Sign up to save your podcasts
Or
Share SN 01-01-07
Share to email
Share to Facebook
Share to X
Share to email
Share to Facebook
Share to X
Or
SN 01-01-07
SN 01-01-07-01. නාම (නාමද්ධභවන) සූත්රය
SN 01-01-07-02. චිතත සූත්රය
SN 01-01-07-03. තණ්හා සූත්රය
SN 01-01-07-04. සංයෝජන සූත්රය
SN 01-01-07-05. බන්ධන සූත්රය
SN 01-01-07-06. අබිභාහත / මචිචුනබිභාහත සූත්රය
SN 01-01-07-07. උඩිඩ්ත/ තණ්හාඋඩිඩ්ත සූත්රය
SN 01-01-07-08. පිහිත / මචිචුපිහිත සූත්රය
SN 01-01-07-09. ඉචඡා/ ඉචඡාබද්ධ සූත්රය
SN 01-01-07-10. ලොක/ ජස්සුලොක සූත්රය
SN 01-01-07-01 නාම/ නාමද්ධ භවන සූත්රය
මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි වූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එකල්හි එක් රෑ පෙරයම ඉක්ම ගිය පසු එක් දෙවියෙක් බබලන ශරීර වර්ණ ඇත්තේ මුළු ජේතවනය බබුළුවා භාග්යවතුන් වහන්සේ කරා පැමිණ, භාග්යවතුන් වහන්සේ වැඳ, එකත්පසෙක හිඳ මේ ගාථාව කීය.
‘කිංසු සබ්බං අද්ධභවි,
කිස්මා භිය්යො න විජ්ජති;
කිස්සස්සු එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’ති කිමෙක් සියල්ල යටපත්කොට සිටිද?
කිමෙකින් වැඩි දැයෙක් නැද්ද?
කිනම් දේකට සියල්ලම වසඟ කලේද?”
කිස්මා භිය්යො න විජ්ජති;
කිස්සස්සු එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’ති කිමෙක් සියල්ල යටපත්කොට සිටිද?
කිමෙකින් වැඩි දැයෙක් නැද්ද?
කිනම් දේකට සියල්ලම වසඟ කලේද?”
භාග්යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක.
‘‘නාමං සබ්බං අද්ධභවි,
නාමා භිය්යො න විජ්ජති;
නාමස්ස එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’තිනාමය යට කොට සිටී සියල්ලම .
නාමයට වැඩියෙන් කිසිත් නැත.
නාම නමැති එකම දෙයට
සියල්ලෝම වසඟ වූවාහු වෙත්.”
නාමා භිය්යො න විජ්ජති;
නාමස්ස එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’තිනාමය යට කොට සිටී සියල්ලම .
නාමයට වැඩියෙන් කිසිත් නැත.
නාම නමැති එකම දෙයට
සියල්ලෝම වසඟ වූවාහු වෙත්.”
[නාමං සබ්බං අන්වභවි නාමය සියල්ල අභිභවනය කරයි, පහර දෙයි, යට කරයි. ඕපපාතික ලෙස හෝ කෘත්රිම නාමයෙන් මිදුණු සත්ත්වයකු හෝ සංස්කාරයක් හෝ නැත. යම් ගසක් හෝ ගලක් මේ නමැයි (මේ නම් වෙතැයි) නොදනිත් ද “නමක් නොමැති” යන්න ම එහි නම වේ.
SN 01-01-07-02 චිත්ත සූත්රය
මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි වූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එකල්හි වනාහි රෑ පෙරයම ඉක්ම ගිය පසු එක් දෙවියෙක් බබලන ශරීර වර්ණ ඇත්තේ මුළු ජේතවනය බබුළුවා භාග්යවතුන් වහන්සේ කරා පැමිණ භාග්යවතුන් වහන්සේ වැඳ, මේ ගාථාව කීය.
‘‘කෙනස්සු නීයති ලොකො,
කෙනස්සු පරිකස්සති;
කිස්සස්සු එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’ති“ ලෝකයා අරමුණට පමුණුවන්නේ කව්ද?
කිමෙකින් ඒ මේ අතට අදියිද?
කුමක වසඟයට සියලු සත්ත්වයෝම ගියෝද?””
කෙනස්සු පරිකස්සති;
කිස්සස්සු එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’ති“ ලෝකයා අරමුණට පමුණුවන්නේ කව්ද?
කිමෙකින් ඒ මේ අතට අදියිද?
කුමක වසඟයට සියලු සත්ත්වයෝම ගියෝද?””
(භාග්යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක.)
‘‘චිත්තෙන නීයති ලොකො,
චිත්තෙන පරිකස්සති;
චිත්තස්ස එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’ති.“ලෝකයා සිතින් අරමුණට පමුණුවයි.
සිතින් (ඒ මේ අතට) අදීයි.
සියලු සත්වයා සිත නමැති
එකම දෙයක වසඟයට ගියේය.”
චිත්තෙන පරිකස්සති;
චිත්තස්ස එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’ති.“ලෝකයා සිතින් අරමුණට පමුණුවයි.
සිතින් (ඒ මේ අතට) අදීයි.
සියලු සත්වයා සිත නමැති
එකම දෙයක වසඟයට ගියේය.”
සබ්බෙව වසමන්වගු යම් කෙනෙකු සිතේ වසඟයට යත් ද එය ඒවායෙහි ම අනවශේෂයෙන් ග්රහණය කිරීම ය.
SN 01-01-07-03. තණ්හා සූත්රය
මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි වූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එකල්හි වනාහි රෑ පෙරයම ඉක්ම ගිය පසු එක් දෙවියෙක් බබලන ශරීර වර්ණ ඇත්තේ මුළු ජේතවනය බබුළුවා භාග්යවතුන් වහන්සේ කරා පැමිණ, භාග්යවතුන් වහන්සේ වැඳ, මේ ගාථාව කීය.
‘‘කෙනස්සු නීයති ලොකො,
කෙනස්සු පරිකස්සති;
කිස්සස්සු එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’ති.“කිමෙකින් ලෝ වැස්සා අරමුණු අතට යැවේද?
කිමෙකින් ඒ මේ අතට ඇදේද?
කවරනම් එක් දෙයකට සියල්ලෝම වසඟ වූවෝද?’
කෙනස්සු පරිකස්සති;
කිස්සස්සු එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’ති.“කිමෙකින් ලෝ වැස්සා අරමුණු අතට යැවේද?
කිමෙකින් ඒ මේ අතට ඇදේද?
කවරනම් එක් දෙයකට සියල්ලෝම වසඟ වූවෝද?’
(භාග්යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක.)
‘‘තණ්හාය නීයති ලොකො,
තණ්හාය පරිකස්සති;
තණ්හාය එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’ති.“ලෝ වැස්සා තණ්හායෙන් අරමුණට යැවේ.
තණ්හායෙන් ඒ මේ අතට ඇදේ.
තණ්හා නම් එකම ධර්මයට
සියල්ලෝම වසඟ වූවෝ වෙත්.”
තණ්හාය පරිකස්සති;
තණ්හාය එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’ති.“ලෝ වැස්සා තණ්හායෙන් අරමුණට යැවේ.
තණ්හායෙන් ඒ මේ අතට ඇදේ.
තණ්හා නම් එකම ධර්මයට
සියල්ලෝම වසඟ වූවෝ වෙත්.”
SN 01-01-07-04. සංයෝජන සූත්රය
මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි වූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එකල්හි වනාහි රෑ පෙරයම ඉක්ම ගිය පසු එක් දෙවියෙක් බබලන ශරීර වර්ණ ඇත්තේ මුළු ජේතවනය බබුළුවා භාග්යවතුන් වහන්සේ කරා පැමිණියේය. පැමිණ, භාග්යවතුන් වහන්සේ වැඳ, එකත්පසෙක සිට මේ ගාථාව කීය.
‘‘කිංසු සංයොජනො ලොකො,
කිංසු තස්ස විචාරණං;
කිස්සස්සු විප්පහානෙන,
නිබ්බානං ඉති වුච්චතී’’ති.“ලොව කුමකින් බැඳ ඇත්ද?
එහි ඇවිදින පාදයෝ කවරහුද?
කුමක් පහ කිරීමෙන්
නිවන වේද?’”
කිංසු තස්ස විචාරණං;
කිස්සස්සු විප්පහානෙන,
නිබ්බානං ඉති වුච්චතී’’ති.“ලොව කුමකින් බැඳ ඇත්ද?
එහි ඇවිදින පාදයෝ කවරහුද?
කුමක් පහ කිරීමෙන්
නිවන වේද?’”
(භාග්යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක.)
‘‘නන්දී සංයොජනො ලොකො,
විතක්කස්ස විචාරණං;
තණ්හාය විප්පහානෙන,
නිබ්බානං ඉති වුච්චතී’’ති.“ලොව රාගය විසින් බැඳ ඇත.
(කාමාදී) විතර්කයෝ
එහි ඇවිදින පාදයෝයි.
තණ්හාව නැසීමෙන් නිවන වේ.”
විතක්කස්ස විචාරණං;
තණ්හාය විප්පහානෙන,
නිබ්බානං ඉති වුච්චතී’’ති.“ලොව රාගය විසින් බැඳ ඇත.
(කාමාදී) විතර්කයෝ
එහි ඇවිදින පාදයෝයි.
තණ්හාව නැසීමෙන් නිවන වේ.”
සිවු වැන්නේ – කිංසු සංයොජනො කුමන සංයෝජන ද? කුමන බන්ධන ද? විචාරණං ‘චරණ’ පාද ය. බහු වචනයෙහි ලා ඒක වචනය කරන ලදි. විතක්කස්ස විචාරණං විතර්කය එහි පාද ය.
SN 01-01-07-05 බන්ධන සූත්රය
මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි වූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එකල වනාහි එක්තරා දෙවියක් රෑ පළමු දසපැය ඉක්ම ගිය කල්හි බබලන ශරීර ශෝභා ඇත්තේ සියළු ජේතවනය බබුළුවා භාග්යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, භාග්යවතුන් වහන්සේ වැඳ, එකත්පසෙක සිට මේ ගාථාව කීය:
‘‘කිංසු සම්බන්ධනො ලොකො,
කිංසු තස්ස විචාරණං;
කිස්සස්සු විප්පහානෙන,
සබ්බං ඡින්දති බන්ධන’’න්ති.“ලොව කුමක් බන්ධන කොට ඇත්තේද?
එහි යන පාදයෝ නම් කවරහුද?
කුමක් නම් වෙසෙසින් දුරලීමෙන්
සත්ත්ව තෙම සියලු බැඳුමි සිඳීද?”
කිංසු තස්ස විචාරණං;
කිස්සස්සු විප්පහානෙන,
සබ්බං ඡින්දති බන්ධන’’න්ති.“ලොව කුමක් බන්ධන කොට ඇත්තේද?
එහි යන පාදයෝ නම් කවරහුද?
කුමක් නම් වෙසෙසින් දුරලීමෙන්
සත්ත්ව තෙම සියලු බැඳුමි සිඳීද?”
භාග්යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළසේක.
‘‘නන්දීසම්බන්ධනො ලොකො,
විතක්කස්ස විචාරණං;
තණ්හාය විප්පහානෙන,
සබ්බං ඡින්දති බන්ධන’’න්ති.“ලොව රාගය බැඳුමි කොට ඇත්තේය.
(කාමාදී) විතර්කයෝ එහි යන පාදයෝයි.
තණ්හාව හාත්පසින් දුරලීමෙන්
සත්ත්ව තෙම සියලු බැමිම සිඳලයි.”
විතක්කස්ස විචාරණං;
තණ්හාය විප්පහානෙන,
සබ්බං ඡින්දති බන්ධන’’න්ති.“ලොව රාගය බැඳුමි කොට ඇත්තේය.
(කාමාදී) විතර්කයෝ එහි යන පාදයෝයි.
තණ්හාව හාත්පසින් දුරලීමෙන්
සත්ත්ව තෙම සියලු බැමිම සිඳලයි.”
SN 01-01-07-06. අබිභාහත / මචිචුන බිභාහත සූත්රය
මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි වූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එකල වනාහි එක්තරා දෙවියෙක් රෑ පළමු දසපැය ඉක්ම ගිය කල්හි බබළන ශරීර වර්ණ ඇත්තේ සියලු ජේතවනය බබුළුවා භාග්යවතුන් වහන්සේ යමි තැනෙකද එතැනට පැමිණියේය. පැමිණ, භාග්යවතුන් වහන්සේ වැඳ, එකත්පසෙක සිටියේය. එක්පසෙක සිටි ඒ දෙවිතෙම භාග්යවතුන් වහන්සේ සමීපයෙහි මේ ගාථාව කීය:
‘කෙනස්සුබ්භාහතො ලොකො,
කෙනස්සු පරිවාරිතො;
කෙන සල්ලෙන ඔතිණ්ණො,
කිස්ස ධූපායිතො සදා’’ති.“ලොව කවරක්හු විසින් ලුහුබඳනා ලදද?
කිමෙකින් වට කරන ලදද?
කවර නම් හුලෙකින් ඇණ බැසගන්නා ලදද?
කිමෙකින් හැම කල්හි ඇවිලුණේද? “
කෙනස්සු පරිවාරිතො;
කෙන සල්ලෙන ඔතිණ්ණො,
කිස්ස ධූපායිතො සදා’’ති.“ලොව කවරක්හු විසින් ලුහුබඳනා ලදද?
කිමෙකින් වට කරන ලදද?
කවර නම් හුලෙකින් ඇණ බැසගන්නා ලදද?
කිමෙකින් හැම කල්හි ඇවිලුණේද? “
භාග්යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක.
‘‘මච්චුනාබ්භාහතො ලොකො,
ජරාය පරිවාරිතො;
තණ්හාසල්ලෙන ඔතිණ්ණො,
ඉච්ඡාධූපායිතො සදා’’ති.“ලොව මරහු විසින් ලුහුබඳනා ලද්දේය.
ජරායෙන් වට කරන ලද්දේය.
තෘස්ණා නමැති හුලෙන් ඇනුමි ලද්දේය.
ලාභ ආශායෙන් ඇවිලගන්නා ලද්දේය.”
ජරාය පරිවාරිතො;
තණ්හාසල්ලෙන ඔතිණ්ණො,
ඉච්ඡාධූපායිතො සදා’’ති.“ලොව මරහු විසින් ලුහුබඳනා ලද්දේය.
ජරායෙන් වට කරන ලද්දේය.
තෘස්ණා නමැති හුලෙන් ඇනුමි ලද්දේය.
ලාභ ආශායෙන් ඇවිලගන්නා ලද්දේය.”
කෙනස්සුබ්භාහතො ‘කෙන සු අබ්භාහතො’ (කුමකින් ලුහුබඳන ලද ද?) ‘සු’ නිපාත මාත්රයකි. ඉච්ඡාධූමායිතො තෘෂ්ණාවෙන් ගිනි ගෙන ඇත්තේ ය.
SN 01-01-07-07 . උඩ්ඩිත / තණ්හා උඩිඩ්ත සූත්රය
මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි වූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එකල වනාහි එක්තරා දෙවියෙක් රෑ පළමු දසපැය ඉක්ම ගිය කල්හි බබළන ශරීර ශෝභා ඇත්තේ සියලු ජේතවනය බබුළුවා භාග්යවතුන් වහන්සේ යමි තැනෙකද එතැනට පැමිණියේය. පැමිණ, භාග්යවතුන් වහන්සේ වැඳ, එකත්පසෙක සිටියේය. එක්පසෙක සිටි ඒ දේවතාවා භාග්යවතුන් වහන්සේ සමීපයෙහි මේ ගාථාව කීය:
‘‘කෙනස්සු උඩ්ඩිතො ලොකො,
කෙනස්සු පරිවාරිතො;
කෙනස්සු පිහිතො ලොකො, කි
ස්මිං ලොකො පතිට්ඨිතො’’ති.“ලෝ වැසි තෙම කිමෙකින් එල්ලන ලදද?
කිමෙකින් පිරිවරන ලද්දේද?
කිමෙකින් වැසුනේද?
ලොව කිමෙක පිහිටියේද?”
කෙනස්සු පරිවාරිතො;
කෙනස්සු පිහිතො ලොකො, කි
ස්මිං ලොකො පතිට්ඨිතො’’ති.“ලෝ වැසි තෙම කිමෙකින් එල්ලන ලදද?
කිමෙකින් පිරිවරන ලද්දේද?
කිමෙකින් වැසුනේද?
ලොව කිමෙක පිහිටියේද?”
භාග්යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළසේක.
‘‘තණ්හාය උඩ්ඩිතො ලොකො,
ජරාය පරිවාරිතො;
මච්චුනා පිහිතො ලොකො,
දුක්ඛෙ ලොකො පතිට්ඨිතො’’ති.“ලෝ වැස්සෝ තණ්හායෙන් එල්ලුනේය.
ජරායෙන් පිරිවරන ලද්දේය.
ලෝ වැස්සෝ මරණයෙන් වැසුණේය.
ලෝ වැස්සෝ දුකෙහිම පිහිටියෝය.””
ජරාය පරිවාරිතො;
මච්චුනා පිහිතො ලොකො,
දුක්ඛෙ ලොකො පතිට්ඨිතො’’ති.“ලෝ වැස්සෝ තණ්හායෙන් එල්ලුනේය.
ජරායෙන් පිරිවරන ලද්දේය.
ලෝ වැස්සෝ මරණයෙන් වැසුණේය.
ලෝ වැස්සෝ දුකෙහිම පිහිටියෝය.””
මෙහි – තණ්හාය උඩ්ඩිතො තෘෂ්ණාවෙන් එල්ලා ඇත. (බැඳ දමා ඇත.) චක්ෂුව (ඇස) තෘෂ්ණා රැහැනින් ගොතා රූප නමැති නාග දත්තයෙහි (කොක්කෙහි) එල්ලා තබන ලදි. කණ ආදිය ශබ්දාදිය යන ආකාරයට ලෝකය තෘෂ්ණාවෙන් එල්ලන ලද්දේය. මච්චුනා පිහිතො සත්ත්වයෝ, අනන්තර (පූර්ව) ආත්ම භාවයෙහි කරන ලද කර්මය ආසන්න එක් චිත්තාන්තරයක් බලවත් මාරාන්තික වේදනාව නිසා පර්වතයකින් මෙන් වැසුණු බව නිසා අවබෝධ කර නො ගනිත් යි මච්චුනා පිහිතො ලොකො (ලෝකය මරහු විසින් වසන ලද්දේ ය) යයි කියන ලදි
SN 01-01-07-08. පිහිත /මචිචුපිහිත සූත්රය
මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි වූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එකල එක්තරා දෙවියෙක් රෑ පළමු දස පැය ඉක්ම ගිය කල්හි බබළන ශරීර ශෝභා ඇත්තේ සියලු ජේතවනය බබුළුවා භාග්යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, භාග්යවතුන් වහන්සේ වැඳ, එකත්පසෙක සිට මේ ගාථාව කීය:
‘‘කෙනස්සු පිහිතො ලොකො,
කිස්මිං ලොකො පතිට්ඨිතො;
කෙනස්සු උඩ්ඩිතො ලොකො,
කෙනස්සු පරිවාරිතො’’ති.“ලොව කවරකු විසින් වසා ගන්නා ලදද?
ලොව කිමෙක පිහිටියේද?
ලොව කවරකු විසින් එල්ලන ලදද?
ලොව කවරකු විසින් වටකර ගන්නා ලදද? “
කිස්මිං ලොකො පතිට්ඨිතො;
කෙනස්සු උඩ්ඩිතො ලොකො,
කෙනස්සු පරිවාරිතො’’ති.“ලොව කවරකු විසින් වසා ගන්නා ලදද?
ලොව කිමෙක පිහිටියේද?
ලොව කවරකු විසින් එල්ලන ලදද?
ලොව කවරකු විසින් වටකර ගන්නා ලදද? “
භාග්යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළසේක.
‘මච්චුනා පිහිතො ලොකො,
දුක්ඛෙ ලොකො පතිට්ඨිතො;
තණ්හාය උඩ්ඩිතො ලොකො,
ජරාය පරිවාරිතො’’ති“ලොව මරහු විසින් වසාගන්නා ලදී.
ලොව දුකෙහි පිහිටියේය.
ලොව තණ්හාව විසින් එල්ලන ලදී.
ජරාව විසින් වට කරගන්නා ලදී.—
දුක්ඛෙ ලොකො පතිට්ඨිතො;
තණ්හාය උඩ්ඩිතො ලොකො,
ජරාය පරිවාරිතො’’ති“ලොව මරහු විසින් වසාගන්නා ලදී.
ලොව දුකෙහි පිහිටියේය.
ලොව තණ්හාව විසින් එල්ලන ලදී.
ජරාව විසින් වට කරගන්නා ලදී.—
SN 01-01-07-09. ඉචඡා/ඉචඡාබද්ධ සූත්රය
-මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි වූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එක්තරා දෙවියෙක් රෑ පළමු දසපැය ඉක්ම ගිය කල්හි බබළන ශරීර ශෝභා ඇත්තේ සියලු ජේතවනය බබුළුවා භාග්යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, භාග්යවතුන් වහන්සේ වැඳ, එකත්පසෙක සිට මේ ගාථාව කීය:
‘‘කෙනස්සු බජ්ඣතී ලොකො,
කිස්ස විනයාය මුච්චති;
කිස්සස්සු විප්පහානෙන,
සබ්බං ඡින්දති බන්ධන’’න්ති.“ලෝ වැස්සා කිමෙකින් බැඳේද?
කුමක් දුර ලීමෙන් මිදේද?
කුමක් පහ කිරීමෙන්
සියලු බැමි සිඳේද? “”
කිස්ස විනයාය මුච්චති;
කිස්සස්සු විප්පහානෙන,
සබ්බං ඡින්දති බන්ධන’’න්ති.“ලෝ වැස්සා කිමෙකින් බැඳේද?
කුමක් දුර ලීමෙන් මිදේද?
කුමක් පහ කිරීමෙන්
සියලු බැමි සිඳේද? “”
භාග්යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළසේක.
‘‘ඉච්ඡාය බජ්ඣතී ලොකො,
ඉච්ඡාවිනයාය මුච්චති;
ඉච්ඡාය විප්පහානෙන,
සබ්බං ඡින්දති බන්ධන’’න්ති.“ලෝ වැසි තෙම ආශාවෙන් බැඳේ.
ආශාව දුරැලීමෙන් මිදේ.
ආශාව විශේෂයෙන්
පහකර දැමීමෙන් සියලු බැමි සිඳේ.
ඉච්ඡාවිනයාය මුච්චති;
ඉච්ඡාය විප්පහානෙන,
සබ්බං ඡින්දති බන්ධන’’න්ති.“ලෝ වැසි තෙම ආශාවෙන් බැඳේ.
ආශාව දුරැලීමෙන් මිදේ.
ආශාව විශේෂයෙන්
පහකර දැමීමෙන් සියලු බැමි සිඳේ.
SN 01-01-07-10 . ලෝක / ජස්සුලොක සූත්රය
-මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි වූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එකල වනාහි එක්තරා දේවතාවෙක් රෑ පෙරයම ඉක්ම ගිය කල්හි බබළන ශරීර ශෝභා ඇත්තේ සියලු ජේතවනය බබුළුවා භාග්යවතුන් වහන්සේ යමි තැනෙකද එතැනට පැමිණ, භාග්යවතුන් වහන්සේ වැඳ, එකත් පසෙක සිට මේ ගාථාව කීය.
‘‘කිස්මිං ලොකො සමුප්පන්නො,
කිස්මිං කුබ්බති සන්ථවං;
කිස්ස ලොකො උපාදාය,
කිස්මිං ලොකො විහඤ්ඤතී’’ති.“කුමක් උපන් නිසා සත්වයා උපන්නේද?
කිමෙක සඞගමය කෙරේද?
ලෝ වැසි යා කුමක් ප්රත්යය කොට ගෙන
කිමෙකට පෙළේද ? වෙහෙසේද? “
කිස්මිං කුබ්බති සන්ථවං;
කිස්ස ලොකො උපාදාය,
කිස්මිං ලොකො විහඤ්ඤතී’’ති.“කුමක් උපන් නිසා සත්වයා උපන්නේද?
කිමෙක සඞගමය කෙරේද?
ලෝ වැසි යා කුමක් ප්රත්යය කොට ගෙන
කිමෙකට පෙළේද ? වෙහෙසේද? “
භාග්යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළසේක.
‘‘ඡසු ලොකො සමුප්පන්නො,
ඡසු කුබ්බති සන්ථවං;
ඡන්නමෙව උපාදාය,
ඡසු ලොකො විහඤ්ඤතී’’ති.“(අධ්යාත්මික ආයතන) සය උපන් කල්හි ලොව උපන්නේ නම් වේ. (රූපාදී බාහිර ආයතන) සයෙහි සඞගමය කෙරෙයි. (අධ්යාත්මික ආයතන) සයම ප්රත්යය කොට ගෙන (බාහිර ආයතන) සයෙහි ලෝ වැසි තෙම පෙළෙයි (වෙහෙසෙයි) ”
ඡසු කුබ්බති සන්ථවං;
ඡන්නමෙව උපාදාය,
ඡසු ලොකො විහඤ්ඤතී’’ති.“(අධ්යාත්මික ආයතන) සය උපන් කල්හි ලොව උපන්නේ නම් වේ. (රූපාදී බාහිර ආයතන) සයෙහි සඞගමය කෙරෙයි. (අධ්යාත්මික ආයතන) සයම ප්රත්යය කොට ගෙන (බාහිර ආයතන) සයෙහි ලෝ වැසි තෙම පෙළෙයි (වෙහෙසෙයි) ”
– කිස්මිං ලොකො සමුප්පන්නො කුමක් හටගත් කල්හි ලෝකය උපන්නේ දැයි කියයි. ඡස්සු ආධ්යාත්මික ආයතන සය උපන් කල්හි ‘උපන්නේ ය’ යි කියනු ලැබේ.
ඡස්සු කුබ්බති ඒ හයේ ම සන්ථවං (එක් ව වාසය කිරීම) (කුබ්බති =) කරයි. උපාදාය ඒ හය ම දැඩි ව අල්ලා ගෙන පැමිණ ප්රතීත්ය ව පවතී. විහඤ්ඤති ඒ සයෙහි ම නැසෙයි. පෙළෙයි. මෙසේ ආධ්යාත්මික ආයතන වශයෙන් මේ ප්රශ්නය පැමිණියේ ය. ආධ්යාත්මික බාහිර වශයෙන් ගැනීම වටී. ආධ්යාත්මික ආයතන සයෙහි උපන් කල්හි මෙය ‘උප්පන්න’ නම් වේ. බාහිර ආයතනවල සන්ථවය (එක් ව සිටීම) කරයි. ආධ්යාත්මික ආයතන හය පාදක කොට ගෙන බාහිර ආයතන සයේ පෙළයි යනුයි.]
View all episodes
By SN 01-01-07-01. නාම (නාමද්ධභවන) සූත්රය
SN 01-01-07-02. චිතත සූත්රය
SN 01-01-07-03. තණ්හා සූත්රය
SN 01-01-07-04. සංයෝජන සූත්රය
SN 01-01-07-05. බන්ධන සූත්රය
SN 01-01-07-06. අබිභාහත / මචිචුනබිභාහත සූත්රය
SN 01-01-07-07. උඩිඩ්ත/ තණ්හාඋඩිඩ්ත සූත්රය
SN 01-01-07-08. පිහිත / මචිචුපිහිත සූත්රය
SN 01-01-07-09. ඉචඡා/ ඉචඡාබද්ධ සූත්රය
SN 01-01-07-10. ලොක/ ජස්සුලොක සූත්රය
SN 01-01-07-01 නාම/ නාමද්ධ භවන සූත්රය
මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි වූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එකල්හි එක් රෑ පෙරයම ඉක්ම ගිය පසු එක් දෙවියෙක් බබලන ශරීර වර්ණ ඇත්තේ මුළු ජේතවනය බබුළුවා භාග්යවතුන් වහන්සේ කරා පැමිණ, භාග්යවතුන් වහන්සේ වැඳ, එකත්පසෙක හිඳ මේ ගාථාව කීය.
‘කිංසු සබ්බං අද්ධභවි,
කිස්මා භිය්යො න විජ්ජති;
කිස්සස්සු එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’ති කිමෙක් සියල්ල යටපත්කොට සිටිද?
කිමෙකින් වැඩි දැයෙක් නැද්ද?
කිනම් දේකට සියල්ලම වසඟ කලේද?”
කිස්මා භිය්යො න විජ්ජති;
කිස්සස්සු එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’ති කිමෙක් සියල්ල යටපත්කොට සිටිද?
කිමෙකින් වැඩි දැයෙක් නැද්ද?
කිනම් දේකට සියල්ලම වසඟ කලේද?”
භාග්යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක.
‘‘නාමං සබ්බං අද්ධභවි,
නාමා භිය්යො න විජ්ජති;
නාමස්ස එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’තිනාමය යට කොට සිටී සියල්ලම .
නාමයට වැඩියෙන් කිසිත් නැත.
නාම නමැති එකම දෙයට
සියල්ලෝම වසඟ වූවාහු වෙත්.”
නාමා භිය්යො න විජ්ජති;
නාමස්ස එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’තිනාමය යට කොට සිටී සියල්ලම .
නාමයට වැඩියෙන් කිසිත් නැත.
නාම නමැති එකම දෙයට
සියල්ලෝම වසඟ වූවාහු වෙත්.”
[නාමං සබ්බං අන්වභවි නාමය සියල්ල අභිභවනය කරයි, පහර දෙයි, යට කරයි. ඕපපාතික ලෙස හෝ කෘත්රිම නාමයෙන් මිදුණු සත්ත්වයකු හෝ සංස්කාරයක් හෝ නැත. යම් ගසක් හෝ ගලක් මේ නමැයි (මේ නම් වෙතැයි) නොදනිත් ද “නමක් නොමැති” යන්න ම එහි නම වේ.
SN 01-01-07-02 චිත්ත සූත්රය
මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි වූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එකල්හි වනාහි රෑ පෙරයම ඉක්ම ගිය පසු එක් දෙවියෙක් බබලන ශරීර වර්ණ ඇත්තේ මුළු ජේතවනය බබුළුවා භාග්යවතුන් වහන්සේ කරා පැමිණ භාග්යවතුන් වහන්සේ වැඳ, මේ ගාථාව කීය.
‘‘කෙනස්සු නීයති ලොකො,
කෙනස්සු පරිකස්සති;
කිස්සස්සු එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’ති“ ලෝකයා අරමුණට පමුණුවන්නේ කව්ද?
කිමෙකින් ඒ මේ අතට අදියිද?
කුමක වසඟයට සියලු සත්ත්වයෝම ගියෝද?””
කෙනස්සු පරිකස්සති;
කිස්සස්සු එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’ති“ ලෝකයා අරමුණට පමුණුවන්නේ කව්ද?
කිමෙකින් ඒ මේ අතට අදියිද?
කුමක වසඟයට සියලු සත්ත්වයෝම ගියෝද?””
(භාග්යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක.)
‘‘චිත්තෙන නීයති ලොකො,
චිත්තෙන පරිකස්සති;
චිත්තස්ස එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’ති.“ලෝකයා සිතින් අරමුණට පමුණුවයි.
සිතින් (ඒ මේ අතට) අදීයි.
සියලු සත්වයා සිත නමැති
එකම දෙයක වසඟයට ගියේය.”
චිත්තෙන පරිකස්සති;
චිත්තස්ස එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’ති.“ලෝකයා සිතින් අරමුණට පමුණුවයි.
සිතින් (ඒ මේ අතට) අදීයි.
සියලු සත්වයා සිත නමැති
එකම දෙයක වසඟයට ගියේය.”
සබ්බෙව වසමන්වගු යම් කෙනෙකු සිතේ වසඟයට යත් ද එය ඒවායෙහි ම අනවශේෂයෙන් ග්රහණය කිරීම ය.
SN 01-01-07-03. තණ්හා සූත්රය
මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි වූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එකල්හි වනාහි රෑ පෙරයම ඉක්ම ගිය පසු එක් දෙවියෙක් බබලන ශරීර වර්ණ ඇත්තේ මුළු ජේතවනය බබුළුවා භාග්යවතුන් වහන්සේ කරා පැමිණ, භාග්යවතුන් වහන්සේ වැඳ, මේ ගාථාව කීය.
‘‘කෙනස්සු නීයති ලොකො,
කෙනස්සු පරිකස්සති;
කිස්සස්සු එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’ති.“කිමෙකින් ලෝ වැස්සා අරමුණු අතට යැවේද?
කිමෙකින් ඒ මේ අතට ඇදේද?
කවරනම් එක් දෙයකට සියල්ලෝම වසඟ වූවෝද?’
කෙනස්සු පරිකස්සති;
කිස්සස්සු එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’ති.“කිමෙකින් ලෝ වැස්සා අරමුණු අතට යැවේද?
කිමෙකින් ඒ මේ අතට ඇදේද?
කවරනම් එක් දෙයකට සියල්ලෝම වසඟ වූවෝද?’
(භාග්යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක.)
‘‘තණ්හාය නීයති ලොකො,
තණ්හාය පරිකස්සති;
තණ්හාය එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’ති.“ලෝ වැස්සා තණ්හායෙන් අරමුණට යැවේ.
තණ්හායෙන් ඒ මේ අතට ඇදේ.
තණ්හා නම් එකම ධර්මයට
සියල්ලෝම වසඟ වූවෝ වෙත්.”
තණ්හාය පරිකස්සති;
තණ්හාය එකධම්මස්ස,
සබ්බෙව වසමන්වගූ’’ති.“ලෝ වැස්සා තණ්හායෙන් අරමුණට යැවේ.
තණ්හායෙන් ඒ මේ අතට ඇදේ.
තණ්හා නම් එකම ධර්මයට
සියල්ලෝම වසඟ වූවෝ වෙත්.”
SN 01-01-07-04. සංයෝජන සූත්රය
මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි වූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එකල්හි වනාහි රෑ පෙරයම ඉක්ම ගිය පසු එක් දෙවියෙක් බබලන ශරීර වර්ණ ඇත්තේ මුළු ජේතවනය බබුළුවා භාග්යවතුන් වහන්සේ කරා පැමිණියේය. පැමිණ, භාග්යවතුන් වහන්සේ වැඳ, එකත්පසෙක සිට මේ ගාථාව කීය.
‘‘කිංසු සංයොජනො ලොකො,
කිංසු තස්ස විචාරණං;
කිස්සස්සු විප්පහානෙන,
නිබ්බානං ඉති වුච්චතී’’ති.“ලොව කුමකින් බැඳ ඇත්ද?
එහි ඇවිදින පාදයෝ කවරහුද?
කුමක් පහ කිරීමෙන්
නිවන වේද?’”
කිංසු තස්ස විචාරණං;
කිස්සස්සු විප්පහානෙන,
නිබ්බානං ඉති වුච්චතී’’ති.“ලොව කුමකින් බැඳ ඇත්ද?
එහි ඇවිදින පාදයෝ කවරහුද?
කුමක් පහ කිරීමෙන්
නිවන වේද?’”
(භාග්යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක.)
‘‘නන්දී සංයොජනො ලොකො,
විතක්කස්ස විචාරණං;
තණ්හාය විප්පහානෙන,
නිබ්බානං ඉති වුච්චතී’’ති.“ලොව රාගය විසින් බැඳ ඇත.
(කාමාදී) විතර්කයෝ
එහි ඇවිදින පාදයෝයි.
තණ්හාව නැසීමෙන් නිවන වේ.”
විතක්කස්ස විචාරණං;
තණ්හාය විප්පහානෙන,
නිබ්බානං ඉති වුච්චතී’’ති.“ලොව රාගය විසින් බැඳ ඇත.
(කාමාදී) විතර්කයෝ
එහි ඇවිදින පාදයෝයි.
තණ්හාව නැසීමෙන් නිවන වේ.”
සිවු වැන්නේ – කිංසු සංයොජනො කුමන සංයෝජන ද? කුමන බන්ධන ද? විචාරණං ‘චරණ’ පාද ය. බහු වචනයෙහි ලා ඒක වචනය කරන ලදි. විතක්කස්ස විචාරණං විතර්කය එහි පාද ය.
SN 01-01-07-05 බන්ධන සූත්රය
මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි වූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එකල වනාහි එක්තරා දෙවියක් රෑ පළමු දසපැය ඉක්ම ගිය කල්හි බබලන ශරීර ශෝභා ඇත්තේ සියළු ජේතවනය බබුළුවා භාග්යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, භාග්යවතුන් වහන්සේ වැඳ, එකත්පසෙක සිට මේ ගාථාව කීය:
‘‘කිංසු සම්බන්ධනො ලොකො,
කිංසු තස්ස විචාරණං;
කිස්සස්සු විප්පහානෙන,
සබ්බං ඡින්දති බන්ධන’’න්ති.“ලොව කුමක් බන්ධන කොට ඇත්තේද?
එහි යන පාදයෝ නම් කවරහුද?
කුමක් නම් වෙසෙසින් දුරලීමෙන්
සත්ත්ව තෙම සියලු බැඳුමි සිඳීද?”
කිංසු තස්ස විචාරණං;
කිස්සස්සු විප්පහානෙන,
සබ්බං ඡින්දති බන්ධන’’න්ති.“ලොව කුමක් බන්ධන කොට ඇත්තේද?
එහි යන පාදයෝ නම් කවරහුද?
කුමක් නම් වෙසෙසින් දුරලීමෙන්
සත්ත්ව තෙම සියලු බැඳුමි සිඳීද?”
භාග්යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළසේක.
‘‘නන්දීසම්බන්ධනො ලොකො,
විතක්කස්ස විචාරණං;
තණ්හාය විප්පහානෙන,
සබ්බං ඡින්දති බන්ධන’’න්ති.“ලොව රාගය බැඳුමි කොට ඇත්තේය.
(කාමාදී) විතර්කයෝ එහි යන පාදයෝයි.
තණ්හාව හාත්පසින් දුරලීමෙන්
සත්ත්ව තෙම සියලු බැමිම සිඳලයි.”
විතක්කස්ස විචාරණං;
තණ්හාය විප්පහානෙන,
සබ්බං ඡින්දති බන්ධන’’න්ති.“ලොව රාගය බැඳුමි කොට ඇත්තේය.
(කාමාදී) විතර්කයෝ එහි යන පාදයෝයි.
තණ්හාව හාත්පසින් දුරලීමෙන්
සත්ත්ව තෙම සියලු බැමිම සිඳලයි.”
SN 01-01-07-06. අබිභාහත / මචිචුන බිභාහත සූත්රය
මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි වූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එකල වනාහි එක්තරා දෙවියෙක් රෑ පළමු දසපැය ඉක්ම ගිය කල්හි බබළන ශරීර වර්ණ ඇත්තේ සියලු ජේතවනය බබුළුවා භාග්යවතුන් වහන්සේ යමි තැනෙකද එතැනට පැමිණියේය. පැමිණ, භාග්යවතුන් වහන්සේ වැඳ, එකත්පසෙක සිටියේය. එක්පසෙක සිටි ඒ දෙවිතෙම භාග්යවතුන් වහන්සේ සමීපයෙහි මේ ගාථාව කීය:
‘කෙනස්සුබ්භාහතො ලොකො,
කෙනස්සු පරිවාරිතො;
කෙන සල්ලෙන ඔතිණ්ණො,
කිස්ස ධූපායිතො සදා’’ති.“ලොව කවරක්හු විසින් ලුහුබඳනා ලදද?
කිමෙකින් වට කරන ලදද?
කවර නම් හුලෙකින් ඇණ බැසගන්නා ලදද?
කිමෙකින් හැම කල්හි ඇවිලුණේද? “
කෙනස්සු පරිවාරිතො;
කෙන සල්ලෙන ඔතිණ්ණො,
කිස්ස ධූපායිතො සදා’’ති.“ලොව කවරක්හු විසින් ලුහුබඳනා ලදද?
කිමෙකින් වට කරන ලදද?
කවර නම් හුලෙකින් ඇණ බැසගන්නා ලදද?
කිමෙකින් හැම කල්හි ඇවිලුණේද? “
භාග්යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක.
‘‘මච්චුනාබ්භාහතො ලොකො,
ජරාය පරිවාරිතො;
තණ්හාසල්ලෙන ඔතිණ්ණො,
ඉච්ඡාධූපායිතො සදා’’ති.“ලොව මරහු විසින් ලුහුබඳනා ලද්දේය.
ජරායෙන් වට කරන ලද්දේය.
තෘස්ණා නමැති හුලෙන් ඇනුමි ලද්දේය.
ලාභ ආශායෙන් ඇවිලගන්නා ලද්දේය.”
ජරාය පරිවාරිතො;
තණ්හාසල්ලෙන ඔතිණ්ණො,
ඉච්ඡාධූපායිතො සදා’’ති.“ලොව මරහු විසින් ලුහුබඳනා ලද්දේය.
ජරායෙන් වට කරන ලද්දේය.
තෘස්ණා නමැති හුලෙන් ඇනුමි ලද්දේය.
ලාභ ආශායෙන් ඇවිලගන්නා ලද්දේය.”
කෙනස්සුබ්භාහතො ‘කෙන සු අබ්භාහතො’ (කුමකින් ලුහුබඳන ලද ද?) ‘සු’ නිපාත මාත්රයකි. ඉච්ඡාධූමායිතො තෘෂ්ණාවෙන් ගිනි ගෙන ඇත්තේ ය.
SN 01-01-07-07 . උඩ්ඩිත / තණ්හා උඩිඩ්ත සූත්රය
මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි වූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එකල වනාහි එක්තරා දෙවියෙක් රෑ පළමු දසපැය ඉක්ම ගිය කල්හි බබළන ශරීර ශෝභා ඇත්තේ සියලු ජේතවනය බබුළුවා භාග්යවතුන් වහන්සේ යමි තැනෙකද එතැනට පැමිණියේය. පැමිණ, භාග්යවතුන් වහන්සේ වැඳ, එකත්පසෙක සිටියේය. එක්පසෙක සිටි ඒ දේවතාවා භාග්යවතුන් වහන්සේ සමීපයෙහි මේ ගාථාව කීය:
‘‘කෙනස්සු උඩ්ඩිතො ලොකො,
කෙනස්සු පරිවාරිතො;
කෙනස්සු පිහිතො ලොකො, කි
ස්මිං ලොකො පතිට්ඨිතො’’ති.“ලෝ වැසි තෙම කිමෙකින් එල්ලන ලදද?
කිමෙකින් පිරිවරන ලද්දේද?
කිමෙකින් වැසුනේද?
ලොව කිමෙක පිහිටියේද?”
කෙනස්සු පරිවාරිතො;
කෙනස්සු පිහිතො ලොකො, කි
ස්මිං ලොකො පතිට්ඨිතො’’ති.“ලෝ වැසි තෙම කිමෙකින් එල්ලන ලදද?
කිමෙකින් පිරිවරන ලද්දේද?
කිමෙකින් වැසුනේද?
ලොව කිමෙක පිහිටියේද?”
භාග්යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළසේක.
‘‘තණ්හාය උඩ්ඩිතො ලොකො,
ජරාය පරිවාරිතො;
මච්චුනා පිහිතො ලොකො,
දුක්ඛෙ ලොකො පතිට්ඨිතො’’ති.“ලෝ වැස්සෝ තණ්හායෙන් එල්ලුනේය.
ජරායෙන් පිරිවරන ලද්දේය.
ලෝ වැස්සෝ මරණයෙන් වැසුණේය.
ලෝ වැස්සෝ දුකෙහිම පිහිටියෝය.””
ජරාය පරිවාරිතො;
මච්චුනා පිහිතො ලොකො,
දුක්ඛෙ ලොකො පතිට්ඨිතො’’ති.“ලෝ වැස්සෝ තණ්හායෙන් එල්ලුනේය.
ජරායෙන් පිරිවරන ලද්දේය.
ලෝ වැස්සෝ මරණයෙන් වැසුණේය.
ලෝ වැස්සෝ දුකෙහිම පිහිටියෝය.””
මෙහි – තණ්හාය උඩ්ඩිතො තෘෂ්ණාවෙන් එල්ලා ඇත. (බැඳ දමා ඇත.) චක්ෂුව (ඇස) තෘෂ්ණා රැහැනින් ගොතා රූප නමැති නාග දත්තයෙහි (කොක්කෙහි) එල්ලා තබන ලදි. කණ ආදිය ශබ්දාදිය යන ආකාරයට ලෝකය තෘෂ්ණාවෙන් එල්ලන ලද්දේය. මච්චුනා පිහිතො සත්ත්වයෝ, අනන්තර (පූර්ව) ආත්ම භාවයෙහි කරන ලද කර්මය ආසන්න එක් චිත්තාන්තරයක් බලවත් මාරාන්තික වේදනාව නිසා පර්වතයකින් මෙන් වැසුණු බව නිසා අවබෝධ කර නො ගනිත් යි මච්චුනා පිහිතො ලොකො (ලෝකය මරහු විසින් වසන ලද්දේ ය) යයි කියන ලදි
SN 01-01-07-08. පිහිත /මචිචුපිහිත සූත්රය
මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි වූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එකල එක්තරා දෙවියෙක් රෑ පළමු දස පැය ඉක්ම ගිය කල්හි බබළන ශරීර ශෝභා ඇත්තේ සියලු ජේතවනය බබුළුවා භාග්යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, භාග්යවතුන් වහන්සේ වැඳ, එකත්පසෙක සිට මේ ගාථාව කීය:
‘‘කෙනස්සු පිහිතො ලොකො,
කිස්මිං ලොකො පතිට්ඨිතො;
කෙනස්සු උඩ්ඩිතො ලොකො,
කෙනස්සු පරිවාරිතො’’ති.“ලොව කවරකු විසින් වසා ගන්නා ලදද?
ලොව කිමෙක පිහිටියේද?
ලොව කවරකු විසින් එල්ලන ලදද?
ලොව කවරකු විසින් වටකර ගන්නා ලදද? “
කිස්මිං ලොකො පතිට්ඨිතො;
කෙනස්සු උඩ්ඩිතො ලොකො,
කෙනස්සු පරිවාරිතො’’ති.“ලොව කවරකු විසින් වසා ගන්නා ලදද?
ලොව කිමෙක පිහිටියේද?
ලොව කවරකු විසින් එල්ලන ලදද?
ලොව කවරකු විසින් වටකර ගන්නා ලදද? “
භාග්යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළසේක.
‘මච්චුනා පිහිතො ලොකො,
දුක්ඛෙ ලොකො පතිට්ඨිතො;
තණ්හාය උඩ්ඩිතො ලොකො,
ජරාය පරිවාරිතො’’ති“ලොව මරහු විසින් වසාගන්නා ලදී.
ලොව දුකෙහි පිහිටියේය.
ලොව තණ්හාව විසින් එල්ලන ලදී.
ජරාව විසින් වට කරගන්නා ලදී.—
දුක්ඛෙ ලොකො පතිට්ඨිතො;
තණ්හාය උඩ්ඩිතො ලොකො,
ජරාය පරිවාරිතො’’ති“ලොව මරහු විසින් වසාගන්නා ලදී.
ලොව දුකෙහි පිහිටියේය.
ලොව තණ්හාව විසින් එල්ලන ලදී.
ජරාව විසින් වට කරගන්නා ලදී.—
SN 01-01-07-09. ඉචඡා/ඉචඡාබද්ධ සූත්රය
-මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි වූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එක්තරා දෙවියෙක් රෑ පළමු දසපැය ඉක්ම ගිය කල්හි බබළන ශරීර ශෝභා ඇත්තේ සියලු ජේතවනය බබුළුවා භාග්යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, භාග්යවතුන් වහන්සේ වැඳ, එකත්පසෙක සිට මේ ගාථාව කීය:
‘‘කෙනස්සු බජ්ඣතී ලොකො,
කිස්ස විනයාය මුච්චති;
කිස්සස්සු විප්පහානෙන,
සබ්බං ඡින්දති බන්ධන’’න්ති.“ලෝ වැස්සා කිමෙකින් බැඳේද?
කුමක් දුර ලීමෙන් මිදේද?
කුමක් පහ කිරීමෙන්
සියලු බැමි සිඳේද? “”
කිස්ස විනයාය මුච්චති;
කිස්සස්සු විප්පහානෙන,
සබ්බං ඡින්දති බන්ධන’’න්ති.“ලෝ වැස්සා කිමෙකින් බැඳේද?
කුමක් දුර ලීමෙන් මිදේද?
කුමක් පහ කිරීමෙන්
සියලු බැමි සිඳේද? “”
භාග්යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළසේක.
‘‘ඉච්ඡාය බජ්ඣතී ලොකො,
ඉච්ඡාවිනයාය මුච්චති;
ඉච්ඡාය විප්පහානෙන,
සබ්බං ඡින්දති බන්ධන’’න්ති.“ලෝ වැසි තෙම ආශාවෙන් බැඳේ.
ආශාව දුරැලීමෙන් මිදේ.
ආශාව විශේෂයෙන්
පහකර දැමීමෙන් සියලු බැමි සිඳේ.
ඉච්ඡාවිනයාය මුච්චති;
ඉච්ඡාය විප්පහානෙන,
සබ්බං ඡින්දති බන්ධන’’න්ති.“ලෝ වැසි තෙම ආශාවෙන් බැඳේ.
ආශාව දුරැලීමෙන් මිදේ.
ආශාව විශේෂයෙන්
පහකර දැමීමෙන් සියලු බැමි සිඳේ.
SN 01-01-07-10 . ලෝක / ජස්සුලොක සූත්රය
-මා විසින් මෙසේ අසන ලදී.
එක් කලෙක භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි වූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එකල වනාහි එක්තරා දේවතාවෙක් රෑ පෙරයම ඉක්ම ගිය කල්හි බබළන ශරීර ශෝභා ඇත්තේ සියලු ජේතවනය බබුළුවා භාග්යවතුන් වහන්සේ යමි තැනෙකද එතැනට පැමිණ, භාග්යවතුන් වහන්සේ වැඳ, එකත් පසෙක සිට මේ ගාථාව කීය.
‘‘කිස්මිං ලොකො සමුප්පන්නො,
කිස්මිං කුබ්බති සන්ථවං;
කිස්ස ලොකො උපාදාය,
කිස්මිං ලොකො විහඤ්ඤතී’’ති.“කුමක් උපන් නිසා සත්වයා උපන්නේද?
කිමෙක සඞගමය කෙරේද?
ලෝ වැසි යා කුමක් ප්රත්යය කොට ගෙන
කිමෙකට පෙළේද ? වෙහෙසේද? “
කිස්මිං කුබ්බති සන්ථවං;
කිස්ස ලොකො උපාදාය,
කිස්මිං ලොකො විහඤ්ඤතී’’ති.“කුමක් උපන් නිසා සත්වයා උපන්නේද?
කිමෙක සඞගමය කෙරේද?
ලෝ වැසි යා කුමක් ප්රත්යය කොට ගෙන
කිමෙකට පෙළේද ? වෙහෙසේද? “
භාග්යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළසේක.
‘‘ඡසු ලොකො සමුප්පන්නො,
ඡසු කුබ්බති සන්ථවං;
ඡන්නමෙව උපාදාය,
ඡසු ලොකො විහඤ්ඤතී’’ති.“(අධ්යාත්මික ආයතන) සය උපන් කල්හි ලොව උපන්නේ නම් වේ. (රූපාදී බාහිර ආයතන) සයෙහි සඞගමය කෙරෙයි. (අධ්යාත්මික ආයතන) සයම ප්රත්යය කොට ගෙන (බාහිර ආයතන) සයෙහි ලෝ වැසි තෙම පෙළෙයි (වෙහෙසෙයි) ”
ඡසු කුබ්බති සන්ථවං;
ඡන්නමෙව උපාදාය,
ඡසු ලොකො විහඤ්ඤතී’’ති.“(අධ්යාත්මික ආයතන) සය උපන් කල්හි ලොව උපන්නේ නම් වේ. (රූපාදී බාහිර ආයතන) සයෙහි සඞගමය කෙරෙයි. (අධ්යාත්මික ආයතන) සයම ප්රත්යය කොට ගෙන (බාහිර ආයතන) සයෙහි ලෝ වැසි තෙම පෙළෙයි (වෙහෙසෙයි) ”
– කිස්මිං ලොකො සමුප්පන්නො කුමක් හටගත් කල්හි ලෝකය උපන්නේ දැයි කියයි. ඡස්සු ආධ්යාත්මික ආයතන සය උපන් කල්හි ‘උපන්නේ ය’ යි කියනු ලැබේ.
ඡස්සු කුබ්බති ඒ හයේ ම සන්ථවං (එක් ව වාසය කිරීම) (කුබ්බති =) කරයි. උපාදාය ඒ හය ම දැඩි ව අල්ලා ගෙන පැමිණ ප්රතීත්ය ව පවතී. විහඤ්ඤති ඒ සයෙහි ම නැසෙයි. පෙළෙයි. මෙසේ ආධ්යාත්මික ආයතන වශයෙන් මේ ප්රශ්නය පැමිණියේ ය. ආධ්යාත්මික බාහිර වශයෙන් ගැනීම වටී. ආධ්යාත්මික ආයතන සයෙහි උපන් කල්හි මෙය ‘උප්පන්න’ නම් වේ. බාහිර ආයතනවල සන්ථවය (එක් ව සිටීම) කරයි. ආධ්යාත්මික ආයතන හය පාදක කොට ගෙන බාහිර ආයතන සයේ පෙළයි යනුයි.]