Şengül Hablemitoğlu ile Yas Notları

Bazı kayıplar bir insanın geçmişini, bugününü ve geleceğini değiştirir. Kartalkaya’daki faciada kızı Alya’yı ve eşi Kübra Hanım’ı kaybeden Hilmi Altın ile bu bölümde yasın en zor ve en sessiz yüzlerinden birini konuştuk. Ani ve trajik bir kaybın ardından hayatta kalmanın ağırlığıyla bir baba ve bir eş olmak ne demek? Bir insan, aynı anda hem ailesini hem de hayatının anlamını kaybettiğinde iç dünyasında neler olur? Öfke, özlem, yalnızlık ve çaresizlik birbirine karıştığında insan kendini nasıl taşır? Ve sonra… Yeniden yaşamak mümkün müdür? Bu bölüm sadece bir kayıp hikâyesi değil; aynı zamanda bir tanıklık, adalet arayışı ve yasın insanı acıyla dönüştüren gücüne dair bir anlatı. Kaybın ardından konuşmanın, hatırlamanın ve birbirimize eşlik etmenin ne kadar hayati olduğunu yeniden hatırlatan bir buluşma.

Bu bölümün konuğu Duran Alpşar. Kısa süre önce eşini, 7 yaşındaki kızının annesini meme kanseri nedeniyle kaybetti. Kızıyla, eşinin kaybının ardından aynı evde, aynı boşlukta, ama farklı yaslarla yaşamayı öğrenmeye çalışan iki insan… Bu bölüm benim için de çok kıymetli. Çünkü Duran Bey’le bu kaybın ardından tanıştık. Süreç içinde ona eşlik etmeye çalışıyorum. Her buluşmamızda bir kez daha şunu görüyorum; yas yalnızca kaybı değil, geride kalan hayatı da yeniden kurmayı gerektiriyor. Bir babanın hem kendi yasını tutup hem çocuğuna alan açma çabası etkileyici ve öğretici… Çünkü çoğu zaman erkeklerin yasının daha sessiz, daha görünmez yaşandığını biliyoruz. Oysa burada hem kırılganlık hem sorumluluk yan yana duruyor. Bir çocuğun anne kaybını anlamlandırma, sorma, susma ve yeniden bağ kurma süreci… Yasın aile içinde nasıl farklı ritimlerde yaşandığı… Aynı kaybın, aynı evde iki ayrı iç dünyada nasıl yankılandığı… Bu bölümde, baba-kız yalnızlığının içinden geçen o kırılgan ama güçlü yolu birlikte konuştuk. Yasın yalnızca acıdan ibaret olmadığını; zamanla ilişkiye, hatıraya ve sorumluluğa dönüştüğünü de…

Esra Yazdıç Demir, 1982 yılında Aydın’da doğdu. Anne ve babasının meslekleri nedeniyle Türkiye’nin farklı şehirlerinde büyüdü. Hayat amacının dinlemek, konuşmak ve yazmak olduğunu fark ettiği andan itibaren yazmayı hiç bırakmadı. Yazın yolculuğundaki ilk ödülünü, henüz 8 yaşındayken “Ankara’da Bir Kız” adlı şiiriyle almıştı. Sonrası, durmak bilmeyen bir yazma hâli oldu. Telefonlara inat, hikâyelerini mektuplara yazdı; postalamaktan vazgeçmedi. Gazi Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde öğrenciyken başladığı gazetecilik serüvenini, Cumhuriyet ve Habertürk gazetelerinde tam 16 yıl boyunca sürdürdü. Bugün ise uzun zamandır kurumsal hayatın içinde saklı kalan hikâyelerin peşinde. Cesaretin, coşkunun ve kendine güvenin en saf hâline çocuklukta ve ilk gençlikte rastlanabildiğine inandığı için yazılarını özellikle çocuk ve ilk gençlik edebiyatında derinleştiriyor. Gülten Dayıoğlu Vakfı’nın 2021 Yılı İlk Gençlik Romanı Ödülü’nü alan Esra Yazdıç Demir, öğrenmeye, dinlemeye, anlatmaya ve yazmaya devam ediyor. En büyük destekçilerinin ise eşi Onur ve kızı Doğa olduğunu özellikle vurguluyor. Yas Notları’nın bu bölümünde, Esra Yazdıç Demir’le birlikte çocukların yasını yazmanın ve anlatmanın nasıl mümkün olabildiğini konuştuk.

Erhan Güzel, İstanbul Devlet Opera ve Balesi baş dansçısı, koreograf ve eğitmen. Ulusal ve uluslararası birçok sahnede baş roller üstlenmiş; 2022 yılında “Yılın Dansçısı” seçilmiştir. Sahne deneyimi, yalnızca teknik bir ustalığa değil, uzun yıllara yayılan bir bedensel hafızaya ve disipline dayanıyor. Sanat pratiğinde baleyi yalnızca estetik bir gösteri olarak değil; emek, kırılganlık ve zamanla kurulan bir ilişki olarak ele alıyor. Bedenin taşıdığı hatıraların, söze gelmeyen duyguların, sessiz dönüşümlerin ve yasın sahnede nasıl görünür hâle geldiğini; bale sanatının, anlatmanın değil, taşımanın bir yolu olduğunu anlattı bize. Ayrıca Erhan Güzel, bale sanatını sahnenin ötesinde, toplumsal bir dil olarak düşünen bir sanatçı. Eğitmenlik ve koreografi çalışmalarıyla bu dili çoğaltmayı; baleyi hem izleyenler hem de temas edenler için daha erişilebilir, daha canlı ve daha insani bir alana dönüştürmeyi amaçladığını anlatırken, yasa dair pek çok şeyi paylaştık.

Ezgi Pekşen, 1989 yılında Trabzon’da doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimini TED Ankara Koleji’nde tamamladıktan sonra Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu. Yüksek lisansını İngiltere’de SOAS, University of London’da Bankacılık Hukuku alanında onur derecesiyle tamamladı. Bugünlerde ikinci üniversite olarak Sosyoloji lisans eğitimine devam etmekte. 2023 Genel Seçimleri’nde CHP İstanbul 2. Bölge milletvekili adayı olan Ezgi, halen kurucu ortağı olduğu Pekşen&Recepoğlu Hukuk Bürosu’nda avukatlık yapıyor. Ezgi Pekşen’le, babasını kaybettiği o kısacık ama çok şeyin değiştiği zamanı ve ardından gelen yas sürecini konuştuk.

Nilüfer Tatar, 1971’de Sivas’ta doğdu. Babasının görevi nedeniyle ailesiyle birlikte İzmir’e taşındı ve tüm eğitim hayatını burada tamamladı. Dokuz Eylül Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği mezunu. Alanında iş bulamayınca sağlık sektöründe çalışmaya başladı. 24 yıl boyunca ürün ve bölge yöneticiliği yaptı. 1994’te Ali Tatar’la evlendi, 1999’da kızları Gökçen dünyaya geldi. 2009 yılında eşi, “Amirallere Suikast” davası kapsamında tutuklandı. Sadece 15 gün süren bu süreçte Ali Tatar’ı elim bir biçimde kaybetti. O günden beri mücadelesini sürdürüyor. Kızının üniversiteye başlamasıyla birlikte kendisi de ikinci üniversitesini okuyarak yerel yönetimler alanında diploma aldı. Bugün, siyasetin ve kamusal alanın içinde yer almaya devam ediyor. Nilüfer Tatar’la eşini kaybettiği günlerde yaşadıklarını, yas sürecini konuştuk…

Birten Demirtaş Özbek Diyarbakır doğumlu, ilkokulu, ortaokulu ve liseyi Diyarbakır’da tamamlamış. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu ve 25 yıldır Mersin Barosu’na kayıtlı bir avukat olarak çalışıyor. Ayrıca arabulucu. Kendisinin deyişi ile “biri yanında, biri kalbinde yaşayan iki çocuk annesi.” Birten Hanım oğlu Fırat’ı nadir bir hastalık nedeniyle kaybettikten sonra 2024 yılında “Bir Fırat Hikâyesi-Sonsuza Kadar” kitabını yayımlamış. Fırat’ın hikâyesini anlatmak, varlığını onurlandırmak, yaşam mücadelesinin bilinmesini istediği için yazdığını söylüyor. Birten Hanım’la yasını ve Fırat’ın mücadelesini konuştuk…

Yalçın Öztürk, Ankara doğumlu. Uludağ Üniversitesi’nde fizik eğitimi aldı. Üniversite yıllarında, tencere satışıyla başlayan ve teknolojiyle devam eden, farklı bir satış-pazarlama deneyimi yaşadı. Firmaların iç eğitim süreçlerinde uzaktan eğitimle tanıştı ve bu alanda çalışmaya başladı. Uzaktan eğitim ve web tasarımına yöneldi. İş güvenliği alanında uzaktan eğitim sistemleri hazırlayarak çeşitli kuruluşlara hizmet ve danışmanlık verdi. Eğitimde farklı ve faydacı bir yaklaşım benimseyebilmek için drama eğitimi aldı. Drama eğitimiyle birlikte teknolojiye mesafeli yaklaşsa da, hâlâ çeşitli kurum ve kişilere web tasarımı, dijital reklam ve sosyal medya danışmanlığı hizmeti vermeye devam ediyor. Yalçın, çocukken kaybedilen bir abinin ardında kalan sessizliği, yıllar sonra yaşadığı yasın hayat boyu kalan ağırlığını ve izini, böyle bir kaybın tüm yaşamını nasıl değiştirdiğini büyük bir içtenlikle paylaştı.

Hakan Evrensel 1967 Ankara doğumlu eski bir asker. Kuleli Askeri Lisesi, Kara Harp Okulu ve Piyade Okulu’nu bitirdikten sonra Güneydoğu’da çeşitli yerlerde görev almış. Ordudan üsteğmen rütbesinde iken ayrılmış; sonrasında gazetecilik ve yazarlık yapmaya başlamış. Kitaplarında, sonradan filmleri yapılanlar da dahil Güneydoğu’daki terörü anlatmaya çalışan Hakan Evrensel; kitaplarının tümünde devletin sadece terörist ile mücadele ettiğini, terörle mücadeledeki eksikliklerimizi, yöre insanın sıkıntılarını, devlete olan güvensizliğini, PKK’nın halk üzerinde oluşturduğu korkuyu, Türk askerinin ve kamu görevlilerinin zor şartlarda nasıl görev yaptığını vurguluyor. Bizler onu kitaplarından uyarladığı sinema ve dizi senaryolarıyla tanıyoruz. Güneydoğudan Öyküler, Yer Eksi İki, Yolun Açık Olsun romanları ile senaryolarını yazdığı Nefes: Vatan Sağolsun, Anadolu Kartalları, Yolun Açık Olsun, Nefes: Yer Eksi İki sinema filmleri ve Güneydoğu’dan Öyküler – Önce Vatan TV dizisi önemli açalışmaları arasında yer alıyor. Bu bölümde hem çalışmalarını hem de bu çalışmalarındaki kayıp ve yas temasını konuştuk…

Selen Baranoğlu 1983 Adana doğumlu, ODTÜ Eğitim Fakültesi’nden mezun olduktan sonra aynı üniversitede İngiliz Edebiyatı alanında yüksek lisansını tamamlamış. Yabancı dil eğitimi alanında 17 yıl boyunca akademisyenlik yapan Baranoğlu, ardından koçluk eğitimlerini tamamlayarak dönüşüm koçu olarak çalışmaya başlamış. Sadeleşme, iyi yaşam, sürdürülebilirlik, bilinçli tüketim gibi konuları işleyen “Basit ve Mutlu Yaşam”, “Bana Bi’ Sade”, “Sıkıntı Yok”, “Sınırları Aşmak” ve “Bazı Yaralar Yararlıdır” kitapları ile biliniyor. Geniş bir okur kitlesine ulaşan Selen Baranoğlu yazar ve dönüşüm koçu olarak hayatı basitleştirme, sade yaşam ve dönüşüm konularında ilham veren içerikler hazırlıyor. Bu bölümde kaybettiğimiz sevdiklerimizin eşyaları ve hatıraları ile neler yapabileceğimizi konuştuk.