Bij alles wat we zeggen is er de ‘toon’ waarop we het zeggen, oftewel de ‘spraakmelodie’. In die spraakmelodie ligt een duidelijke, maar beperkte analogie met de muziek. Willen we ons laten horen op grote afstand, dan roepen we. En daarmee komen we meer in de buurt van zingen.

Roepen had een essentiële rol in de ambulante straathandel of venterij. De ventersroepen waren een karakteristiek element van het straatklankbeeld van de grote steden. We hebben daarvan sinds de negentiende eeuw overblijfsels in de vorm van notenschrift. Een andere bron, die veel verder teruggaat, zijn de citaten van ventersroepen in gecomponeerde muziek.

Deze eerste van drie afleveringen gaat over de muzikaliteit van de spraakmelodie, de ‘speech-to-song illusion’, de roepen van venters als erfgoed en muzikaal materiaal, verse aardbeien (1250-1350), de Cris de Paris van Janequin (1530) en de Cries of London (1600 en 1974).

00:00 Intro
00:36 Spreken, roepen, zingen
02:13 Muzikale notatie
04:01 Speech to Song Illusion
09:21 Straatroepen
16:35 Muzikale citaten
18:28 Les cris de Paris
20:02 Verse aardbeien (ca. 1260-1350)
26:12 Janequin (1528)
29:41 The cries of London (ca. 1610 en 1976)

Muziekfragmenten

01:26 D. Auber, Les diamants de la couronne: Air et variations. Selma Kurz (1914) https://www.youtube.com/watch?v=d8RudRkvpqk
03:51 Jean Péheu, Les cris parisiens: scène d'imitations (191?) https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k127305d
04:35 Diana Deutsch, The sounds as they appear to you… https://deutsch.ucsd.edu/psychology/pages.php?i=212
07:27 Lodewijk Muns, Noises (looped)
08:27 Lodewijk Muns, Impromptu on Sometimes behave so strangely (piano)
13:07 Duncan MacLeod, The Cries of Columbia Road (2017)
14:39 Anonymous, Won't you buy my sweet blooming lavender. Janet Penfold. Songs of the Travelling People. Saydisc
15:40, 18:07 Edward German, Who’ll buy my lavender. Grace Moore (1937)
21:28, 22:51 Anonymous, On parole/A Paris/Frèse nouvele (Montpellier-Codex, ca 1250). Clemencic Consort, R. Clemencic. Motetus. Stradivarius STR 33398 (1996)
24:32 Anonymous, Je commence/Et je feray/Soules viex (Ivrea Codex, ca. 1350). Les Musiciens De Saint-Julien. Je Voy Le Bon Tens Venir. Alpha 189 (2013)
28:02 Clément Janequin, Les cris de Paris. Ensemble Clément Janequin, D. Visse. L'écrit du cri. Harmonia mundi (2009)
30:34 Orlando Gibbons, The Cries of London. Theatre of Voices, P. Hillier, Fretwork. Harmonia Mundi (2006)
33:19 John Cobb, These are the Cries of London Town. Deller Consort, A. Deller (1956). Vanguard Classics (1994)
33:40, 35:14 Luciano Berio, The Cries of London. Swingle II (1976). Decca 425 620-2 (1990)

Bronvermelding: zie https://lodewijkmuns.nl/podcast/straatroepen/

Over de Speech-to-Song Illusion, zie ook: https://lodewijkmuns.nl/music/music-and-language/speech-to-song-illusion/