Wanneer kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong onvoldoende uitgedaagd worden, kunnen ze het plezier om naar school te gaan al snel verliezen. Op tijd inspringen is dus erg belangrijk — maar hoe herken je deze kinderen en hoe pas je je aanbod hierop aan?

In deze aflevering is kleuterleerkracht Leontien van Ek te gast. We bespreken welke cognitieve en sociaal-emotionele signalen al in de eerste weken van een kleuter op school te zien zijn en hoe je hierbij kunt samenwerken met ouders. Daarnaast komen ook praktische tips voorbij. Hoe verrijk je op een laagdrempelige manier de hoeken, wat kun je met ontwikkelingsmateriaal en hoe pas je je vraagstelling voor deze kinderen aan?

Verder behandelen we de sociaal-emotionele kant: hoe voorkom je dat kinderen gaan “buigen” of “barsten”, en hoe leer je ze omgaan met frustratie en falen zodat ze een growth mindset ontwikkelen. Tot slot bespreken we kort wanneer verrijking volstaat en wanneer versnellen wél of níet een optie is.

📖 Uit de theorie: Taxonomie van Bloom (lagere en hogere orde denkvragen)

1. Onthouden: Informatie reproduceren, zoals feiten, definities of begrippen
2. Begrijpen: De betekenis van geleerde stof in eigen woorden uitleggen
3. Toepassen: Informatie gebruiken in nieuwe situaties of concrete taken
4. Analyseren: Informatie splitsen in delen, relaties zien en structuur begrijpen
5. Evalueren: Een oordeel vellen over de waarde van informatie of ideeën
6. Creëren: Informatie samenvoegen tot een nieuw geheel of product

Heb je naar aanleiding van deze aflevering vragen of ideeën die je wilt delen? Of heb je een onderwerp dat je graag in een volgende aflevering hoort, of wil je zelf eens aanschuiven in de podcast? Mail ons via ⁠[email protected]⁠!

Rekenen begint al bij de kleuters. Maar hoe bouw je die rekenontwikkeling stap voor stap op? In deze aflevering van de STEV kleuterpodcast staat rekenonderwijs in de kleuterklas centraal.

Samen met kleuterleerkracht Agnes Bouwmeester verkennen we hoe de leerlijn rekenen er in de onderbouw uitziet en wat kleuters nodig hebben om een stevige rekenbasis te ontwikkelen. We bespreken hoe je een goede rekeninstructie geeft en hoe je rekenen binnen én buiten de kring een plek kunt geven, zowel expliciet als impliciet.

En… wat hebben sinaasappels eigenlijk met rekenen te maken? 🍊 Agnes deelt praktische voorbeelden uit haar eigen klas en laat zien hoe rekenen op een speelse en betekenisvolle manier verweven kan worden in de kleuterpraktijk.

📖 Leestip: Petra van den Brom-Snijders e.a. – Hele getallen (Rekenen-wiskundedidactiek)

Heb je naar aanleiding van deze aflevering vragen of ideeën die je wilt delen? Of heb je een onderwerp dat je graag in een volgende aflevering hoort, of wil je zelf eens aanschuiven in de podcast? Mail ons via ⁠[email protected]⁠!

In deze aflevering van de STEV kleuterpodcast ga ik in gesprek met Sandra Abee, kwaliteitscoördinator en voormalig kleuterleerkracht. Samen duiken we in het Expliciete Directe Instructiemodel (EDI). Wat is EDI precies, waarom is het van belang en hoe pas je dit model praktisch toe in de kleuterklas? Ook bespreken we hoe EDI vorm kan krijgen binnen én buiten de kring.

📖 Leestip: John Hollingsworth – Expliciete directe instructie 2.0

Heb je naar aanleiding van deze aflevering vragen of ideeën die je wilt delen? Of heb je een onderwerp dat je graag in een volgende aflevering hoort, of wil je zelf eens aanschuiven in de podcast? Mail ons via [email protected]!

In deze eerste aflevering van de STEV kleuterpodcast is Niels Laout te gast, kleuterleerkracht op De Startbaan in Soesterberg. We verkennen het thema spelbegeleiding: wat is spel, hoe ontwikkelt het zich, en hoe geef je als leerkracht richting aan spel in de klas?

Soorten spel

1. Sensopatisch spel
Spel zonder doel, waarbij zintuiglijke ervaringen centraal staan. Voorbeelden: zand door de vingers laten glijden, kliederen met schuim, lopen op een blotevoetenpad.

2. Manipulerend of hanterend spel
Kinderen spelen met materialen om zich heen, bijvoorbeeld blokken stapelen of kralen door de handen laten gaan.

3. Esthetisch spel
Materialen worden bewust gecombineerd of geordend omdat het mooi of interessant is.

4. Bewegingsspel
Kinderen maken sprongen in hun motorische ontwikkeling. Ze oefenen bewegingen en passen die toe in spel, bijvoorbeeld bij agent-en-boef spelen of springen op muurtjes.

5. Constructiespel
Kinderen onderzoeken hoe materialen in elkaar zitten en maken de eerste bouwwerken. Later stellen ze hogere eisen aan wat ze bouwen en denken na over hoe het stevig of logisch kan zijn.

6. Verbeeldend spel
Kinderen verzinnen een wereld om zich heen of spelen situaties na. Eenvoudige materialen kunnen veranderen in iets anders, en kinderen nemen vaak een rol aan (bijvoorbeeld dokter of ouder).

7. Rollenspel
Kinderen stappen in een rol en oefenen sociale en emotionele vaardigheden, zoals samenwerken, beurt nemen en emoties uiten.

8. Spel met regels
Er zijn afspraken of een wedstrijdelement. Voorbeelden: gezelschapsspellen, tikkertje of Annemaria Koekkoek.

Meer lezen?
📖 Kleuterleerkracht – Eva Dierickx

Opbouw van een speel-/werkles

1. Opstartronde – Rondkijken en kort bespreken wat er te doen is.

2. Instructiegroepje (±10 minuten) – Gericht werken of spelbegeleiding met de uitgestelde aandachtketting.

3. Tussentijdse ronde – Controleren hoe het overal gaat, bijsturen waar nodig.

4. Kleine kring of tweede instructiegroepje – Nog een moment van gerichte begeleiding.

5. Tussentijdse ronde – Nogmaals even rondkijken.

6. BALLEN (Bewust Achterover Leunen) – Observeren wat er gebeurt zonder direct in te grijpen.

7. Opruimen

Heb je naar aanleiding van deze aflevering vragen of ideeën die je wilt delen? Of heb je een onderwerp dat je graag in een volgende aflevering hoort, of wil je zelf eens aanschuiven in de podcast? Mail ons, op [email protected]!