རྩིས་རིག་སོགས་ལ་སྦྱང་བརྩོན་ལེགས་པོར་བྱས། མཐར་ཕྱིན་ལོར་རང་འཛིན་གྲྭའི་ཐ་སྙད་གསར་བསྒྱུར་གྱི་ཚན་ཆུང་གི་ཚོགས་མིར་བདམས་ཏེ་ཁོ་དང་སློབ་གྲོགས་འགས་༼རྒྱུན་བཀོད་ཐ་སྙད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་དེབ་གཉིས་པ་༽དཔར་བསྐྲུན་བྱས་ཏེ་སློབ་གྲོགས་ཚོས་རེ་འདོད་བཞིན་བདེ་ལེགས་ངང་མཇུག་གྲུབ་པར་བྱས། ༢༠༡༡ལོའི་དབྱར་ཁར་སློབ་མཐར་ཕྱིན་རྗེས་ཟི་ལིང་དང་བླ་བྲང་དུ་ལོ་གཅིག་ལྷག་གི་རིང་དབྱིན་ཡིག་སྦྱངས། ༢༠༡༣ལོར་ཞི་ཨན་ཕྱིའི་སྐད་ཡིག་སློབ་གླིང་དུ་ཞུགས་ཏེ་རྒྱ་ཡིག་དང་དབྱིག་ཡིག་སོགས་ལ་ཧུར་ཐག་གིས་སྦྱངས་ཏེ་སློབ་མཐར་ཕྱིན། ༢༠༡༦ ལོར་ཨ་རིའི་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་སྒྲོ་ཁུ་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་(Duke University)དུ་རྒྱུགས་འཕྲོད་དེ་ལོ་བཞིའི་རིང་དེར་སློབ་གཉེར་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་། ༢༠༢༠ལོར་སློབ་མཐར་ཕྱིན་ཁར་འབུམ་རམས་པར་རྒྱུགས་སྤྲད་དེ་ཨ་རིའི་ཁེ་ལི་རོ་སྒྲོ་བྷོ་སྒྲི་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་(University of Colorado Boulder )ནས་མིའི་རིགས་རིག་པར་སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

I got a chance to talk with Benté Tsering who got the PhD offer from MIT last month. In this episode, we talked about his schooling journey from elementary, his research in material science, and how did he come so far to get an offer from the most prestigious university in the world.

བན་ཏེ་ཚེ་རིང་གི་ཕ་ཡུལ་ནི་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་བྲག་དཀར་རྫོང་ཡིན་པ་དང་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་མཐོ་རིམ་སློབ་འབྲིང་དུ་མཐོ་འབྲིང་གི་བསླབ་ཚན་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་དང2014ལོར་ཧུའུ་ནན་སློབ་ཆེན་རྒྱུ་ཆ་ཚན་རིག་དང་བཟོ་སྐྲུན་རིག་པའི་སློབ་གླིང་གི་དངོས་གཞིའི་ཚན་ཁག་ཏུ་རྒྱུགས་འཕྲོད། དངོས་གཞིའི་སྐབས་སློབ་སྦྱོང་གི་སྦྱང་འབྲས་ཆེད་ལས་ཀྱི་ཨང་གསུམ་པ་ཡིན་ཞིང2018ལོར་སློབ་གྲྭ་ཡོངས་ཀྱི་སློབ་མའི་འཐུས་མིའི་ངོས་ནས2018ལོའི་དངོས་གཞིའི་ཚན་ཁག་གི་མཐར་ཕྱིན་མཛད་སྒོའི་ཐོག་གཏམ་བཤད་བྱས་པ་ཁོ་ན་ཡིན། 2018ལོར་ཞི་ཨན་འགྲིམ་འགྲུལ་སློབ་ཆེན་གྱི་རྒྱུ་ཆ་སློབ་གླིང་གི་ལྕགས་རིགས་དྲག་ཚད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་གནད་ཚོད་ལྟ་ཁང་དུ་བསྐྱལ་ནས་ཞིབ་འཇུག་འདོན་དུ་བཅུག རབ་འབྱམས་ཞིབ་འཇུག་སྐབས་སློབ་སྦྱོང་གི་སྦྱང་འབྲས་ལེགས་པ་དང་དཀྱིལ་རྒྱུགས་ཀྱི་སྦྱང་འབྲས་ཚན་ཁག་གི་ཨང་གཉིས་པ་ཡིན་པར་མ་ཟད། བསྟུད་མར་ཐེངས་གསུམ་ལ་ཞི་ཨན་འགྲིམ་འགྲུལ་སློབ་ཆེན་དུ་ཨང་དང་བོའི་སྦྱང་འབྲས་ལེགས་ཐོན་གྱི་བྱ་དགའི་དངུལ་དང་། ཝང་ཞའོ་ཐེན་གྱི་སྦྱང་འབྲས་ལེགས་ཐོན་གྱི་བྱ་དགའི་དངུལ། 2020ལོའི་རིག་གཞུང་སྐར་ཆེན་གྱི་མཚན་སྙན་སོགས་ཐོབ་མྱོང་།

ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལས་གཞན་ད་དུང་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་དང་། ཧུའུ་ནན་ཞིང་ཆེན་སྙན་ངག་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི། ཧྲན་ཞིས་ཞིང་ཆེན་གཞོན་ནུ་རྩོམ་རིག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་བཅས་ཡིན།

ད་བར་དུ་རྒྱལ་ནང་གི་རྩོམ་རིག་དུས་དེབ་གྲགས་ཅན《བོད་ལྗོངས་རྩོམ་རིག》(ཞིང་ཆེན་རིམ་པ།)དང་།《མཚོ་སྔོན་པོ》(ཞིང་ཆེན་རིམ་པ།)《རྩྭ་ཐང་།》(གྲོང་ཁྱེར་རིམ་པ།)སོགས་ཀྱི་ཐོག་ལྷུག་རྩོམ་སྙན་ངག་བརྒྱ་ཙམ་སྤེལ་མྱོང་བ་དང་། ལྷོ་རྒྱུད་རིག་རྩལ་གྱི“ལོ་འཁོར་མོའི་རྩོམ་པ་པོ་བཅུ”དང2016ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་བདམས་པའི་བྱ་དགའ་ཆེན་མོའི་འགྲན་བསྡུར་ནང་ཨང་གསུམ་པ་སོགས་རྩོམ་རིག་རིགས་ཀྱི་བྱ་དགའ་ཐོབ་མྱོང་། ཀྲུང་གོའི་སྙན་ངག་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་དྲ་བའི་རྩོམ་སྒྲིག་པས་གདེང་འཇོག་བྱས་དོན། བན་ཏེ་ཚེ་རིང་གི་སྙན་ངག་ནི“འབྲོག་གླུའི་བསམ་ཚུལ་དང་རང་བྱུང་མཛེས་ལྗོངས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི”རྣམ་པ་ལས་བརྒལ་ཏེ“ང”ཞེས་པ་ཁོ་ན་བརྗོད་དོན་དུ་འཛིན་པའི་འབྲི་སྟངས་ལས་རིང་དུ་གྱེས་ནས་ཅུང་རང་རྐྱ་འཕེར་བའི་རྩོམ་གཤིས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་ཟེར།

ཐེངས་འདིའི་ལེ་ཚན་ནང་དུ་རྒན་བསོད་ནམས་སྐྱིད་ལགས་གདན་འདྲེན་ཞུ་ནས་ཁོ་མོས་རྒྱལ་ནང་གི་སློབ་གྲྭ་རྩེ་གྲས་སུ་སློབ་གཉེར་བྱས་བའི་ཉམས་མྱོང་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་ལས་སྐྱེས་ཁམས་རིག་པར་བཅངས་བའི་བརྩེ་དུང་། མ་་འོངས་བར་མུ་མཐུད་སྐྱེས་ཁམས་ཞིབ་འཇུག་སྐོར་ལ་འབད་པའི་སེམས་ཤུགས་སོགས་མ་གསང་མ་སྦས་བར་བརྗོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་ནང་གི་སློབ་གྲྭ་དེ་ཚོར་བསྐྱོད་འདོད་ན་ཅི་ཞིག་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་དགོས་པ་དང་སྤོབས་པ་་དགོས་ཚུལ་་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་མདོར་བསྡུས་ངང་གླེང་ཡོད་པས་ཀུན་གྱིས་གསན་རོགས་ཞུ།

In this episode, I am delighted to have Dr. Sonam skyid from Amdo region, who works for a local university as Associate Professor. As a young ecologist, Sonam skyid expressed her enthusiasm in her field and shared her journey of education and ecology. Meanwhile, Sonam has provided some advice to the young fellows who might be interested in ecology and study in Chinese top universities. Hope you enjoy this episode.

I am thrilled to have Dr. Druk gyel khar as a young Tibetan scholar to share his journey of education in the USA from BA, MA, to PhD within the field of Ecology. He had a great opportunity to undertake his PhD study in the North Pole and the adventures he had truly inspire many young souls. Hope you enjoy this new episode.

Tsongka Lhamo, or Lhamo Tso is from Amdo-Tibet who was passionate about gender equality and pursued her Master’s degree in Development Practices at Emory University around 2012. She took courses in gender studies with PhD students, which further developed her understandings of theories and histories in this field, and repositioned the knowledge she learned into her work in the Tibetan community, especially on women's health. In this episode, Lhamo Tso is going to talk about the development of gender studies in the Western world and explain the misunderstanding of gender equity and feminism in Tibetan communities. Hope you enjoy this new episode.