Historia nie jest czarno-biała. Jest popielata.

W nowym odcinku Śladów rozmawiam z Danielem Sabacińskim — przewodnikiem, kustoszem Centrum Synagoga, człowiekiem głęboko zakorzenionym w Zamościu. Rozmawiamy o tym, jak wygląda praca w jedynym takim miejscu w Polsce. O wielokulturowości miasta, której nie da się pominąć, jeśli naprawdę chcesz je zrozumieć. O Żydach sefardyjskich, którzy trafili do Zamościa z Półwyspu Iberyjskiego — i zostawili po sobie coś wyjątkowego. Ale też o rzeczach bardziej osobistych. O tym, dlaczego Zamość jest jak syndrom sztokholmski. O niedosycie człowieka, który ma więcej pomysłów niż czasu. I o jednej zasadzie, o której dowiecie się słuchając naszej rozmowy.

Czy wiecie, że tradycje bokserskie w Zamościu sięgają lat 30. ubiegłego wieku? 🥊 Dziś to prężnie działająca sekcja, ale jeszcze w 2015 roku treningi odbywały się w garażu, gdzie trzeba było palić w "kozie", by nie zamarznąć.

Boks uczy cierpliwości w czasach, gdy wszystkim nam jej brakuje. To nie jest sport o agresji. To sport o tym, by wstać, gdy życie rzuci nas na deski.

W dzisiejszym odcinku Adrian Maziarczuk z A.S.B. Hetman Zamość zdradza, czego uczy ring. 

Usłyszycie niesamowitą historię zawodniczki, która mimo krwotoku i porażki obiecała, że "za rok wygra", oraz dowiecie się, dlaczego społeczność bokserska jest jak rodzina.

💬 "Nie da się pokonać człowieka, który mimo porażek wciąż wstaje i walczy dalej" – to hasło wisi na ścianie ich klubu i jest motywem przewodnim naszej rozmowy.

Link do klubu: https://s.slady.org/asb

Wyobraźcie sobie Zamość lat 80. Kulturalnie? Pustynia. "Parę kapel chałturniczych" i przekonanie, że prawdziwe życie dzieje się gdzieś indziej – w Warszawie, w Krakowie, tylko nie tu. 

A potem przychodzi stan wojenny. I paradoksalnie – właśnie wtedy kilku młodych ludzi postanawia, że dość narzekania. Przypadkowe spotkanie w palarni szkolnej, facet czytający "Jazz Forum" i pomysł, który brzmi kompletnie szalenie: zakładamy klub jazzowy. W Zamościu. W piwnicy. Bez pieniędzy.
Krzesła z różnych miejsc, barek z likwidowanej organizacji młodzieżowej, dyskoteki żeby zebrać na pierwszą gwiazdę.

A najważniejsza lekcja? "Trzeba chcieć. Jak chcesz, to zrobisz. Samo się nie zrobi."

Posłuchajcie całej historii – to opowieść o tym, że można zmienić miasto, nawet gdy wszystko jest przeciwko Wam. 

Odcinek został zrealizowany w ramach stypendium artystycznego Prezydenta Miasta Zamość #visitzamosc

Odpowiedź na ostatnie pytanie: 32:34

Link do filmu dokumentalnego o Padwie: https://s.lazypanda.agency/kprpadwazamoscfilmdokumentalny

Fizjoterapeuta. Prezes klubu piłki ręcznej.

Szymon Fugiel to dowód na to, że w Zamościu można zbudować coś wyjątkowego – jeśli tylko masz odwagę robić to, co naprawdę kochasz.

Jego droga zaczęła się na Karolówce, gdzie trener Żywicki wypatrzył go na szkolnych zawodach. Potem były lata gry w Padwie, studia, pierwsi pacjenci. I moment przełomowy – ta jedna pacjentka, która była tak zadowolona z terapii, że poleciła go dalej. I jeszcze dalej. Aż Szymon potrzebował pomocy, bo sam nie nadążał.

To właśnie efekt motyla – nigdy nie wiesz, który moment, która osoba, która decyzja uruchomi lawinę zmian.

Dzisiaj Szymon prowadzi Level Up przy krytej pływalni, pomaga ludziom wracać do zdrowia i jednocześnie buduje zamojską piłkę ręczną jako prezes KPR Padwa Zamość. Dwie kariery? Nie. Jak sam mówi – to po prostu droga z fajnymi ludźmi, gdzie tworzy się coś razem.

A jego rada? "Nie patrzeć na to, czy się opłaca. Jeśli coś lubisz i sprawia ci przyjemność – rób to. A reszta się ułoży. Tylko potrzeba cierpliwości".

Odcinek został zrealizowany w ramach stypendium artystycznego Prezydenta Miasta Zamość
#visitzamosc

Czy wiecie, że w Zamościu działa orkiestra symfoniczna, która jest o 20 lat starsza niż Filharmonia Narodowa? 🎻

Gościem najnowszego odcinka podcastu "Ślady" jest Tadeusz Wicherek – dyrygent, który po 18 latach pracy w Teatrze Wielkim i Warszawskiej Operze Kameralnej, postanowił przenieść się do Zamościa, by dyrygować Orkiestrą im. Karola Namysłowskiego.

W tym odcinku rozmawiamy o: 
🎼 Różnicach między dyrygowaniem w Warszawie, a tworzeniem kultury w mniejszym mieście. 
🌎 Niezwykłych podróżach – od Kostaryki po Tajwan i byciu pierwszym polskim dyrygentem w Filharmonii w San Jose. 
🎬 Kulisach nagrywania muzyki do filmów Agnieszki Holland i serialu "Twierdza Szyfrów". 
🏛️ O niespełnionym (póki co) marzeniu o nowej sali koncertowej z widokiem na zamojską Starówkę.
To fascynująca podróż przez świat wielkiej muzyki, która udowadnia, że Zamość ma powody do dumy na skalę światową! 🌍

Odcinek został zrealizowany w ramach stypendium artystycznego Prezydenta Miasta Zamość
#visitzamosc

Czy minimalizm może krzyczeć głośniej niż tysiąc słów?  🎨 Łukasz Zwolan udowadnia, że tak – od Zamościa aż po New Jersey.

W najnowszym odcinku podcastu "Ślady" rozmawiamy z artystą, który łączy międzynarodowe sukcesy z niezwykle poruszającą historią osobistą.

Kiedy usłyszał diagnozę, lekarze powiedzieli mu wprost: „70% to Twoja głowa, 20% medycyna, 10% wiara”. Ta walka zweryfikowała jego przyjaźnie, zmusiła do powrotu w rodzinne strony i sprawiła, że projektowanie stało się dla niego formą terapii i ucieczki w trudnych chwilach.

W tej szczerej rozmowie usłyszycie:
🦉 Jak powstał nagrodzony plakat z sową?
🎭 Kulisy konkursu na logo Opery Lubelskiej.
🛡️ Dlaczego pasja może być najlepszą tarczą w walce z chorobą.
🏠 O tym, że powrót do korzeni nie jest porażką, a szansą na nowy rozpęd.

To historia o tym, jak „czysty komentarz graficzny rzeczywistości” staje się lekarstwem na codzienność.

Odcinek został zrealizowany w ramach stypendium artystycznego Prezydenta Miasta Zamość #visitzamosc

📣“Kiedy głos wewnętrzny krzyczał głośniej niż rozsądek”

"Tato nazywa mnie pieśniarką. Kiedyś się na to denerwowałam, a teraz... czemu nie?"
Magda Słamacha-Kostrubała urodziła się z muzyką. Skrzypce od dziecka – choć chciała fortepian, to tato wybrał za nią. Dziś mówi, że to było przeznaczenie.

Potem przyszła porażka. 

Nie dostała się na studia muzyczne. Obraziła się na muzykę tak bardzo, że myślała – to już do końca życia.

Poszła na fizjoterapię, gdzie przepracowała 15 lat.

Aż pewnego dnia, ćwicząc dziecko w grupie przedszkolnej, usłyszała głos. Swój własny głos: "Magda, co ty robisz? Przecież to nie jest twoje miejsce. To nie jest to, co ty lubisz robić. To nie jest 
twoja pasja."

I wróciła. Zdała na wydział wokalny – jazz i muzykę estradową. Dziś prowadzi studio Lokal Vokal w Zamościu, uczy, śpiewa, tworzy.

Możesz odwiedzić stronę Magdy: https://s.slady.org/lokalvokal

Bo czasami to, co wydaje się porażką, jest najlepszą rzeczą, jaka może nam się przytrafić.

Znasz kogoś, kto powinien usłyszeć tę rozmowę? Wyślij mu ten odcinek.

❗️Jeśli szukasz pomocy, lub znasz kogoś to mógłby jej potrzebować to tutaj są numery telefonów:
☎️ Numer alarmowy w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia: 112
☎️ Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym (dorośli): 800 702 222
☎️ Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży: 116 111
☎️ Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka (dzieci i młodzież): 800 121 212
☎️ Ogólnopolski telefon  dla ofiar przemocy w rodzinie „Niebieska Linia" (dzieci, młodzież i dorośli): 800 120 002
🕸️ Więcej informacji znajdziesz w STREFIE POMOCY na platformie
Życie warte jest rozmowy serwis pomocowy (www.zwjr.pl).

SGH, rachunkowość, Excel, stabilna praca w korporacji. I nagle – decyzja, która zmienia wszystko. Monika Tadra porzuca bezpieczną ścieżkę, żeby pisać o rzeczach, które bolą.
Dlaczego? Bo od podstawówki myśli o tych, którzy mają trudniej. I nie potrafi przestać.
Jej pierwsza książka? Sama wydana, bez myślenia o zwrocie z inwestycji. "Nikt nie zadaje pytań, ile kosztuje wspinaczka w Himalaje. Ja po prostu wydałam pieniądze na coś, co chciałam zrobić" – mówi wprost.

Pierwsza rozmówczyni przez rok była jedyną. Ludzie mówili: "Świetny pomysł, ale ja nie będę rozmawiać. To za trudne. Wciąż się wstydzę". Monika stanęła w martwym punkcie. Ale nie odpuściła.

Dziś ma trzy książki dokumentujące najtrudniejsze ludzkie historie:
→ "To nie nasza wina" – o wychowankach domów dziecka
→ "Niewysłuchani. O śmierci samobójczej i tych, którzy pozostali" – o bliskich osobach, które popełniły samobójstwa
→ "Przywróceni do życia. Pokonać samobójstwo" – o osobach po próbach samobójczych
To nie są książki dla wszystkich. To są narzędzia społecznej zmiany.

Książki możesz znaleźć tutaj: https://s.slady.org/monika_ksiazki

"Ja zawsze stawiam na otwartość, na słuchanie. Nikogo nie oceniam. Daję przestrzeń i czas do opowiedzenia o sobie" – to recepta Moniki na rozmowy, które zmieniają.

W tym odcinku dowiesz się:
– Jak przejść od liczb do emocji i nie żałować
– Co zrobić, gdy nikt nie chce z Tobą rozmawiać o Twoim projekcie
– Dlaczego warto wydać książkę samemu
– Jak przeprowadzać rozmowy o najtrudniejszych tematach

Monika udowadnia, że w Zamościu można robić rzeczy o znaczeniu krajowym. Że empatia nie jest słabością. I że czasem najważniejsze jest – po prostu słuchać.

🚘Kiedy “dla siebie” staje się “dla wszystkich”

Stary Lexus pod blokiem. Kamil i kumpel próbują okleić dach folią. Metodami domowymi. Kilkanaście lat temu.

Fast forward: dziś KamKing to punkt na mapie nie tylko Zamościa.

Ale zacznijmy od absurdu.

Kamil poszedł na szkolenie z wyciągania wgnieceń. Kupił profesjonalny sprzęt – haki, lampy, wszystko. I wiecie, ile wgniotek wyciągnął?

Obstawcie ile ich było. Posłuchajcie by się sprawdzić.

"Tak się ułożyło, że zaczęliśmy robić detailing" – tłumaczy. Żadnej strategii. Żadnego biznesplanu. Po prostu ktoś zobaczył, że dobrze robi – i przyszedł, a potem kolejni klienci. 

Sam u niego byłem. Czyszczenie lamp, oklejanie folią. Profesjonalnie.

I co najważniejsze – czuć, że facet to po prostu kocha.

Bo wiecie, jaka jest różnica między "pracą" a "tym, co kochasz"?

Kiedy kochasz – w 2 miesiące zatrudniasz pracownika, bo klienci sami przychodzą.

Kiedy to praca – kombinujesz, jak zdobyć pierwszego klienta.

Wasza "zabawa weekendowa" może być czyjąś potrzebą. Może warto sprawdzić? https://kamking.pl

🎬80 lat w jednym kinie. Historia, której nie znajdziecie w podręcznikach

Radosław Turczyn i Marian Świątkowski – to żywa pamięć zamojskiego kina. Razem przepracowali tu niemal 80 lat.

Pamiętają czasy, gdy:
→ Taśma filmowa mogła wybuchnąć w kabinie – dlatego operatorzy pracowali we dwójkę
→ Rozmowa kwalifikacyjna polegała na naprawieniu telewizora... 
→ Elektrody w projektorach trzeba było pilnować jak oka w głowie
→ VHS niemal zabił kina – dyrektor stał na schodach licząc widzów, czy w ogóle włączyć seans 

Ale pamiętają też momenty pełne humoru – jak pomylenie szpul sprawiło, że bohater filmu umarł dwa razy. Albo jak film trzeba było sklejać z kilkunastu małych szpulek, bo inaczej się nie dało. 
To historia trzech lokalizacji: kościoła franciszkanów, klubu garnizonowego i dzisiejszego CKF. Historia transformacji od taśmy 35mm przez ksenon aż po cyfrę i laser.

Ale przede wszystkim – historia pasji i determinacji. Gdyby nie ludzie tacy jak oni i dyrektor Andrzej Bubała, Zamość mógłby nie mieć dziś kina.

Posłuchajcie ich wspomnień – to więcej niż wywiad. To podróż w czasie.

Odcinek został zrealizowany w ramach stypendium artystycznego Prezydenta Miasta Zamość #visitzamosc