SỐNG ++

Một phố nghề sẽ ra sao khi máy móc thay thế bàn tay người thợ, và quy mô sản xuất thu hẹp dần? Câu trả lời không nằm ở sự tiếc nuối, mà nằm ở cái "tập quán niềm tin" đã kéo dài qua nhiều thế hệ tại Hàng Bạc. Hãy cùng bước vào không gian phố cổ để nghe tiếng búa lách cách còn sót lại, và tìm hiểu cách người Hà Nội gìn giữ di sản theo cách rất riêng của thời hiện đại.

Hà Nội đổi thay từng ngày. Những đại lộ rộng mở, những tòa nhà cao tầng mọc lên. Nhưng điều gì thực sự giữ lại cái "hồn cốt", cái ký ức của thành phố này? Di sản chỉ là những mảng tường rêu phong, hay còn là những nhịp thở bình dị đang diễn ra mỗi ngày?

Tập đầu tiên “Hà Nội của những người ở lại” là câu chuyện về những con người âm thầm gắn bó với một góc phố, một cái nghề, một nếp sống qua hàng chục năm. Họ không mang danh hiệu "người bảo tồn", nhưng chính sự hiện diện bền bỉ của họ đang giữ cho thành phố này một điểm tựa ký ức.

Từ 15/11, ban đại diện cha mẹ học sinh không còn được thu, giữ hay chi các khoản đóng góp. Chiếc quỹ phụ huynh, nỗi lo mỗi mùa tựu trường, sắp khép lại. Nhưng điều gì sẽ thay thế?

Sáng quanh Hồ Thiền Quang, gió bắt đầu se, nhiều người đi bộ trên vỉa hè, thi thoảng một chiếc lá vàng rơi rồi bị gió cuốn đi. Những ngày giao mùa ở Hà Nội thường bắt đầu như thế, rất bình thường, nhưng chỉ cần để ý một chút, người ta nhận ra mùa thu đã đến.

Có những hành trình ở Hà Nội không bắt đầu từ những điểm đến nổi tiếng, mà từ một làng nghề nép mình bên nhịp sống đô thị. Ở Làng Chuông, hơn 300 năm qua, những tàu lá cọ vẫn được nâng niu qua từng đường kim, mũi chỉ, làm nên những chiếc nón mang theo câu chuyện của một vùng đất.

Người Sài Gòn xưa có câu: "Nhất Y, nhì Mống, tam Bông, tứ Đường, năm Nghè, sáu Lợi" – dùng để nhắc đến sáu cây cầu nổi tiếng bậc nhất một thời ở vùng đất Sài Thành. Trong đó, “tứ Đường” chính là cầu Nhị Thiên Đường - tuyến giao thông quan trọng kết nối giao thương giữa Sài Gòn và các tỉnh miền Tây Nam Bộ.

Trải qua hơn 1 thế kỷ, cây cầu vẫn lặng lẽ soi bóng xuống dòng kênh Đôi. Từng nhịp cầu bê tông khoác màu rêu phong, từng hàng cột đèn cổ kính không chỉ gánh chở bao lớp người mưu sinh nơi cửa ngõ phía Nam thành phố, mà còn lưu giữ lưu giữ một phần ký ức đô thị Sài Gòn xưa.

Phố Phan Đình Phùng là con phố duy nhất của Hà Nội có tới 3 hàng cây cổ thụ hai bên đường, trong đó một bên vỉa hè có hai hàng cây cổ thụ song song, thẳng tắp, tạo nên vẻ đẹp xanh mát đặc biệt cho con phố này suốt hàng trăm năm qua.

Hai hàng cây ấy chứa đựng bao ký ức và dẫn lối cho những bước chân yêu Hà Nội hướng về một không gian bình yên, sâu lắng trong tim.

Chuyến bộ hành qua phố hôm nay của chúng ta là những bước chân xao xuyến trên một bên hè phố Phan Đình Phùng, hè phố duy nhất ở Hà Nội có hai hàng cây cổ thụ che bóng. 

Nếu đã quen với những con phố, góc hồ và nhịp sống của Hà Nội, có lẽ một lần rời mặt đất sẽ mở ra một cách khác để khám phá thành phố. Cách trung tâm Hà Nội khoảng một giờ di chuyển, Đồi Bù mang đến trải nghiệm dù lượn giữa những triền núi và đồng quê phía Tây. Từ đây, Hà Nội và vùng ngoại ô hiện lên trong một góc nhìn đầy mới mẻ.

Từ những đôi bàn tay giữ nghề, những món ăn, vật thể thân quen đến những tiếp xúc giữa người với người, tập cuối cùng đi tìm điều vẫn còn ở lại trong một Hà Nội đang chuyển mình: cảm giác thuộc về một thành phố đã đi qua bao đổi thay, nhưng vẫn chạm đến ký ức và tình yêu của mỗi người…

Có những ngày Hà Nội mưa từ sáng đến chiều muộn, đường phố vốn đông càng trở nên chật chội. Nhiều người tìm chỗ trú, mặc vội áo mưa để nhanh chóng về nhà. Mái hiên, cửa hàng, gầm cầu thành nơi tránh mưa trong chốc lát. Nhưng trên phố, vẫn có những người tiếp tục công việc.