Na ulice stolicy powrócił Jarmark Kaziuka. Wydarzenie pielęgnujące kilkusetletnie tradycje co roku przyciąga liczne tłumy nie tylko z Litwy, ale i z sąsiednich krajów. „I serca rozkwitają” – pod takim, wyjątkowo wiosennym hasłem w tym roku Jarmark Kaziuka wita odwiedzających nie tylko tradycyjnymi wyrobami rzemieślników i litewskimi smakami, ale także nowościami. W tym roku, podobnie jak wcześniej, jarmark nie odbędzie się na ulicach Barboros Radvilaitės i Maironio w stolicy, lecz rozprzestrzeni się na inne miejskie przestrzenie. Największą tegoroczną nowością jest „Aleja Dzyvów” na Placu Katedralnym, która stanie się głównym centrum atrakcji Jarmarku Kaziuka i symbolicznym sercem święta. Tam gościnni rzemieślnicy i producenci żywności z pięciu litewskich regionów etnograficznych przedstawią historie rzemiosła i smaków.
Porozmawiamy z nauczycielką języka polskiego Danutą Szejnicką, która od lat przygotowuje uczniów do olimpiady z języka polskiego. Opowie nam, jak odkrywać fascynujący świat literatury, jak czytanie może rozwijać wyobraźnię i kreatywność, a także podzieli się swoimi sposobami, które pomagają młodym ludziom naprawdę polubić czytanie.
Zaprosimy na najbliższe wydarzenia kulturalne.
Red. Renata Dunajewska

Przedwojenny Kaziuk w Wilnie był świętem jednego dnia, odbywał się wyłącznie na Placu Łukiskim i miał charakter religijny oraz ludowy. Sprzedawano wyroby z drewna, tkaniny, serca piernikowe, obwarzanki smorgońskie, wyroby wikliniarskie, garncarskie, rymarskie oraz zabawki dla dzieci. – Bez serca nie można było wrócić z Kaziuka – wspomina wilnianka Janina Gieczewska dawny kiermasz.
Dziś nad ranem na lotnisku w Wilnie wylądował czarterowy samolot linii FlyDubai. Na pokładzie samolotu znajdowało się 170 pasażerów, w tym 49 obywateli Litwy, a także obywatele Polski, Estonii, Holandii i innych krajów. Był to pierwszy lot, którym Litwini powrócili do kraju po wybuchu wojny między USA i Izraelem a Iranem.
Red. Renata Dunajewska

Święty Kazimierz – polski królewicz, syn króla Kazimierza IV Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki, od 1481 namiestnik królewski w Koronie Królestwa Polskiego; święty Kościoła katolickiego, patron Litwy i Polski, także młodzieży.
Olimpiada z Języka Polskiego to próba charakteru intelektualnego. Nie wystarczy znać lektury – trzeba je rozumieć, zestawiać, interpretować. To długotrwały proces, który zaczyna się znacznie wcześniej niż finał. O tym, jak rodzi się olimpijczyk i dlaczego ambitna humanistyka wciąż ma sens opowiada polonistka Danutą Szejnicką.
Astronom z Uniwersytetu Wileńskiego, pracownik Instytutu Fizyki Teoretycznej i Astronomii Wydziału Fizyki, dr Kazimierz Czernis, nadał asteroidzie nazwę na cześć pierwszego świętego Litwy i jej patrona – Święty Kazimierz. Według Uniwersytetu Wileńskiego naukowiec wraz ze współpracownikami nazwał ponad 150 asteroid, z czego 100 nosi litewskie imiona lub nazwy związane z historią Litwy.
Red. Renata Dunajewska

Nauczanie języka litewskiego w szkołach mniejszości narodowych od ponad dekady budzi dyskusje, jednak realne rozwiązania przez lata pozostawały zawieszone między literą prawa a praktycznymi ograniczeniami. Po wyroku sądu, który uznał, że liczba lekcji języka litewskiego w szkołach mniejszości narodowych nie może być mniejsza niż liczba lekcji języka ojczystego, temat ponownie znalazł się w centrum debat politycznych i edukacyjnych. Ministra oświaty, nauki i sportu Raminta Popovienė w rozmowie z Anną Grygojć wyjaśnia, dlaczego dotąd nie udało się wdrożyć tych przepisów i jakich zmian można się spodziewać w najbliższej przyszłości.
1 marca obchodzony był Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Jest to święto poświęcone upamiętnieniu żołnierzy antykomunistycznego i niepodległościowego podziemia. Rozmawiamy z historykami Tomaszem Bożerockim i Waldemarem Szełkowskim.
Red. Renata Dunajewska

Zdrowie publiczne odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu każdego społeczeństwa, ponieważ koncentruje się na zapobieganiu chorobom, promowaniu zdrowego stylu życia i wydłużaniu życia całych populacji. Ważną rolę odgrywa Biuro Zdrowia Publicznego, które koordynuje działania związane z profilaktyką, edukacją zdrowotną oraz monitorowaniem zagrożeń dla zdrowia mieszkańców. Tego typu instytucje współpracują z placówkami medycznymi, szkołami i organizacjami społecznymi, aby skutecznie zapobiegać chorobom oraz promować zdrowy styl życia. Rozmawiamy z Augustyną Zdanowicz, kierowniczką Działu Zdrowia Publicznego Dzieci i Młodzieży w Biurze Zdrowia Publicznego Rejonu Wileńskiego.
XXXVII Olimpiada Języka Polskiego na Litwie już się zakończyła. Teraz laureaci przygotowują się do kolejnego etapu, gdyż będą reprezentować Litwę podczas Ogólnopolskiej Olimpiady Literatury i Języka Polskiego w Warszawie. Opowiadamy o wynikach wileńskiego etapu.
Red. Renata Dunajewska

Tradycja wyjazdów zespołów ludowych z Wileńszczyzny do Polski na tzw. Kaziuki jest pięknym przykładem pielęgnowania pamięci, tożsamości i więzi kulturowych ponad granicami. Każdej wiosny pierwsze ekipy artystyczne z Litwy – zespoły folklorystyczne, kapele ludowe, gawędziarze, twórcy rękodzieła – wyruszają do Polski, by uczestniczyć w obchodach Kaziuków. Reprezentują one polską społeczność zamieszkującą Wilno i okoliczne rejony. W programach występów znajdują się tradycyjne pieśni wileńskie, tańce ludowe charakterystyczne dla Wileńszczyzny, gawędy w lokalnej odmianie polszczyzny kresowej, prezentacje rzemiosła. Szczególnym symbolem Kaziuków są kolorowe palmy wileńskie – misternie wykonywane z suszonych kwiatów i ziół, które stały się jednym z najbardziej rozpoznawalnych znaków tej tradycji.
Red. Anna Grigoit

Rozpoczynają się 26. Wileńskie Targi Książki w Wilnie. To największe tego typu wydarzenie w krajach bałtyckich. Będzie sporo polskich akcentów, a wśród tegorocznych nowości znajdzie się książka Anny Sylwii Czyż „Pałace Wilna XVII–XVIII wieku”. Została wydana po litewsku, w wersji rozszerzonej, we współpracy z Instytutem Polonika i Litewskim Narodowym Muzeum Sztuki.
Występy aktorów Polskiego Teatru Studio w Wilnie w USA to wydarzenie o znaczeniu zarówno artystycznym, jak i społecznym. To nie tylko prezentacja dorobku jednego z wileńskich polskich zespołów teatralnych, lecz także forma budowania mostów między kulturą polską a międzynarodową publicznością. Spotkania z Polonią wzmacniają więzi z ojczyzną, pozwalają podtrzymywać język i tradycję oraz budują poczucie wspólnoty wokół kultury wysokiej. Dla wielu emigrantów to także emocjonalne doświadczenie – kontakt z żywym słowem w języku polskim i z twórczością rodzimych artystów. Rozmowy z Edwardem Kiejzikiem i Łukaszem Kamińskim.
Red. Renata Dunajewska

Rejon Wileński aktywnie wspiera inicjatywy młodzieżowe, które powstają w różnych zakątkach i placówkach rejonu. Ernest Stelmach - kierownik Wydziału Koordynacji Aktywności Społecznej, koordynator ds. młodzieży opowiada, jak wygląda praca z nowo powstałą Radą ds. Młodzieży.
Jakie działania muszą wykonać osoby, które wkrótce wyjdą na emeryturę. Szczegóły wyjaśnia przedstawicielka Sodry Małgorzata Kozicz.
Red. Renata Dunajewska

Dziś przypada czwarta rocznica pełnoskalowej wojny Rosji na Ukrainie. 24 lutego 2022 roku rozpoczęta inwazja kosztowała życie dziesiątek tysięcy cywilów oraz setek tysięcy żołnierzy. Żadna ze stron nie ujawnia dokładnych danych dotyczących liczby ofiar. Rozmowy między Moskwą a Kijowem, przy pośrednictwie Stanów Zjednoczonych w celu zakończenia wojny, jak dotąd nie przyniosły większego przełomu. Jak dzisiaj żyje nękana wojną Ukraina – opowiada dziennikarz i publicysta ze Lwowa Artur Żak.
Pomoc osobom starszym i niepełnosprawnym to nie tylko wsparcie fizyczne, ale przede wszystkim wyraz solidarności międzypokoleniowej, empatii i wrażliwości społecznej. W czasach, gdy wiele relacji międzyludzkich przenosi się do świata wirtualnego, każda realna, bezinteresowna inicjatywa nabiera szczególnego znaczenia. Przykładem takiej postawy są dwaj maturzyści z Solecznik – Nikita Zienkiewicz i Dominykas Andruškevičius, którzy postanowili poświęcić swój wolny czas, aby nieodpłatnie odśnieżać podwórka osobom starszym i potrzebującym.
Red. Renata Dunajewska

Na pograniczu tego, co teraz i tego, co stało się wspomnieniem, rodzą się najpiękniejsze opowieści. Wileńszczyzna z drugiej połowy XX wieku nie była miejscem dla romantyków i marzycieli. W czasie indoktrynacji i systematycznego zacierania śladów kulturalnej przeszłości tętniące niegdyś życiem i różnorodnością językową pogranicze polsko-litewskie pogrążało się w przygnębiającym marazmie. Z tej rzeczywistości wielu próbowało uciec – fizycznie, przekraczając granicę albo w wyobraźni i myślach. Tadeusz Tomaszewski w swojej opowieści „Skakał bękart po dyrwanie” postanawia jednak do niej wrócić. Bez taniego sentymentu, lecz z głęboką przenikliwością splata osobiste przeżycia z historycznym tłem. Efektem jest fascynująca literacka mozaika wspomnień, gęsta od szczegółów: nazw roślin, wiejskich sprzętów, lokalnych zwyczajów i mikrohistorii, które malują obraz całej epoki. Rozmowa z autorem książki Tadeuszem Tomaszewskim.
Po kilku miesiącach obrad sejmowa grupa robocza uzgodniła proponowane poprawki do ustawy o LRT.
Red. Renata Dunajewska