Werkgeluk klinkt soms als een zacht begrip, maar in scholen raakt het aan harde vragen: blijven mensen gezond aan het werk, kunnen teams zich ontwikkelen en lukt het om goed onderwijs te geven vanuit plezier en rust? Guy van Liemt en Paul Baan laten vanuit onderzoek zien dat werkgeluk niet gaat over oppervlakkig plezier, maar over duurzaam functioneren: energie, veiligheid, ontwikkeling, autonomie en een team waarin mensen zich gedragen voelen.

Het gesprek draait daarmee om een scherpe verschuiving: niet sturen op symptomen, maar kijken naar de oorzaken eronder. Werkdruk, verzuim en verloop zijn vaak signalen van iets fundamentelers: onvoldoende ruimte voor ontwikkeling, gebrekkige focus of een team dat geen stevige thuisbasis meer vormt. Data helpen dan niet om harder te controleren, maar om preciezer te zien aan welke knoppen een school werkelijk kan draaien. Meedoen aan het onderzoek van Klassewerkplek? Kijk hier!

Een aantal highlights die in deze podcast voorbijkomen:

🧭 Werkgeluk gaat niet over “leuk doen”, maar over duurzaam goed functioneren: energie, veiligheid, competentie, autonomie en ontwikkeling.

📊 Data zijn waardevol als spiegel, maar verliezen hun kracht zodra ze worden gebruikt om mensen of teams af te rekenen.

🌱 Scholen die sterk scoren op werkgeluk laten volgens Paul Baan minder verzuim, minder verloop en betere onderwijsresultaten zien.

🏫 De kwaliteit van het team als thuisbasis is een cruciaal fundament: als die basis stevig is, kunnen scholen veel meer dragen.

🎯 Verbetering vraagt focus: kies enkele gerichte acties, geef teams eigenaarschap en voorkom dat werkgeluk verandert in een nieuw projectencircus.

Deze aflevering maak ik samen met Klassewerkplek. Dit jaar brengen we samen scholen in kaart die erin slagen werk te maken van werkgeluk in het onderwijs en het predicaat Klassewerkplek dragen. We leggen de relatie met kwaliteit, samenwerken en hoge verwachtingen naar leerlingen! Kijk voor meer informatie op www.klassewerkplek.nl.

Quotes uit de podcast:

“Werkgeluk is gewoon een hefboom voor duurzame inzetbaarheid, voor verzuim, verloop, kwaliteit en incidenten.”

“Focus op werkdruk is symptoombestrijding.”

“We gebruiken data niet om af te rekenen. We moeten patronen blootleggen en van daaruit verder bouwen.”

Tijdstempels:

00:05 – Werkgeluk onderwijs
01:16 – Duurzaam functioneren
03:09 – Klassewerkplek onderzoek
04:03 – Geen luxe
06:53 – Onderwijsresultaten werkgeluk
08:23 – Symptomen oorzaken
12:59 – Data spiegel
14:47 – Werkdruk fascinatie
17:06 – Team basis
20:27 – Autonomie kaders
23:53 – Strategische pijler
27:35 – Focus kiezen
31:49 – Analyse duiding
34:53 – Drijvende factoren
38:20 – Lerarentekort werkgeluk

Het bericht Hoe maak je van data zuurstof voor meer werkgeluk in het onderwijs? verscheen eerst op Tjipcast.

Op het Vlietland College zagen collega’s dat leerlingen niet altijd meer vanzelfsprekend plezier hadden in het lezen van literatuur. Ook bij andere vakken dan Nederlands, Engels of Frans lagen kansen om taal bewuster te verbinden aan het leren: bij het lezen van opdrachten, het begrijpen van vaktaal en het zorgvuldig formuleren van antwoorden. Daarom begon de school kleinschalig, met taal als onderdeel van alledaagse activiteiten in de les.

In dit gesprek laten Tommy Hopstaken en Joran Pereira zien hoe taalbeleid kan uitgroeien tot een gedeelde schoolcultuur. Niet door grote plannen op te leggen, maar door klein te beginnen: vijf minuten lezen aan het begin van elke les, een positieve taalbonus op toetsen, een taalkaart als hulpmiddel en een mediatheek die leerlingen helpt om boeken te vinden die bij hen passen.

Opvallend is hoe zorgvuldig de school werkt met gegevens uit de eigen praktijk. Via een jaarlijkse taalscan worden leerlingen, collega’s, ouders en schoolleiding betrokken. Zo ontstaat beleid dat niet alleen evidence-informed is, maar ook past bij de context van de school. Taal wordt hier niet gezien als een apart vakgebied, maar als voertuig voor leren, denken en formuleren in alle vakken.

Kernpunten uit het gesprek

📚 Taalbeleid leeft pas als het zichtbaar wordt in routines, ruimtes en gesprekken binnen de school. Op het Vlietland College gebeurt dat via lezen in alle lessen, posters, toetsafspraken en speelt de mediatheek een belangrijke centrale rol.

🧩 Kleine interventies kunnen veel draagvlak creëren. Zo werkt de taalbonus vooral omdat die positief, haalbaar en beperkt is: één ‘geheime’ toetsvraag wordt ook expliciet op taal bekeken.

🔍 De jaarlijkse taalscan maakt taalbeleid concreet en cyclisch. Door op één dag gegevens te verzamelen bij leerlingen, ouders, collega’s en schoolleiding ontstaat een breed beeld van taalniveau, leesmotivatie, taalplezier en taalcultuur.

🧑‍🏫 Een sterk taalteam bestaat niet alleen uit docenten Nederlands. Juist de combinatie met wiskunde, andere vakken, de mediathecaris en schoolleiding maakt het beleid schoolbreed en praktisch uitvoerbaar.

🌱 Evidence-informed werken betekent hier niet dat alles vooraf perfect bewezen moet zijn. Wetenschappelijke literatuur, professionele ervaring en kennis van de eigen schoolcontext worden naast elkaar gebruikt.

Quotes uit het gesprek:

“Levend taalbeleid betekent volgens mij dat je met zijn allen een taalcultuur op school creëert waarbij het vanzelfsprekend is dat taal belangrijk is.”

“We kwamen er al gauw achter: volgens mij moet je het juist positief maken en een bonus geven als het wel goed gaat.”

“Je kan dat plan wel kopiëren, maar dan kopieer je niet de kennis.”

Deze aflevering maakt deel uit van een bijzondere podcastserie, ontwikkeld in samenwerking met Ontwikkelkracht. Ontwikkelkracht is een landelijk programma dat scholen ondersteunt bij duurzame onderwijsontwikkeling, door wetenschap en praktijk met elkaar te verbinden en leren over de grenzen van scholen heen te stimuleren. In deze serie gaan we in gesprek met expertisescholen en betrokken professionals over thema’s als curriculumontwikkeling, krachtig onderwijskundig leiderschap en effectieve teamsamenwerking. We verkennen wat werkt, waarom het werkt en wat andere scholen hiervan kunnen leren. Wil je laagdremelig meedoen of meer informatie over de expertisescholen? Check dan hier de link!

Tijdstempels

00:23 – Introductie en ontwikkelkracht
01:07 – Levend taalbeleid
02:49 – Wiskunde en taal
03:57 – Eerste aanleiding
05:42 – Vijf minuten
07:59 – Taalcultuur bouwen
09:40 – Taalbonus toetsen
12:25 – Taal zit in ons DNA
13:42 – Taalscan dag
16:13 – Mediatheek veranderen
18:10 – Slim taalteam
19:35 – Onderzoek gebruiken
22:58 – Taalkaart toetsen
24:43 – Veelgemaakte fouten?
28:49 – Expertise delen

Het bericht Hoe ontwikkel je een levend taalbeleid? verscheen eerst op Tjipcast.

Dit is een nieuwe aflevering in de podcastreeks over werken in het onderwijs, gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO), voorheen het NRO. In deze aflevering verkennen we het thema Human Resource Development (HRD), leren en ontwikkelen van mensen in het onderwijs.

In deze aflevering ga ik in gesprek met Maaike Koopman en Lotte Bakker. Maaike Koopman is associate lector, verbonden aan de lectoraten Beroepsonderwijs en Werken in Onderwijs van Hogeschool Utrecht. Lotte Bakker is schoolleider van Jenaplanschool Wittevrouwen, verbonden aan SPO Utrecht.

We gaan in gesprek over de vraag: Wat voor maatregelen nemen scholen om hun onderwijs anders te organiseren en hoe pakken zij dit aan? We bespreken het  onderzoeksrapport ‘Anders organiseren in het primair onderwijs’, over een onderzoek naar Utrechtse basisscholen en hoe zij hun onderwijs anders organiseren met behulp van een subsidie vanuit Utrecht Leert. Hoewel dit geen onderzoeksproject is dat gefinancierd is door het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs, is het vanwege de relevantie voor de onderwijspraktijk opgenomen in deze podcastreeks.

In het gesprek komen veel verschillende maatregelen aan bod. Ook worden concrete praktijkvoorbeelden besproken. Daarnaast gaan we in op onderliggende thema’s zoals gespreid leiderschap, collectieve verantwoordelijkheid, het belang van visie bij verandering en de vraag hoe scholen deze vormen van anders organiseren duurzaam kunnen integreren in hun organisatie.

Belangrijkste linkjes en bronnen van de aflevering:

Het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs heeft rondom dit onderwerp ook andere relevante bronnen beschikbaar:

Meer weten over de podcastreeks?

Deze serie wordt gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs. In elke aflevering gaat Tjip de Jong met een onderzoeker en een onderwijsprofessional in gesprek over wetenschappelijk onderzoek, en wat dit betekent voor het werk in de onderwijspraktijk. Het doel is om de dialoog tussen praktijk en wetenschap te versterken door perspectieven en ervaringen te delen. Wil je alle afleveringen raadplegen? Kijk hier! Werken in het onderwijs.

Heb je vragen of suggesties? Laat een reactie achter via https://tjipcast.nl/vraag.

Tijdstempels

00:05 Intro podcast
00:27 Opzet reeks
00:48 Intro gasten
02:14 Onderzoek Utrecht
02:52 PLG aanpak
05:05 Lerarentekort
07:09 Begrip definitie
08:24 Voorbeelden maatregelen
10:07 Kwetsbaarheid systeem
11:42 Maatregelen overzicht
13:06 Experimenteerregeling
14:52 Leren proces
16:08 Rol visie
19:12 Onderzoeksaanpak
22:30 Waarderen aanpak
24:23 Resultaten maatregelen
26:31 Keuzes scholen
28:28 Stimulerend belemmerend
30:49 School verschillen
32:24 Gespreid leiderschap
32:42 Professionalisering vraag
35:00 Praktijk voorbeelden
38:18 Vervolg onderzoek
41:05 Afsluiting podcast

Het bericht Wat voor maatregelen nemen scholen om hun onderwijs anders te organiseren en hoe pakken zij dit aan? verscheen eerst op Tjipcast.

Dit is de zevende aflevering in de podcastreeks over werken in het onderwijs, gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (voorheen het NRO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs.

In deze aflevering ga ik in gesprek met Sietske Waslander en Anko van Hoepen. Sietske is hoogleraar sociologie en verbonden aan TIAS School for Business and Society. Ze doet onderzoek naar sturingsprocessen in het onderwijs op stelsel-, organisatie- en regionaal niveau. Anko van Hoepen is bestuursvoorzitter van SPO Utrecht, een bestuur van meer dan 35 openbare scholen in de stad Utrecht.

We gaan in gesprek over de vraag: wat mogen we (en wat kunnen we) verwachten van regionale sturingsnetwerken in het onderwijs? We doen dit door het onderzoeksproject Sturen met ruimte: regionaal bestuur in het onderwijs te bespreken en specifiek de publicatie De regio als bestuurlijk schaalniveau. Deze publicatie is gebaseerd op een empirische studie naar 30 regionale sturingsnetwerken. Ze verkennen wat deze netwerken opleveren, wanneer ze goed werken, en wat er nodig is om van overleg naar impact te komen.

Onderwerpen die aan bod komen:

🧩 Wat is een regionaal sturingsnetwerk en wat bedoelen we eigenlijk met ‘regio’?

🧭 … waarom gedeeltelijke overlap van netwerken veelal lastigs werkt in de praktijk

🤝 Bestuurlijk vermogen: het belang van onderling vertrouwen, informatie delen, gedeelde betekenisgeving én ruimte voor discussie

☕ De sleutelrol van netwerkcoördinatoren (en waarom “belletjes en kopjes koffie” ertoe doen in de dagelijkse praktijk)

🏙️ Praktijkvoorbeelden uit Zeeland en Utrecht, inclusief ‘dakpanvergaderingen’ en stadstafels

🔎 Hoe kan je als bestuurder netwerkafspraken vertalen naar wat er gebeurt in de school en in de klas?

Belangrijkste linkjes en bronnen van de aflevering:

Het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs heeft rondom dit onderwerp ook andere relevante bronnen beschikbaar:

Meer weten over de podcastreeks?

Deze serie wordt gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs. In elke aflevering gaat Tjip de Jong met een onderzoeker en een onderwijsprofessional in gesprek over wetenschappelijk onderzoek, en wat dit betekent voor het werk in de onderwijspraktijk. Het doel is om de dialoog tussen praktijk en wetenschap te versterken door perspectieven en ervaringen te delen. Wil je alle afleveringen raadplegen? Kijk hier! Werken in het onderwijs.

Heb je vragen of suggesties? Laat een reactie achter via https://tjipcast.nl/vraag.

Tijdstempels

00:00 Introductie en samenwerking NKO

00:40 Gasten en centrale vraag

01:05 Onderzoeksproject en publicatie

01:35 Onderzoeksteam en primair onderwijs

03:24 Wat is een (regionaal) sturingsnetwerk?

03:43 In hoeveel netwerken zit een bestuurder?

05:03 De “tussenlaag” groeit

05:51 Definitie: netwerk, sturingsnetwerk, regio als schaalniveau

06:44 Sociaal kapitaal + geografische bril

07:41 Netwerken mét en zónder geografische binding

09:34 Zeeland vs. Utrecht

11:53 Drie voorbeelden

14:20 Strategisch gedrag

15:23 Bestuurlijk vermogen

16:46 Bestuurlijke prestaties

20:03 Waarom samenwerken nodig is

22:20 Waar komen netwerken vandaan?

25:51 Hoe zorg je dat de “lepel de soep raakt”?

27:02 Rol netwerkcoördinator

30:54 Wat vraagt dit van bestuurders?

33:16 Complexiteit

36:55 Vraag van Marco Snoek

39:01 Wat is anders bij sturingsnetwerken?

42:32 Opbrengsten onderzoek

44:04 Estafette en dakpanvergaderingen

46:37 Vervolgonderzoek

47:55 Vervolgonderzoek

48:48 Afsluiting

Het bericht Wat mogen we (en wat kunnen we) verwachten van regionale sturingsnetwerken in het onderwijs? verscheen eerst op Tjipcast.

Dit is een nieuwe aflevering uit de podcastreeks over werken in het onderwijs, gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (voorheen het NRO).  Dit is de tweede aflevering van het thema bestuurlijk vermogen in het onderwijs.

In deze aflevering ontmoet ik Marlies Honingh en Edith van Montfort. We gaan in gesprek over het onderzoeksrapport ‘Aard en doorwerking van sturingsrelaties: de sleutel tot toekomstgericht onderwijs’. Het onderzoek beschrijft hoe complex de relatie is tussen bestuur, schoolleiding en onderwijskwaliteit, en waarom het belangrijk is om bestuurlijke logica’s en pedagogische uitgangspunten met elkaar te verbinden.

We spreken over:

🌐 Hoe verticale sturing in beleid niet altijd aansluit bij de complexe werkelijkheid van scholen en besturen.

📊 Waarom onderwijskwaliteit relationeel en contextueel bepaald is en welke gevolgen dit kan hebben wanneer men met complexe onderwijsvragen aan de slag gaat.

🔄  Hoe bestuurders en schoolleiders hun rol kunnen herdefiniëren in een “web van sturingsrelaties”.

🤝  Wat betekent toekomstgericht onderwijs als voortdurend ontwikkelproces?

Aanleiding vormt het NKO-onderzoek ‘Aard en doorwerking van sturingsrelaties’, dat interdisciplinair is uitgevoerd en inzichten biedt voor bestuurders, schoolleiders én beleidsmakers.

Belangrijkste linkjes en bronnen van de aflevering:

Het NRO heeft rondom dit onderwerp ook andere relevante bronnen beschikbaar:

Meer weten over de podcastreeks?

Deze serie wordt gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs. In elke aflevering gaat Tjip de Jong met een onderzoeker en een onderwijsprofessional in gesprek over wetenschappelijk onderzoek, en wat dit betekent voor het werk in de onderwijspraktijk. Het doel is om de dialoog tussen praktijk en wetenschap te versterken door perspectieven en ervaringen te delen. Wil je alle afleveringen raadplegen? Kijk hier! Werken in het onderwijs | NRO

Heb je vragen of suggesties? Laat een reactie achter via https://tjipcast.nl/vraag.

Tijdstempels

00:00 – Intro & welkom bij Tjipcast

00:22 – Voorstellen gasten: Marlies Honing & Edit van Montfort

01:11 – Onderzoek “Aard en doorwerking van sturingsrelaties” 01:34 – Het onderzoeksteam en interdisciplinariteit

02:21 – Juridische verwarring rond ‘schoolbestuur’

03:32 – Complexiteit in onderwijsorganisaties

04:47 – Achtergrond samenwerking en context

05:34 – Fundamentele lessen uit het rapport

07:04 – Sturing is interactie, geen rechte lijn

08:42 – Gat in onderzoek: van bestuurder naar schoolleider

09:22 – Pedagogische relatie als kern

10:56 – Sturen én vertrouwen: een spanningsveld

12:16 – Wat is een sturingsrelatie?

15:12 – Toekomstgericht onderwijs = inhoudelijk arm procesbegrip

17:19 – De dialoog over kwaliteit van onderwijs voeren

19:03 – Druk op besturen & samenwerkingsverbanden

20:11 – Hoe onderzoek naar toekomstgericht onderwijs is opgezet

21:28 – Thick descriptions & methodologie

23:22 – Verschillende interpretaties van “toekomstgericht onderwijs”

25:01 – Voorbeeld: welbevinden als voorwaarde voor leren

26:11 – Leiderschapslessen: organisatiegedrag begrijpen

28:47 – Overbodige systemen & werkdruk

29:37 – Relaties centraal in sturing

31:17 – Vraag Marco Snoek: hoe minder verticaal sturen?

33:22 – Zijwaarts bewegen & onderwijsvrijheid

36:03 – Variatie stimuleren in plaats van uniformiteit

37:37 – Toekomstig onderzoek: variatie versterken & merkbare kwaliteit

40:10 – Samenvatting: zijwaarts bewegen, reflectie & onderwijsvrijheid

41:26 – Niemand heeft recht op de waarheid

41:44 – Afsluiting & uitnodiging

Het bericht Aard en doorwerking van sturingsrelaties: sleutel tot toekomstgericht onderwijs? verscheen eerst op Tjipcast.

Opvang en onderwijs voelen vaak als twee werelden met een harde knip bij vier jaar, terwijl het over dezelfde kinderen gaat. Klassewerkplek Kindcentrum Het Stadshart probeert die knip te versoepelen door één doorgaande pedagogische lijn te bouwen van 0 tot 13 jaar. Met als doel: rust, voorspelbaarheid en een brede ontwikkeling die niet ophoudt bij het lokaal. Tegelijk kiest de school nadrukkelijk voor “gewoon goed onderwijs”: stevige kennis, sterke didactiek en hoge verwachtingen, onderbouwd met evidence informed keuzes zoals EDI 2.0 en thematisch onderwijs. Ook werkt de school sinds kort met Wetenswaardig.

Wat het gesprek interessant maakt, is de combinatie van strakke routines én ruimte. Structuren, zoals het werken met een stoplicht om uitgestelde aandacht te leren ontwikkelen, beginnen al bij peuters maar staan spel en ontdekken niet in de weg. De school gebruikt de binnenstad en natuur letterlijk als leeromgeving. Daaronder ligt een duidelijke organisatie: een professionele leergemeenschap met kartrekkers, een jaarplan dat focus aanmoedigt en een cultuur waarin feedback, lesbezoek en professionele dialoog vanzelfsprekend zijn. Het resultaat van de school is niet alleen kwalitatief goed onderwijs, maar ook toename van werkgeluk. Weten waarom je iets doet, binnen heldere kaders professionele ruimte ervaren en samen koers houden.

Een aantal highlights die in deze podcast voorbijkomen:

🧩 De school werkt vanuit één doorgaande pedagogische lijn van 0 tot 13 jaar, waardoor kinderen niet telkens hoeven te schakelen tussen systemen en aanpakken, maar rust en voorspelbaarheid ervaren in hun ontwikkeling.

🚦 Structuur begint al bij jonge kinderen, bijvoorbeeld door het werken met een stoplicht om uitgestelde aandacht te leren, zonder dat dit ten koste gaat van spel, ontdekken en autonomie.

📚 Het thematisch werken is bewust kennisrijker gemaakt door de overstap naar Wetenswaardig, omdat eigen ontwikkelde thema’s inhoudelijk nog onvoldoende diepgang boden, en de school kiest ervoor deze vernieuwing zorgvuldig te laten ingroeien en borgen.

🧭 De professionele leergemeenschap met kartrekkers vormen de ruggengraat van de organisatie; via een scherp jaarplan wordt focus gehouden en worden nieuwe initiatieven steeds langs gezamenlijke doelen gelegd.

🏙️ De omgeving van de binnenstad, natuur en lokale ondernemers wordt ingezet als leerbron, niet als extra activiteit maar als alternatief voor klassikale uitleg wanneer dat beter past bij de leerdoelen.

Deze aflevering maak ik samen met Klassewerkplek. Dit jaar brengen we samen scholen in kaart die erin slagen werk te maken van werkgeluk in het onderwijs en het predicaat Klassewerkplek dragen. We leggen de relatie met kwaliteit, samenwerken en hoge verwachtingen naar leerlingen! Kijk voor meer informatie op www.klassewerkplek.nl.

Quotes uit de podcast:

“Ik denk dat het een hele onnatuurlijke knip is om bij vier jaar een nieuwe organisatiestructuur op te tuigen terwijl we het over dezelfde kinderen hebben.”

“Wij kenmerken ons door een kern van gewoon goed onderwijs en evidence informed onderwijs.”

“Voor iemand die niet weet waar hij heen wil, bestaat er geen gunstige wind.”

Tijdstempels:

00:03 – Introductie
01:28 – Kindcentrum Stadhart
03:25 – Omgeving
04:25 – Thematisch werken
05:12 – Wetenswaardig
07:16 – Pedagogiek
09:16 – Visuele ondersteuning
12:59 – Evidence informed werken
18:47 – PLG
23:32 – Specialisten
25:24 – Werkgeluk
29:58 – EDI
32:03 – Borging
32:38 – Schoolleiderschap

Het bericht Hoe geeft Kindcentrum Het Stadshart in Den Bosch betekenis aan opvang, leren en onderwijs? verscheen eerst op Tjipcast.

Dit is vijfde aflevering in de podcastreeks over werken in het onderwijs, gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO), voorheen het NRO.  Dit is de eerste aflevering van het thema bestuurlijk vermogen in het onderwijs.

In deze aflevering ga ik in gesprek met Margriet van der Sluis en Marieke Gierveld. Margriet van der Sluis is associate professor en onderzoeker, verbonden aan TIAS school for business and society. Marieke Gierveld is programmamanager student, verbonden aan Deltion College.

We gaan in gesprek over de vraag: Hoe versterk je het bestuurlijk vermogen van mbo-instellingen voor professionalisering van onderwijsteams? We doen dit door het volgende onderzoeksproject te bespreken: Versterking van het bestuurlijk vermogen van mbo-instellingen voor professionalisering van onderwijsteams. Dit onderzoeksproject is verschenen in 2024.

Belangrijkste linkjes en bronnen van de aflevering:

Het NRO heeft rondom dit onderwerp ook andere relevante bronnen beschikbaar:

Meer weten over de podcastreeks?

Deze serie wordt gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs. In elke aflevering gaat Tjip de Jong met een onderzoeker en een onderwijsprofessional in gesprek over wetenschappelijk onderzoek, en wat dit betekent voor het werk in de onderwijspraktijk. Het doel is om de dialoog tussen praktijk en wetenschap te versterken door perspectieven en ervaringen te delen. Wil je alle afleveringen raadplegen? Kijk hier! Werken in het onderwijs | NRO

Heb je vragen of suggesties? Laat een reactie achter via https://tjipcast.nl/vraag.

Tijdstempels

00:00 Intro Tjipcast en samenwerking Nationaal Kennis Instituut
00:50 Onderzoeksvraag mbo
01:25 Scope onderzoek
03:13 Complex mbo
05:22 Bestuurlijk vermogen
07:28 Sociaal kapitaal
08:42 Netwerkanalyse
11:55 Onderzoeksaanpak
14:08 Rol staf
18:40 Rol OR
22:49 Teamontwikkeling
24:56 Rolverwarring
27:50 Bottom-up
30:46 Dialoog proces
35:32 Kennisdeling
39:38 Middenmanagement
42:57 Collectief versterken
44:06 Afsluiting

Het bericht Hoe versterk je het bestuurlijk vermogen van mbo-instellingen voor professionalisering van onderwijsteams? verscheen eerst op Tjipcast.

Dit is een nieuwe aflevering in de podcastreeks over werken in het onderwijs, gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO). In deze aflevering ga ik in gesprek met Angela de Jong en Yamina Lakbiach. Angela de Jong is onderzoeker en hogeschooldocent verbonden aan het lectoraat Werken in Onderwijs van Hogeschool Utrecht. Ze is gespecialiseerd in (praktijk)vraagstukken rondom (gespreid) leiderschap, de school als (lerende) organisatie, professionalisering van leraren en schoolleiders en sociale netwerken. Yamina Lakbiach is manager Academie techniek bij MBO Utrecht.

We gaan in gesprek over de vraag: Hoe werk je samen aan effectieve teams in het mbo? Aanleiding vormt het NRO-onderzoeksproject ‘Samenwerken aan effectieve teams in het mbo – een onderzoek naar het versterken van collectief handelingsvermogen van zes teams.’

Belangrijkste linkjes en bronnen van de aflevering:

Het NRO heeft rondom dit onderwerp ook andere relevante bronnen beschikbaar:

Meer weten over de podcastreeks?

Deze serie maak ik op uitnodiging van het Nationaal Regieorgaan onderwijsonderzoek (NRO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs. In elke aflevering ga ik met een onderzoeker en een onderwijsprofessional in gesprek over een wetenschappelijk onderzoek, waarbij we van gedachten wisselen over wat het thema betekent voor het werk in de onderwijspraktijk. Deze podcast heeft als doel om de dialoog tussen praktijk en wetenschap te versterken door verschillende perspectieven en ervaringen te delen. Heb je vragen? We horen het graag. Laat een reactie achter via tjipcast.nl/vraag.

Het bericht Hoe werk je samen aan effectieve teams in het mbo? verscheen eerst op Tjipcast.

Veel basisscholen streven een schoolomgeving waar kinderen met plezier leren. Waar leraren zich gewaardeerd voelen en waar het team samen werkt aan een sterke, veilige schoolcultuur. In deze podcast serie gaan we op zoek naar dit soort Klassewerplekken in Nederland. Hoe ziet zo’n school eruit in de dagelijkse praktijk? Hoe bouw je als aan stabiliteit, vertrouwen en hoge kwaliteit? Wat doet hoog werkplezier met professionals en kinderen? In deze aflevering ga ik in gesprek met Rozemarijn Cucovic-de Heer, directeur van de Leonard Da Vincischool in Amsterdam en Donya Carlée, leerkracht in de onderbouw. Samen verkennen we hoe een kleine school kan uitgroeien tot een krachtige leer- én werkgemeenschap.

Een aantal highlights die in deze podcast voorbijkomen:

🌱 Pedagogisch fundament & veiligheid
De ‘Leo’ is al jaren een Vreedzame School. Veiligheid, gezien worden en elkaar helpen vormen het hart van de cultuur. Leren kan pas als je je veilig voelt: dat geldt voor kinderen én voor leraren.

🤝 Sterk team, sterke structuur
Met een stabiele formatie, duidelijke keuzes en een gedragen vierjarenplan zorgen ze voor rust in het systeem. Het team is betrokken, uitgesproken en nieuwsgierig en vertrouwt op elkaars expertise.

✨ Verwondering in het kleuteronderwijs
Thematisch en ervaringsgericht werken staat centraal. Verhalen openen werelden, intiatieven van leerlingen worden serieus genomen en leerkrachten spelen in op verwondering en creativiteit. Een klein voorbeeld: kleuters die een wc-commissie vormen en zelf materialen “bestellen” via tekenlijstjes.

🎨 Tussenschoolse ateliers
Van muziek tot schaken, van programmeren tot breien: vier keer per week kiezen kinderen uit tientallen ateliers met externe vakmensen. Dit stimuleert talentontwikkeling én zorgt voor een rustige middag én lagere werkdruk voor leerkrachten.

📊 Kwaliteit door focus
Met opbrengstbesprekingen, een veiligheidsthermometer en een stevige PDCA-cyclus werkt De Leo doelgericht aan kwaliteit. Niet alles doen, maar bewuste keuzes maken en die samen uitvoeren.

🤝 Ouders als partners
Betrokken ouders, een stevige MR en een actieve activiteitencommissie zorgen voor een sterke verbinding tussen school en thuis. Heldere communicatie en wederzijds vertrouwen vormen de basis.

Deze aflevering maak ik samen met Klassewerkplek. Dit jaar brengen we samen scholen in kaart die erin slagen werk te maken van werkgeluk in het onderwijs en het predicaat Klassewerkplek dragen. We leggen de relatie met kwaliteit, samenwerken en hoge verwachtingen naar leerlingen! Kijk voor meer informatie op www.klassewerkplek.nl.

En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie!

Het bericht De Leonardo da Vincischool in Amsterdam: De kracht van een kleine toegewijde basisschool verscheen eerst op Tjipcast.

Hoe zou een basisschool eruitzien waar de fysieke grenzen tussen wetenschap, opleiding en onderwijs verdwijnen? Conexus en de Radboud Universiteit bouwen aan een unieke basisschool in Nijmegen: een basisschool geïnspireerd op het model van een universitair medisch centrum, waarin onderwijs, opleiding en onderzoek samenkomen. Ik vind dit een baanbrekend initiatief. Deze school ‘midden in de stad, midden in de wetenschap’ maakt het mogelijk de wisselwerking tussen praktijk en wetenschap nog sterker te verankeren. Met de inzichten en ervaringen die hier worden opgedaan, willen Conexus en de Radboud Universiteit op termijn ook andere scholen in de regio inspireren en bijdragen aan de ontwikkeling van het landelijke basisonderwijs.

Over de totstandkoming en concretisering van de universitaire basisschool ga ik in gesprek met Luciënne van den Brand, voorzitter van het college van bestuur van Conexus en Anna Bosman, emeritus hoogleraar orthopedagogiek en dynamiek van leren en ontwikkeling. Conexus en de Radboud Universiteit werken al jaren nauw samen en in het verlengde hiervan wordt nu de deze volgende stap gezet. De kracht van deze samenwerking ligt in het benutten van de opleidingsketen die Nijmegen te bieden heeft; van basisschool tot universiteit. Op deze nieuwe school in de wijk Dukenburg gaan onderwijsprofessionals, onderzoekers en studenten samen aan de slag. Niet alleen ten behoeve van de leerlingen in deze wijk, maar ook als kraamkamer voor nieuwe onderwijskundige ontwikkelingen.

Hieronder kan je de leidende principes ook downloaden:

Deze podcast wordt mogelijk gemaakt door:

Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee!

En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie!

Het bericht Is het tijd voor een universitaire basisschool? verscheen eerst op Tjipcast.