مینا زیر همان درخت انگورِ حویلی‌شان بزرگ می‌شود؛ تا روزی که بدنش زودتر از او تصمیم می‌گیرد بزرگ شود. آنچه مادرش «به ثمر رسیدن» می‌نامد، برای فرشته، دختر کاکایش، به معنای پایان کودکی و آغاز عروسی‌ای‌ست که خودش هم آن را نمی‌فهمد.

داستانی از عادت ماهانه، تابو، و صدای یک معلم که جرأت می‌کند حرف نگفته را بگوید.

نویسنده: آرزو رحیمی

نقاش: حدیث محمدی

از فصل اول پادکست شکر — روایت‌هایی درباره‌ی عادت ماهانه و تابوهای پیرامون آن.

نویسنده: همایون، صنف سوم

گویندگان: ستایش الله‌یار (راوی)، امید لسانی (در نقش احمد) و مطهر احمدی (در نقش مادر احمد)

ویراستار متن و مسئول پادکست: شمس نظری

یکی بود، یکی نبود. پسری به نام احمد بود که هیچ‌گاه دوست نداشت دندان‌هایش را مِسواک بزند و موهایش را شانه کند. مادرش همیشه می‌گفت که تمیز بودن مهم است؛ اما احمد توجهی نمی‌کرد.

روزی، خانوادۀ احمد به یک مهمانی بزرگ دعوت شدند. احمد همچنان بی‌خیال بود. مادرش گفت: «احمد جان، لطفا موهایت را شانه کن و لباس تمیز بپوش.» اما احمد بدون توجه به حرف مادرش، به مهمانی رفت.

در مهمانی، بچه‌های زیادی آمده بودند که همگی تمیز و مرتب بودند. احمد با دقت نگاه کرد؛ دلش خواست با آن‌ها بازی کند؛ اما هیچ‌کس به او نزدیک نمی‌شد.

احمد گوشه‌ای نشست. دلش گرفته بود و آهسته گریه می‌کرد. پیش مادرش رفت و گفت:

«مادر، چرا هیچ‌کس با من بازی نمی‌کند؟»

مادرش، دستش را گرفت و گفت: «پسرم، بچه‌ها دوست دارند با کسی بازی کنند که تمیز و خوش‌بو باشد. اگر به خودت رسیدگی کنی، همه با تو دوست می‌شوند.»

احمد با شنیدن حرف‌های مادرش، تصمیم گرفت تا پسر خوب و منظمی باشد. از آن روز به بعد، او هر روز دندان‌هایش را مسواک می‌زد، موهایش را شانه می‌کرد و لباس‌های تمیز می‌پوشید. کم‌کم همه با او دوست شدند و در مهمانی‌های بعدی، بچه‌ها با خوشحالی کنارش می‌آمدند و با او بازی می‌کردند. احمد هم خوشحال بود؛ چون فهمیده بود که تمیز بودن یعنی احترام و دوستی.

نویسنده: مصطفی، دانش‌آموز صنف دوم

گویندگان: مهدیه دلیجم (راوی، در نقش شیر کوچک) و مطهر احمدی (در نقش شیر بزرگ)

ویراستار متن و مسئول پادکست: شمس نظری

یکی بود، یکی نبود. در یک جنگل سرسبز و زیبا، شیری کوچک زندگی می‌کرد. او همیشه آرزو داشت یک دوست قوی و شجاع داشته باشد.

یک روز، وقتی در جنگل قدم می‌زد، چشمش به یک شیر بزرگ افتاد و خیلی خوشحال شد. با خودش گفت: «بالاخره یک دوست قوی پیدا کردم!» و با خوشحالی خودش را در آغوش شیر بزرگ انداخت.

شیر بزرگ که تعجب کرده بود، پرسید: «ای شیر کوچک، از چیزی ترسیده‌ای؟»

شیر کوچک گفت: «نه، من خیلی خوشحالم! چون حالا یک دوست قوی دارم. از این به بعد از هیچ‌کس نمی‌ترسم و هر کاری دلم بخواهد، انجام می‌دهم.»

شیر بزرگ که تنبل بود، با خودش گفت: «عجب دوستی گیرم آمده! هرچه بگویم، انجام می‌دهد.» برای همین، دوستی شیر کوچک را قبول کرد و گفت: «به شرطی با تو دوست می‌شوم که هر کاری بگویم، برایم انجام بدهی.»

شیر کوچک، بدون فکر کردن، شرط او را قبول کرد. شیر بزرگ از او خواست تا یک خانۀ زیبا برایش بسازد و شیر کوچک، با خوشحالی یک خانۀ زیبا ساخت و برای هردویشان اتاق درست کرد؛ اما وقتی شیر بزرگ وارد خانه شد، وسایل شیر کوچک را بیرون انداخت و با عصبانیت گفت: «نمی‌خواهم با تو زندگی کنم! تو یک شیر ترسو هستی. هر وقت مثل من قوی شدی، بیا با من زندگی کن.»

شیر کوچک، وسایلش را جمع کرد و از خانه بیرون رفت؛ اما شیر بزرگ گفت: «یادت باشد ما هنوز دوست هستیم. غذای شب را آماده کن!»

شیر کوچک قبول کرد و به دنبال غذا رفت. چند ساعت گذشت تا با یک خرگوش برگشت و آن را به شیر بزرگ داد. شیر بزرگ، خرگوش را یک لقمه کرد و گفت: «دوست قوی، غذای زیاد می‌خواهد. تو با این غذای کم، من را هم مثل خودت ضعیف می‌کنی!»

شیر کوچک قول داد که فردا یک شکار بزرگ می‌آورد. فردا صبح، به دنبال شکار رفت. رفت و رفت تا به یک گراز رسید. با عجله به گراز حمله کرد؛ اما گراز از خودش دفاع کرد و شیر کوچک زخمی شد. به سختی خودش را به شیر بزرگ رساند و ماجرا را تعریف کرد؛ اما شیر بزرگ بدون گوش دادن به حرف‌هایش، او را از خانه بیرون کرد و گفت: «تو دیگر دوست من نیستی! اگر دوباره ببینمت، از گرسنگی می‌خورمت!»

شیر کوچک که ناراحت و ناامید شده بود، با خودش گفت: «دیگر دنبال دوست قوی نمی‌گردم؛ بلکه به دنبال دوستی خوب و مهربان می‌گردم.»

نویسنده: علی‌فایز، دانش‌آموز صنف دوم

گوینده: مطهر احمدی

ویراستار متن و مسئول پادکست بزک‌چینی: شمس نظری

در یک جنگل کوچک و سرسبز، گرگ جوانی زندگی می‌کرد که مادر پیر و مهربانی داشت. مادرش به شکار می‌رفت و غذا می‌آورد. گرگ جوان فقط می‌خورد و می‌خوابید. آن‌قدر چاق شده بود که به سختی راه می‌رفت.

یک روز، مادرش مریض شد. او با صدای ضعیف، به گرگ جوان گفت: «پسرم، چند روز است چیزی نخورده‌ام. لطفا برایم غذا بیاور.» گرگ جوان برای بار اول، از خانه بیرون رفت تا شکار خوشمزه‌ای پیدا کند.

در راه، حیوان‌های زیادی را دید؛ ولی نمی‌دانست چطور شکار کند. شب شد و او دست خالی برگشت. وقتی رسید، دید مادرش از گرسنگی مرده است. خیلی ناراحت شد و دلش شکست؛ اما باز هم بیشتر به فکر شکم خودش افتاد.

چند روز گرسنه ماند. یک روز، در جنگل قدم می‌زد که با گروهی از گرگ‌ها روبه‌رو شد. آن‌ها مشغول غذاخوردن بودند. گرگ جوان به خوشحالی به آن‌ها پیوست. روزها با آن‌ها به شکار می‌رفت؛ اما خودش هیچ‌کاری نمی‌کرد. فقط می‌نشست و غذا می‌خورد.

گرگ‌های دیگر از این کار او ناراحت شدند و گرگ جوان را از گروه بیرون کردند. او چند روز دیگر نیز گرسنه ماند؛ اما این بار تصمیم گرفت تا خودش شکارکردن را یاد بگیرد.

سرانجام، بعد از تلاش‌ها و شکست‌های بسیار، به شکارچی ماهر تبدیل شد. او می‌توانست هم شکم خودش را سیر کند و هم به دوستانی که ضعیف یا مریض بودند، کمک کند.

نویسنده: ملیحه رحیمی، دانش‌آموز صنف دوم

گوینده: مطهر احمدی

ویراستار متن و مسئول پادکست بزک‌چینی: شمس نظری

یکی بود، یکی نبود. در یک قریۀ زیبا، مرد جادوگری زندگی می‌کرد که دل مهربانی نداشت. او با جادوهایش مردم را فریب می‌داد و اذیت می‌کرد.

روزی تصمیم گرفت نقشۀ تازه‌ای بکشد. به مردم گفت که اگر پول‌هایشان را بدهند، برایشان داروی جادویی می‌آورد که آن‌ها را همیشه از بیماری نجات می‌دهد. مردم که نگران بچه‌هایشان بودند، باور کردند. آن‌ها پول‌هایشان را جمع کردند و به جادوگر دادند؛ اما او رفت و چند روز بعد برگشت؛ بی‌آنکه دارویی بیاورد. گفت که داروها گم شده‌اند.

مردم ناراحت شدند؛ ولی چیزی نگفتند. جادوگر خوشحال بود که دوباره توانسته بود آن‌ها را فریب دهد.

مدتی گذشت. جادوگر به قریۀ دیگری رفت. مردم آنجا با مهربانی از او استقبال کردند. او باز همان نقشه را تکرار کرد. این بار پول‌های مرد پولداری را گرفت و وعده داد داروی جادویی برایش می‌آورد تا او را همیشه جوان نگه دارد. مرد پولدار منتظر بود؛ اما از جادوگر خبری نشد. بعد از مدتی جادوگر دست خالی برگشت. مرد پولدار خشمگین و ناراحت شد و مردم را خبر کرد. آن‌ها مرد جادوگر را با کتک از قریه بیرون کردند.

جادوگر به قریۀ سومی رفت؛ اما این بار هیچ‌کس با او دوست نشد و همه از او دوری می‌کردند. او با خود گفت که چرا هیچ‌کس او را دوست ندارد. مردی که از کنارش می‌گذشت، حرف‌های جادوگر را شنید و گفت:

«چون تو همیشه مردم را فریب می‌دهی و اذیت می‌کنی.»

جادوگر ساکت شد و برای بار اول به کارهایش فکر کرد. او تصمیم گرفت که دیگر کسی را فریب ندهد و با مردم مهربان باشد. و از آن روز به بعد کم‌کم مردم با او دوست شدند. جادوگر فهمید که دوستی از هر جادویی قوی‌تر است.

کله‌سفید

نویسنده: یونس، دانش‌آموز صنف دوم

گویندگان: مهدیه دلیجم (راوی)، امید لسانی (در نقش کله‌سفید) و مطهر احمدی (در نقش پدر کله‌سفید)

ویراستار متن و مسئول پادکست: شمس نظری

روزی روزگاری، در خانه‌ای ساده، کودکی به دنیا آمد با چشمانی آبی، صورتی سرخ و موهایی سفید؛ اما مادرش، وقتی برای بار اول او را دید، بی‌دلیل از او بیزار شد.

وقتی پدر به خانه آمد، دید که مادر، کودک را در پتو پیچیده و گوشه‌ای گذاشته. خواست او را در آغوش بگیرد؛ اما مادر مانع شد. پدر با تردید جلو رفت، پتو را کنار زد و وقتی چشم‌های آبی کودک را دید، جا خورد. بی‌آنکه چیزی بگوید، پتو را دوباره روی کودک کشید و گفت: «این بچه را نمی‌خواهم. ببر دورش بینداز!»

مادر که خودش هم علاقه‌ای به کودک نداشت، او را بیرون برد و در گوشه‌ای تاریک رها کرد.

در همان نزدیکی، پیرزنی زندگی می‌کرد. صدای گریۀ کودک را شنید و به دنبال صدا رفت. وقتی رسید، دید پسری کوچک با چشمانی آبی و موهای سفید، در میان زباله‌ها افتاده. دلش به حال کودک سوخت و او را با خود به خانه برد.

پیرزن از آن روز به بعد، مثل مادر و پدر، از کودک مراقبت کرد. پسرک بزرگ شد، باهوش و مهربان شد و همیشه به پیرزن کمک می‌کرد. او حالا تنها نبود؛ چون کسی را داشت که با دل و جان دوستش می‌داشت.

پدر و مادر واقعی‌اش دیگر هیچ‌گاه صاحب فرزند نشدند. هر بار که پسر را در کوچه می‌دیدند، دلشان می‌لرزید و از کاری که کرده بودند، پشیمان می‌شدند.

روزی از روزها، پدر به خانۀ پیرزن رفت و به پسر گفت: «تو پسر من هستی. بیا با من به خانۀ خودمان برگردیم.»

پسر نگاهی آرام به او انداخت و گفت: «تو پدر من نیستی! اگر دوستم می‌داشتی، همان روز اول مرا دور نمی‌انداختی. من فقط پیرزن را دارم که هم برایم پدر بوده، هم مادر.»

پدر با دل شکسته برگشت و تا آخر عمر، دیگر پسرش را ندید.

🎙️ این بار در پادکست شکر، میکروفون را به کودکان سپرده‌ایم.

در این فصل، با افتخار میزبان گروه بزک‌چینی هستیم؛ کودکانی که قصه‌های خودشان را می‌نویسند و روایت می‌کنند.

بیایید به صدای آن‌ها گوش بدهیم، قصه‌ها را با دیگران به اشتراک بگذاریم و کمک کنیم صدای کودکان بیشتر شنیده شود. 🌱

دو خواهر

نویسنده: محرم‌حسین، دانش‌آموز صنف سوم

گویندگان: صالحه علی‌زاده (راوی)، ستایش الله‌یار (در نقش لیلا) و ساغر نادری (در نقش فریده)

ویراستار متن و مسئول پادکست: شمس نظری

در یک شهر کوچک، دو خواهر به نام‌های لیلا و فریده با هم زندگی می‌کردند. آن‌ها پدر و مادرشان را از دست داده بودند و دل‌شان پر از غم و تنهایی بود. چند ماه بعد كاكا و خانم کاکای‌شان که با آن‌ها زندگی می‌کردند نیز از دنیا رفتند و لیلا و فریده دیگر هیچ‌کس را نداشتند.

روزی هر دو با هم نشستند و تصمیم گرفتند درس بخوانند و باسواد شوند. فریده که کوچک‌تر بود، آهی کشید و گفت:

«ما تنها مانده‌ایم. هیچ‌کس نیست کمک‌مان کند.»

لیلا دست خواهرش را گرفت و گفت:

«ولی ما هنوز همدیگر را داریم. بیا درس بخوانیم، شاید زندگی‌مان بهتر شود.»

فریده لبخند زد: «من همیشه دوست داشتم معلم شوم.»

لیلا گفت: «من می‌خواهم داکتر شوم و آدم‌ها را نجات بدهم.»

از آن شب به بعد، آن‌ها هر روز با هم درس می‌خواندند. زندگی‌شان آسان نبود؛ چون فقیر بودند و سختی‌های زیادی می‌کشیدند. بعد از سال‌ها تلاش و زحمت، بالاخره درس‌های‌شان را تمام کردند.

لیلا یک داکتر لایق و فریده معلمی مهربان شده بود که همه بچه ها او را دوست داشتند. آن‌ها فهمیدند که با زحمت و امید می‌توان به آرزوها رسید.

لیلا و فریده ثروتمند شدند؛ اما ثروت را برای خود نگه نداشتند. آن‌ها یک مکتب بزرگ و پیشرفته ساختند تا كودكان فقير بتوانند رایگان درس بخوانند و باسواد شوند.

@buzakechini

در این قسمت، به آنچه در زندان‌های طالبان بر بازداشت‌شدگان گذشته می‌پردازیم و با خوان بوگینو (Juan Boggino)، روان‌کاو و روان‌شناس بالینی، متخصص کار با بازماندگان شکنجه و جنگ و مسئول برنامه مادران و کودکان قربانی جنگ در انجمن «ترَسِس – شبکه بین‌المللی کلینیکی» در پاریس، گفت‌وگو می‌کنیم.او از منطق شکنجه، رابطه آن با قدرت، و پیامدهای عمیق و ماندگار آن بر زندگی بازماندگان سخن می‌گوید.این گفت‌وگو تلاشی است برای فهم سازوکار خشونت؛ نه برای عادی‌سازی آن، بلکه برای نامیدن آنچه بر هزاران انسان، به‌ویژه زنان افغانستان، گذشته و همچنان می‌گذرد.🎧 قسمت پایانی فصل دوم شَکَر، را بشنوید و به اشتراک بگذارید؛ شاید شنیدن و ثبت این روایت‌ها، خود شکلی از مقاومت در برابر فراموشی باشد.

#شکر #افغانستان #زندان_های_طالبان #شکنجه #حقوق_بشر #روانکاوی #روایت_بازماندگان #Afghanistan #Torture #HumanRights

وقتی از شکنجه حرف می‌زنیم، اغلب به بدن فکر می‌کنیم. اما شکنجه فقط روی پوست نمی‌ماند. گاهی سال‌ها بعد، در خواب‌ها، در سکوت‌ها، در ترس از صدای در، در خاطره یک اتاق، به زندگی ادامه می‌دهد.

نعمت نقدی از نخستین روزنامه‌نگارانی بود که پس از بازگشت طالبان بازداشت و شکنجه شد. در این قسمت از پادکست شَکَر، او از آنچه در بازداشتگاه طالبان بر او گذشت روایت می‌کند؛ روایتی که شنیدنش آسان نیست، اما نشنیدنش آسان‌تر از زیستن آن است.

هیچ جامعه‌ای با خشونت، اعدام و مجازات‌های ظالمانه انسانی‌تر نمی‌شود. زمانی که دولت‌ها یا گروه‌ها جان انسان‌ها را می‌گیرند یا با شکنجه، تحقیر و مجازات‌های غیرانسانی پاسخ می‌دهند، چرخه خشونت را عمیق‌تر می‌کنند. محکوم کردن اعدام و هرگونه رفتار بی‌رحمانه به معنای دفاع از جرم نیست؛ بلکه دفاع از کرامت انسانی، حق حیات و این باور است که عدالت باید بر پایه قانون، انسانیت و احترام به حقوق بشر استوار باشد، نه انتقام. 🕊️

جامعه‌ای که حرمت جان انسان را پاس می‌دارد، گامی بزرگ‌تر به سوی صلح، عدالت و آینده‌ای برابر، بر می‌دارد.