روایت بیداری

اصلاحیه دقیقه ۳۲ در شعر دَیهیم صحیح است به معنای تاج پادشاهی در این قسمت می شنویم : چند تن از تبریزی‌ها در ادامه حرکت معترضین تهران ، داستان اعتراض و بسط نشینی در سفارت انگلیس را بر پا میکنند ، و با ترفند هایی مردم را ترقیب و سپس هوشیار میکنند تا بازار ها را بسته و در مسجد صمصامخان جمع شوند ، مشروطه در تبریز نیز شکل گرفته و مردم آزادی خواهی را فریاد می زنند

در این قسمت از بدی های محمد علی میرزای ولیعهد خواهیم شنید ، فردی مستبد ، و فاسد که همچون آهن ربا افراد سودجو و ظالم را به حلقه نزدیکان خود جذب میکرد . و همچنین از روشنفکران و تجدد خواهان تبریز خواهیم شنید ، و در یک گفتار خارج از کتاب به انجمن های دوران مشروطه که از همین بزرگان (و دیگر تجدد خواهان ایران ) تشکیل شده بود و خواست ها و اهداف مختلفی داشت سخن خواهیم گفت

اصلاحیه : ظِلِّ السلطان صحیح می باشد . Zell_e soltan در این قسمت میشنویم : داستان نان در تبریز ، که یک عده از اشخاص دولتی و ملّا ها نان و آرد را در دست داشتند و با نانوایان سر و سر داشتند و قیمت نان را بالا می‌بردند ،نانی که بسیار مهم بود برای مردم .از داستان ایل شکاک و جعفر آقا شکاک که امان نامه میگیرد و او را می کشند ،میشنویم ،و همچنین از جنگ و کشتار بین مسلمانان و ارامنه قفقاز میشنویم که احساسات مردم تبریز را بسیار بر می انگیزاند.

(اصلاحیه: دقیقه ۲۵ یِک چهارِ یکْ سال درست می باشد) در این قسمت می شنویم رویداد های تبریز در ادامه مشروطه تهران ، این که تبریز به واسطه این که شهری تجاری بازرگانی بود و در نزدیکی مرز عثمانی و قفقاز و روسیه ، تجار به واسطه این رفت و آمد آگاهی هایی در مورد دولت و آزادی به دست آوردند و این آگاهی به مرور پخش میشد در فضای تبریز ، به نسبت این فهم تبریز ادامه کار مشروطه را زودتر و با قدرت تر از سایر شهر ها گرفت ، همچنین از فرقه ها و تفرقه های مذهبی در این شهر آگاهی پیدا می‌کنیم

فرمان مشروطه بالاخره بعد از اتفاقات و حوادث گوناگون، با مدیریت و تدبیر سیدین ، امضا و ابلاغ شد . و نمایندگان در محفلی جمع شدند تا درباره مجلس و قوانین به گفتگو بنشینند.

معترضین از تهران خارج و به ابن بابویه میروند . در این هنگام عده ای از هوادارن به سفارت انگلیس پناهنده میشوند و عرض چند روز هزاران نفر گرد هم می‌آیند. فشار بر شاه بیشتر می‌شود در همین حین ولعهید به خاطر کینه شخصی با عین الدوله علما تبریز را به تلگراف و همراهی با علما تهران دعوت می‌کند. مشروطه دارد به نقطه حساس خود می رسد

عین الدوله و دسیسه هایش تمامی ندارد ، او دستور دستگیری  شیخ محمد واعظ را می‌دهد و در هنگام دستگیری و زد و خورد بین طرفداران شیخ با دولتیان افرادی کشته می‌شوند.  همین باعث یک تحصن بزرگ در مسجد آدینه میشود . در آنجا نیز کسان بسیاری کشته می‌شوند و سیدین مجبور می‌شوند باز عزم سفر و رفتن از تهران کنند.

در این قسمت مرحوم طباطبایی در ادامه بی عملی عین الدوله نامه ای به مظفرالدین شاه می‌نویسد و میگوید بدون همدلی دولت و ملت ، ایران از دست می رود . همچین عین الدوله برای زهر چشم گرفتن از معترضین چند تن از نزدیکان سیدین رو تبعید میکند ، در ادامه ناصر الملک را وادار می‌کند در نامه ای مرحوم طباطبایی را منصرف کند از مشروطه خواهی .

در این قسمت درباره عدالتخانه که مهمترین خواست معترضین در عبد العظیم بود می‌خوانیم،  همچنین بازگشت پیروزمندانه آنان را بعد از شکست نقشه های عین الدوله ، این پیروزی معترضین را قدرتمند تر می‌کند.  عین الدوله با آنکه شاه موافقت نامه خود را به صورت نامه اعلام میکند همچنان در فکر نیرنگ و مخالفت است ، و مرحوم طباطبایی مجبور می‌شود در نامه ای به او اتمام حجت کند . آشوب مشهد در اعتراض به گرانی نان و گوشت نیز در این زمان روی می‌دهد

در این قسمت مرحوم بهبهانی برای پیدا کردن یک همراه، برای پیگیری خواست هایش به مرحوم طباطبایی پیشنهاد می‌دهد و در این زمان پیوند این دو به دست می آید . بهبهانی و طباطبایی از هر فرصتی برای اعتراض به وضع موجود و برکناری عین الدوله استفاده می‌کنند، از اعتراض به ساختن بانک روسی بر روی قبرستان قدیمی مسلمانان گرفته ، تا چوب خوردن بازرگانان به دست عین الدوله به بهانه گرانی قند ، بعد از پیش آمد مسجد شاه که با دسیسه امام جمعه تهران به گرد هم آیی اعتراضی سیدین حمله میشود ، این دو و انبوهی دیگر به شاه عبد العظیم میروند و بست مینشینند ، عین الدوله با هر دسیسه ای نمیتواند آنها را پراکنده کند و در انتها شاه خواست سیدین را می‌پذیرد، بعد از قضیه فتوای تنباکو ، این را میتوان اولین حرکت جدی و شروع مشروطه دانست .