In deze eerste aflevering van de STEV kleuterpodcast is Niels Laout te gast, kleuterleerkracht op De Startbaan in Soesterberg. We verkennen het thema spelbegeleiding: wat is spel, hoe ontwikkelt het zich, en hoe geef je als leerkracht richting aan spel in de klas?

Soorten spel

1. Sensopatisch spel
Spel zonder doel, waarbij zintuiglijke ervaringen centraal staan. Voorbeelden: zand door de vingers laten glijden, kliederen met schuim, lopen op een blotevoetenpad.

2. Manipulerend of hanterend spel
Kinderen spelen met materialen om zich heen, bijvoorbeeld blokken stapelen of kralen door de handen laten gaan.

3. Esthetisch spel
Materialen worden bewust gecombineerd of geordend omdat het mooi of interessant is.

4. Bewegingsspel
Kinderen maken sprongen in hun motorische ontwikkeling. Ze oefenen bewegingen en passen die toe in spel, bijvoorbeeld bij agent-en-boef spelen of springen op muurtjes.

5. Constructiespel
Kinderen onderzoeken hoe materialen in elkaar zitten en maken de eerste bouwwerken. Later stellen ze hogere eisen aan wat ze bouwen en denken na over hoe het stevig of logisch kan zijn.

6. Verbeeldend spel
Kinderen verzinnen een wereld om zich heen of spelen situaties na. Eenvoudige materialen kunnen veranderen in iets anders, en kinderen nemen vaak een rol aan (bijvoorbeeld dokter of ouder).

7. Rollenspel
Kinderen stappen in een rol en oefenen sociale en emotionele vaardigheden, zoals samenwerken, beurt nemen en emoties uiten.

8. Spel met regels
Er zijn afspraken of een wedstrijdelement. Voorbeelden: gezelschapsspellen, tikkertje of Annemaria Koekkoek.

Meer lezen?
📖 Kleuterleerkracht – Eva Dierickx

Opbouw van een speel-/werkles

1. Opstartronde – Rondkijken en kort bespreken wat er te doen is.

2. Instructiegroepje (±10 minuten) – Gericht werken of spelbegeleiding met de uitgestelde aandachtketting.

3. Tussentijdse ronde – Controleren hoe het overal gaat, bijsturen waar nodig.

4. Kleine kring of tweede instructiegroepje – Nog een moment van gerichte begeleiding.

5. Tussentijdse ronde – Nogmaals even rondkijken.

6. BALLEN (Bewust Achterover Leunen) – Observeren wat er gebeurt zonder direct in te grijpen.

7. Opruimen

Heb je naar aanleiding van deze aflevering vragen of ideeën die je wilt delen? Of heb je een onderwerp dat je graag in een volgende aflevering hoort, of wil je zelf eens aanschuiven in de podcast? Mail ons, op [email protected]!