در پی حمله روز گذشته اسرائیل به کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق سوریه، که به کشته شدن چند تن از سران ارشد سپاه قدس منجر شد، در محافل حکومتی مباحثی جدی در گرفته است. برخی معتقدند حکومت باید خیلی سریع واکنشی سخت نشان دهد و گروهی دیگر این را دامی از سوی دشمنان جمهوری اسلامی برای کشاندن آن به جنگی فراگیر می‌دانند و معتقدند بر اساس یک استراتژی هوشمندانه باید تا زمان مناسب، صبر داشت.

امروز برابر است با سیزده‌به‌در. همزمانی این روز به عنوان سنتی بسیار قدیمی با روز به قتل رسیدن امام اول شیعیان، اتفاقی است که در چند روز گذشته به یک بحران تبدیل شده بود. ابتدا در صداوسیما و دیگر رسانه‌های داخل خبری منتشر شد که پارک‌های کل کشور تا زمان اذان مغرب تعطیل‌اند و مردم امکان حضور در این مناطق را در طول روز سیزده فروردین ندارند. کمی بعد وزیر کشور آن را شایعه‌سازی دشمن عنوان کرد و مدعی شد این خبر صحت ندارد. پس از آن امام جمعه شیراز هم گفت که فکر کنید روز سیزده‌به‌در، پدرتان را ازدست داده‌اید و به تفرج و گردش نروید. این در حالی است که به نظر می‌رسد مردم این رسم کهن را به روال هرسال برگزار کرده‌اند.

رئیس پلیس راهور نیروی انتظامی اعلام کرده که نرخ جرائم رانندگی تا هفت برابر افزایش یافته است و به محض ابلاغ دولت، اجرایی خواهد شد. چنین افزایش خیره‌کننده‌ای بحث‌هایی را میان مردم و حتی کارشناسان به وجود آورده است. گروهی با آن موافقند و می‌گویند مبلغ بالای جریمه، عامل بازدارنده‌ای است برای جلوگیری از قانون‌شکنی رانندگان و در نتیجه کاهش حوادث و تصادفات. در مقابل گروهی دیگر استدلال می‌کنند که چنین جهشی در نرخ جریمه در ادامه درآمدزایی‌های دولت از جمله افزایش گستره کسب مالیات از مردم است و معتقدند که تاثیر چندان زیادی بر کاهش حوادث نخواهد داشت.

احسان خاندوزی وزیر اقتصاد در سالی که علی خامنه‌ای آن را سال جهش تولید با مشارکت مردم اعلام کرده، می گوید با نسل نسبتا وسیعی در جامعه مواجه‌ هستیم که اساساً انگیزه و تمایلی در امر اداره کشور ندارند. اگرچه او سیاست‌های دولت‌های قبل را عامل این اتفاق معرفی کرده است اما بسیاری از کارشناسان چند سالی است می‌گویند سیاست‌های کلی نظام جمهوری اسلامی به گونه‌ای بوده است که مردم را از بهبود اوضاع ناامید کرده است که نمونه‌اش، مشارکت بسیار پایین مردم در انتخابات مجلس است که نشان می‌دهد مردم دیگر به ایجاد تغییر امیدی ندارند.

در برنامه شب گذشته روی‌خط به این موضوع پرداختیم که بر اساس اظهارنظر مقامات جمهوری اسلامی، بخش بزرگی از مردم در طول این چندوقتی که از ماه رمضان گذشته، بی‌توجه به مقررات و قوانین جاری، اقدام به خوردن نوشیدن در ملاء عام می‌کنند. برخی معتقدند مردم ممکن است با حکومت زاویه پیدا کرده باشند اما جوهره مذهبی‌شان را حفظ کرده‌اند و آنچه شاهدش هستیم، اغراقی است که در شبکه‌های اجتماعی مشاهده می‌کنیم. در مقابل، گروهی کاملاً با این دیدگاه محالف‌اند و می‌گویند بخش بزرگی از جامعه ایران از دستورات دینی گریزان‌اند و این روزها کمتر کسی پایبند به نماز و روزه و دیگر مظاهر دین‌داری است. به خاطر استقبال غیرمنتظره از برنامه دیشب، موضوع محوری امشب را هم به همین موضوع اختصاص داده‌ایم.

صادق کوشکی، فعال سیاسی در اظهارنظری با انتقاد شدید از قوه قضاییه و دولت درباره عدم برخورد با کسانی که در ایام ماه رمضان و در اماکن عمومی مشغول خوردن و نوشیدن‌اند، گفته که هفته دوم ماه رمضان گذشت و در این مدت شاهد وسیع‌ترین موج روزه خواری علنی در تاریخ جمهوری اسلامی هستیم. برخی معتقدند وضعیت در سال‌های قبل هم تقریباً همینگونه بوده اما اینترنت و شبکه‌های اجتماعی موجب شده این روزه‌خواری‌ها بیشتر به چشم بیاید اما در مقابل گروهی هم می‌گویند نه فقط روزه، که پایبندی به سایر الزامات دینی هم در میان عموم مردم به شدت کم‌رنگ شده است.

این روزها فضای سیاسی داخل ایران، پر شده از اخباری از افشاگری افراد داخل نظام علیه یکدیگر. از رسوایی‌های جنسی گرفته تا فسادهای مالی افرادی همچون کاظم صدیقی امام جمعه موقت تهران. راه‌یافتگان به مجلس هم به دو گروه تقسیم شده ومرتباً علیه یکدیگر دست به افشاگری می‌زنند. برخی باور دارند به اینکه این دعواها زرگری است اما گروه بزرگی هم معتقدند هواداران نظام جمهوری اسلامی برای قدرت و پول به جان هم افتاده‌اند و این یک جنگ واقعی است.

احمدرضا رادان فرمانده فراجا گفته است که واقعیت تلخ این است که سرقت تبدیل به شغل شده است. این سخنان مُهر تاییدی است بر اینکه عموم مردم معتقدند در سال‌های اخیر، دزدی به ویژه دزدی‌های خیابانی به شکلی تصاعدی رشد کرده و اغلب مردم، خاطره‌ای تلخ از دزدی اموال‌شان را به یاد دارند.

تصاویر منتشر شده از آرامگاه حافظ نشان می‌دهد که جمعیت انبوهی بامداد دیروز برای تحویل سال نو در آنجا حضور پیدا کرده‌اند. در تصاویری دیگر هم مشخص شده که ماموران انتظامی راه‌های منتهی به پاسارگاد را بسته‌اند تا مردم نتوانند برای تحویل سال ۱۴۰۳ در آنجا تجمع کنند. این موارد و همچنین موارد بسیاری در سال‌های اخیر نشانه‌هایی از افزایش تمایل ایرانیان به نمادهای ایرانی و ملی دارد که به رغم حضور یک حکومت تمامیت‌خواه مذهبی در ۴۵ سال گذشته، تا حد زیادی قابل تامل است.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در سخنرانی نوروزی خود شعار سال ۱۴۰۳ را «جهش تولید با مشارکت مردم» اعلام کرد. این در حالی است که مردمی که قرار است در این جهش تولید مشارکت کنند، کارگرانی هستند که یک روز قبل از سال جدید حداقل دستمزدشان برای امسال بسیار پایین‌تر از نرخ خط فقر تعیین شد که به معنای آن است که ستون‌های تولید در کشور باید در فلاکتی بدتر از سال ۱۴۰۲ زندگی کنند. این موضوع، خود نشانگر آن است که علی خامنه‌ای و سایر مقامات جمهوری اسلامی، چه اندازه از واقعیات جامعه دور هستند و درک درستی از وضعیت مردم عادی جامعه ندارند.