Geçmiş bizim onu ne boyutta ve nasıl hatırladığımıza bağlıolarak değişkenlik gösteren bir olgudur sevgili dinleyici. Geçmişinden kendini sıyıramazsın çünkü sen geçmişinle varsın. Geçmiş yoksa gelecek de yoktur, an da. Nietzschenin bir sözü var “Sadece aptallar, insanlara ve taşlara takılır.” Ama ben bu görüşe tam olarak katılmıyorum. Bu sözü sevdiğim biri söyler bana, özellikle şu son dönemlerde… Ben de diyorum ki:

Ben bazen insanlara da takılırım. Taşlara da. Çünkü bazı taşlar mezar taşıdır. Ve bazı insanlar… onlara takılmamak eldedeğildir. Bazen geçmişinle uzlaşmak, onu yargılamaktan daha bilgedir. Çünkü yargılamak kolay, anlamak zor. Nietzsche uzaktan konuşmuş. Düşünmüş, yazmış, delirmiş ve çekmiş gitmiş. Ama biz buradayız. Kalanız. Taşın üstünde oturup çocukluğumuzu izliyoruz. O taş belki de dedemizin mezar taşı. O insan, belki ilk göz ağrımız. Ben o aptallardanım işte. Kalbini kayalara çarpa çarpa büyüyenlerden. Birinin sesine, dokunuşuna, susuşuna takılanlardan. Bile bile lades diyorsun ya… Ben geçmişimle lades oynadım Nietzsche. Ve evet, yine kaybettim. Ama yine de dönerim o salıncağa. Uzun uzun sallanırım, başım dönene kadar. Çünkü geçmiş bazen ne kadar acıtsa da o acının bile bir teni var. Bir teni, bir kokusu, bir “keşke”si var. Sen aptal dersin, ben "insan" derim kısaca...