Rust in Uitvoering - Ritzo's podcast

'Pick my brain, nu het nog kan', dat was de uitnodiging van mijn goede vriend Ronald Mulder voor dit gesprek. Een uitnodiging die ik met twee armen heb aangegrepen. We gaan nog één keer samen de diepte in. We hebben het over waardecreatie, sociaal-artistiek onderzoek en de ontwikkeling van een duurzaam businessmodel voor mij als social practice artist... of als Stadsbreier.

Het gesprek komt misschien een beetje traag op gang, maar​ na de eerste kop koffie komen we ​lekker on the jazz. En er wordt ook gelachen en gepord - zoals dat gaat in een gesprek tussen twee vrienden die elkaar al meer dan twintig jaar scherp houden en lol hebben.

En het is niet zomaar een gesprek, want over een half jaar kan dit zoals goed als zeker niet meer... Drie jaar geleden kreeg Ronald de diagnose darmkanker en de tijd begint te dringen. Dat maakt deze eerste aflevering van de (mogelijke) serie 'Waardering XXX Kunst' extra bijzonder en dierbaar.
We gaan in op:

• Waardecreatie: Hoe bouw je aan een maatschappelijk businessmodel vanuit artistieke vrijheid?
• Van R=1 naar maatschappelijke impact: hoe een persoonlijke fascinatie of frustratie uitgroeit tot een collectieve ervaring (van de daklozenwandelingen tot Holding Pain) en wat de waarde daarvan kan zijn.
• De Stadsbreier: kan een stad als Groningen een autonoom onderzoeker/kunstenaar aanstellen om het sociale weefsel te herstellen? En zou de waarde daarvan groter zijn dan een.. basisinkomen?

​Dit gesprek met Ronald is de eerste in wat mij betreft een serie 'Waardering XXX Kunst'.

De insteek daarvoor is:

Met werk in opdracht verdiende ik jarenlang een aardige boterham. Maar hoe doe ik dat met autonoom werk dat volgens mij veel waardevoller is, maar waar nu nog niemand op zit te wachten? Hoe genereer ik, als autonoom maker, onderzoeker, anno 2026 een basisinkomen (of liever nog net iets meer)?

Ik ga in gesprek met experts, kunstenaars, succesvolle ondernemers en investeerders op zoek naar antwoorden. Zo’n gesprek begin ik met de vraag: Kun je eens met me meedenken? ;-)

Vind je dit onderzoek interessant? Er is ook al een Substack-kanaal: ⁠waarderingxxxkunst.substack.com.

In oktober 2026 begint Holding Pain seizoen 2026-2027. Maak een fictieve podcast (vanuit de toekomst) van twee journalisten die september 2027 naar Groningen zijn komen om verslag te doen van de werking van Holding Pain, waarbij hun conclusie is dat dit landelijk opvolging moet krijgen, ook in andere steden, ook bij scholen, bij vrouwen, dat Holding Pain nodig is. Ze hebben het werk tot zich genomen buiten op straat bij de Rem Koolhaas busstop, via driehoeksborden en hebben What Remains of Holding Pain bezocht en daar ook gesproken met Ritzo ten Cate, deelnemers, en andere bezoekers.

Site Ritzo ten Cate. Site stichting Rust in Uitvoering.

"Tientallen gevaarlijk vervuilde PFAS-locaties ontdekt, maar is 'topje van ijsberg'" kopte de NOS vanochtend https://nos.nl/artikel/2614501-tientallen-gevaarlijk-vervuilde-pfas-locaties-ontdekt-maar-is-topje-van-ijsberg.

Dat is natuurlijk niet hoe je het weekend in wilt en daarom dook ik er samen met NotebookLM in. Ik stelde twee vragen:

1. Hoe ziet de rest van die ijsberg er dan uit? / Hoe erg is het?

2. Wat is er mogelijk, misschien aan te doen?

Dat gaf een enigszins hoopvol doorkijkje en dus vroeg ik NotebookLM twee hosts naar 2045 te laten tijdreizen om vanuit daar terug te kijken en verslag te doen van dat het toch nog goed kwam.

Onder andere witrotschimmels en gele lis worden in deze science informed fictieve podcast als de oplossing gepresenteerd. En los van dat leer je in korte tijd heel veel over PFAS. Interessante kost.

Ze blikken terug op de PFAS-crisis van de jaren '20 en beschrijven hoe de mensheid ternauwernood ontsnapte aan deze onverwoestbare chemische vervuiling. Waar traditionele technieken zoals extreme verhitting tekortschoten door hun enorme energieverbruik, bood de natuur een oplossing via witrotschimmels die met hun krachtige enzymen de hardnekkige koolstof-fluorverbindingen konden kraken. De tekst belicht innovatieve methoden zoals de Rapimer-methode en microbiële snelwegen, waarbij schimmels en bacteriën samenwerken om giftige stoffen circulair af te breken. Uiteindelijk dient het verhaal als een les in biomimicry en nederigheid, waarbij de complexe intelligentie van ecosystemen effectiever bleek dan brute industriële kracht.

Zelf aan de slag met dit Notebook? Veel plezier: https://notebooklm.google.com/notebook/fb9e9020-72ca-4947-9074-8c1f81abc32c.

Twee hosts wandelen in het jaar 2035 door Groningen en beschrijven de ecologische weldaad die is ontstaan door te doen en laten wat goed is voor de natuur. Onder andere met de ideale '50 van 050'. Maar ook de natuur haar gang te laten gaan tot een heus urban forest Groningen. Welke rode lijst soorten gaat het goed mee? Wat zien de hosts? Wat is er ontstaan? Welke invloed heeft deze groene impuls op de stad en omgeving gehad? Hoe voelen de inwoners zich?

Meehelpen? Meld je aan voor de Green Lovin Grunnegers.

(Deze podcast is AI-gegenereerd met NotebookLM).

De mensen achter het New Energy Forum (NEF) nodigden me (in mijn rol als meeting designer) uit te helpen om de editie van dit jaar naar een volgend niveau te tillen. Verbinden, verbazen, versnellen...

Ik luisterde, las, wandelde en ontwikkelde het concept van het hedendaags, futuristisch, seculier klooster als beeld voor thuis van het festival van dit jaar. Ik bouwde op eeuwenoude traditie (het klooster van Aduard) en ver vooruit naar een duurzame toekomst.

Het meeste werk deed ik met heel veel rust, aandacht en liefde, zelf, mensenwerk. Zo hier liet ik AI een klein beetje helpen.

Het is maar een schets, maar wel één die heel erg goed zou kunnen werken.

In deze podcast gaan twee hosts een dag na het NEF in gesprek over hoe geweldig het was, een terugblik vanuit de toekomst inderdaad.

Veel plezier met luisteren. En laat je even van je horen? Dank! ♥️

'Na een succesvolle derde editie van het Young Grunn Artist traject, met als resultaat de tentoonstelling MEGALITH (2022) van Marit Westerhuis in het Coop Himmelb[l]au Paviljoen van het Groninger Museum, gaat in 2026 de vierde editie van start. NP3 en het Groninger Museum gaan op zoek naar nieuw Groninger talent: wie wordt de YGA-4?'

Young Grunn Artist? Een hedendaagse, opkomende kunstenaar of kunstenaarscollectief van elke leeftijd, die klaar is voor een volgende stap en op een of andere manier verbonden is met Groningen. Dit kan zijn een kunstenaar die in de regio woont of heeft gewoond, in Groningen is opgeleid, afkomstig is uit de stad of Provincie Groningen, enzovoort.

Ik ga me aanmelden.

Ik gebruik AI om te leren, bijvoorbeeld over kunststromingen of om in contact te komen met filosofische denkers. Zo voerde ik Google's NotebookLM een flinke vracht bronnen over mijn fotografisch ritueel Holding Pain, vroeg ik aan te vullen en nodigde ik uit om er een podcast over te maken. Het resultaat is een supercompact, vlot gesprek tussen twee Amerikaans klinkende kunstmatig intelligente podcasthosts, die werkelijk een fantastisch beeld geven van Holding Pain, de werkwijze, de bronnen, de resultaten. In 1 seconde minder dan 18 minuten maak je kennis met alle hoeken van het werk, met mij en duik je een aantal rabbit holes in. Luister lekker, verwonder je en laat even horen wat je ervan vindt. #HetIs2026 en ik ben benieuwd waar we over vijf jaar staan.

Meer over Holding Pain vind je hier: https://ritzotencate.com/rico-holding-pain/.

De afbeelding voor deze aflevering heb ik overigens ook door AI laten genereren. Ik vroeg Google Gemini een variatie te maken van de foto van Rico met een man met roots in Centraal West-Afrika.

Je kunt mij mailen op [email protected]. Dank voor je aandacht.

Met mijn fotografisch ritueel Holding Pain nodig ik mannen uit om naar hun verdriet te gaan om vervolgens 18 minuten lang, in stilte, in mijn camera te kijken. Vriend Rico nam mijn uitnodiging aan, om op 19 december 2024, op een moment dat hij between lives was, samen naar de dijk bij Nansum te gaan, voor hem een plek met een flinke lading. 

Het stormde die dag, het was ijzig koud, waardoor we overwogen om niet te gaan. We gingen toch. Toen we bij de dijk aankwamen, stopte de regen. Toen we bijna weer terug in de auto zaten begon het weer te plenzen. 

Op 27 juni hadden we een nagesprek, wat ik opnam. Een aantal weken terug gaf Rico me toestemming om alles ‘de atmosfeer in te slingeren’. Dat doe ik bij deze – digitaal. Op enig moment komt dit alles ongetwijfeld ook terug in de exposering ‘What Remains’ waarmee ik de deelnemers de mogelijkheid geef om wat nog over is, bloot te stellen aan de wereld, het universum.

Op de dijk bij Nansum maakten we de pijn niet mooier, we losten haar niet op, we hielden haar simpelweg 18 minuten lang vast, in de stilte, met de Dollard op de achtergrond.

In zijn nagesprek vertelt hij dat hij voor het eerst als een buitenstaander naar zichzelf kon kijken en een diep medelijden voelde. Zelfkritiek kon zelfcompassie en zachtheid worden.

Bij het zien van de foto’s werd hij fysiek misselijk en rillerig, hij zag een doodsmasker en durfde drie weken lang niet meer te kijken. Maar de foto’s fungeerden uiteindelijk als een portal waarmee hij terug kon naar de 18 minuten en wat daar aan het licht kwam. Door de beelden uiteindelijk toch toe te laten, begon er iets te stromen. De fysieke afschuw veranderde in een bevrijdend gevoel van erkenning. Hij deelde de foto’s met zijn vriendin, wat leidde tot een diepere verbinding omdat zijn kwetsbaarheid gezien mocht worden.
Rico was de vijfde deelnemer aan Holding Pain. Inmiddels deden zestien mannen mee. Heb je ook interesse? Hier lees je meer. Tot en met de eerste week van maart heb ik plek voor één ronde per week.

Art coach Robert Jan Verhagen reikte me de titel 'social practice artist' aan. Dat voelt inmiddels als een comfortabele jas, als thuis komen.

In dit NotebookLM verzamelde ik bronnen over social practice art en artists en vroeg een overzichtspodcast te maken. Die kun je nu via Spotify luisteren :-)

Luister lekker en misschien kun je je voorstellen dat ik mezelf steeds meer kunstenaar begin te voelen. Het voelt als thuis komen.

Afgelopen week besprak ik mijn fotografisch ritueel Holding Pain met fotograaf / docent Marieke Kijk in de Vegte (ik ben fan!). Ze suggereerde: 'Moet je niet gewoon met de deelnemers de doka in om samen met hen de foto's te ontwikkelen?' 'Goed idee! En... rabbit hole...'

Holding Pain is een fotografisch ritueel waarbij ik mannen uitnodig naar hun verdriet te gaan om vervolgens 18 minuten in stilte in mijn camera te kijken. De energie die naar boven, naar buiten komt, delen ze met de camera. De energie wordt gematerialiseerd, eerst in bits en bytes, uiteindelijk vaak ook in prints.

Tot dusver gebruik ik mijn Nikon digitale spiegelreflex (eerst een D300S, sinds vorig seizoen een D750), maar zou het niet mooier zijn om analoog te fotograferen? Al eerder speelde ik met het idee om een klassieke, vintage camera te kopen. Ik hield zelfs al even een klassieke Hasselblad vast.

Afgelopen week wandelde ik binnen bij de vrienden van Foto Sipkes.

Daar lagen bijna alle classics in de vitrine. De Pentax K1000, de MX, een ME, een Nikon F2, een aantal Canons, Leica's, een Hasselblad, maar... welke kies je en waarom?

Ik deed uitgebreid onderzoek met mijn inmiddels favoriete AI-onderzoeks-tool NotebookLM en zette alle classics (die nu nog steeds in goede staat goed te krijgen zijn, voor minder dan €400,-) naast elkaar. Ik vroeg twee AI-hosts verslag te doen van een WWF-fight tussen de classic SLR's uit de jaren '70 en '80.

Het is een beetje nerd-talk en een beetje spektakel. Mooi ook om te horen wat de camera's uit die tijd zo fantastisch maakte. Ze werden ontworpen om langer te leven dan hun koper.

Een aantal camera's werken nog (net) zonder batterij! WOW!

And the winner is....