Szkoła na nowo

Szkoła na nowo

By RzeczpospolitaEducation
Download on the App Store

Szkoła na nowo episodes

  • Wiceszefowa ZNP: w Polsce brakuje około 11 tys. nauczycieli

    Polskie szkoły braki kadrowe łatają godzinami ponadwymiarowymi. Tygodniowo w całym kraju nauczyciele wyrabiają ich ponad 2,2 mln – mówiła w podcaście „Szkoła na nowo” Urszula Woźniak, wiceprezeska Związku Nauczycielstwa Polskiego.

    Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: ⁠czytaj.rp.pl⁠

    58 min
  • Religia powinna być w szkole, katecheza w parafii

    Sposobem na rozwiązanie konfliktu między MEN a Kościołem powinna być reforma nauczania religii. W szkole byłaby to wiedza o religii, w parafii katecheza, czyli duchowe formowanie młodego człowieka – uważa ks. prof. Andrzej Kobyliński, filozof, etyk, wykładowca UKSW.


    Więcej na stronie ⁠rp.pl

    38 min
  • Organizacje społeczne: nie o takie szkoły walczyliśmy przed wyborami w 2023 r.

    Środowiska oświatowe są zaniepokojone nagłą decyzją dotyczącą edukacji zdrowotnej i uczynienie z niej przedmiotu nieobowiązkowego. Obawiają się też, że duża reforma edukacji planowana na 2026 r. może pójść do kosza.

    „Grozi nam szkoła dwóch prędkości, w której dzieci z ośrodku z dostępem do szerokiej edukacji pozaszkolnej i rodzin o wyższym kapitale kulturowym będą miał lepsze możliwości pozyskiwania wiedzy niż te z ośrodków peryferyjnych czy z terenów wiejskich” – można przeczytać w liście, który zajmujące się edukacją organizacje pozarządowe złożyły na ręce premiera Donalda Tuska. –Zwracamy się do premiera Donalda Tuska, by zwrócić uwagę na to, jak istotny jest głos społeczny i jak ważne jest to, żeby go nie lekceważyć. I by nie podejmować decyzji w zamkniętym gabinecie – wyjaśnia w podcaście „Szkoła na nowo” Karolina Prus-Wirzbicka z Sieci Organizacji Społecznych „SOS dla Edukacji”.
    Pretekstem do napisania listu były zmiany dotyczące edukacji zdrowotnej, nowego przedmiotu, który we wrześniu 2025 r. wejdzie do szkół. Chodzi o to, że miał to być przedmiot obowiązkowy, ostatecznie jednak zdecydowano, że będzie on fakultatywny.
    Organizacje społeczne rozczarowane upolitycznieniem szkół
    Społecznicy w liście podkreślili także, że „nie o takie zmiany walczyli przed wyborami w 2023 r.” –Jeden z pierwszych punktów w przygotowanym przez nas Obywatelskim Pakcie dla Edukacji jest decentralizacja. Bo przeciwko centralizacji występowaliśmy na ulicach, braliśmy udział w protestach. I broniliśmy szkoły, jej autonomiczności, możliwości podejmowania decyzji lokalnie w szkołach, zaufania szkołom, zaufania nauczycielom. Dlatego tak niebezpieczne wydają nam się momenty, w których te decyzje nie są podejmowane przy udziale nauczycieli i organizacji społecznych, tylko ewidentnie są podyktowane kalkulacją polityczną – mówi Prus-Wirzbicka. – Jest dobra podstawa programowa do przedmiotu edukacja zdrowotna, ale nastąpiła zmiana planów.
    Jej zdaniem polityka wciąż nie wyszła ze szkół, choć – jak podkreśla – organizacje społeczne są częściej zapraszane przez ministerstwo oraz Instytut Badań Edukacyjnych do prac np. nad reformą oświaty planowaną na 2026 r.
    Czy reforma szkół dzieje się zbyt wolno? – Reforma edukacji, jak pokazują doświadczenia z innych krajów, wydarza się w ciągu kilku, kilkunastu lat. By zreformować szkołę potrzeba zmiany myślenia wszystkich osób, które są związane ze szkoła. Ale niestety, z uwagi na potrzeby czas, nie wszyscy uczniowie z tych dobrych zmian w szkole skorzystają – mówiła Prus-Wirzbicka.
    Ekspertka podkreślała także, że jej zdaniem MEN powinno poprawić swoją komunikację ze szkołami. – Nakłaniamy ministerstwo, do wysłania pism do rad pedagogicznych, do dyrektorów szkół i opowiedzenia o tym, co w szkole będzie się działo, nad czym teraz trwają prace i co można robić już dziś, z jakich dobrych praktyk korzystać, by już dziś uczynić szkołę przyjaźniejszą i lepszą dla wszystkich – podsumowuje Karolina Prus-Wirzbicka.
    Więcej na stronie: rp.pl
    Twitterze: twitter.com/rzeczpospolita
    Facebooku: facebook.com/dziennikrzeczpospolita
    Linkedin: linkedin.com/company/rzeczpospolita/

    40 min
  • Młodzi chcą mieć wpływ na politykę i świat

    Przed nami kolejne wybory. Czy i tym razem młodzi chętnie pójdą do urn i jaką decyzję podejmą. Czy głosowanie wśród młodych ludzi stało się modne?

    – Trochę tak jest. Można zauważyć, że młodzi głosują coraz częściej, chcą mieć wpływ na politykę. Głosowanie staje się nową normą społeczną – mówi w podcaście „Szkoła na nowo” dr Jędrzej Witkowski z Centrum Edukacji Obywatelskiej, współautor podstawy programowej nowego przedmiotu edukacja obywatelska. – Już nie można powiedzieć, że młodzi ludzie są najrzadziej głosującą grupą społeczną – dodał.
    Ekspert przypomniał, że zmiana postawy młodych ludzi dokonała się w ciągu ostatniej dekady. Widać to w danych: w październiku 2023 r. do urn poszło ponad 70 proc. młodych wyborców, czyli osób między 18 a 29 rokiem życia. Dla porównania w 2019 roku odsetek ten wyniósł 46,6 proc. – Rok 2019 był ostatnim rokiem, w którym najmłodsi wyborcy zagłosowali wyraźnie rzadziej niż średnia elektoratu. W 2020 roku w wyborach prezydenckich ten poziom był już podobny. W 2023 i w 2024 roku te wskaźniki były już relatywnie bliskie, co pokazuje, że młodych polityka może interesować, zwłaszcza wtedy, kiedy uważają, że coś im polityka próbuje zabrać – wskazywał Witkowski i dodawał, że młodzi angażują się sporadycznie jeśli coś im szczególnie nie odpowiada. Dlatego też brali udział np. w „czarnych protestach”.
    Czy konieczne jest wprowadzanie do szkół edukacji obywatelskiej, skoro doskonale zasady życia społecznego rozumieją?
    - Tak, bo chcemy, żeby ten przedmiot przygotowywał do świadomego, odpowiedzialnego zaangażowania społecznego – mówił Witkowski. Opowiadał też, ze nowa podstawa programowa tym różni się od nauczanej przez lata wiedzy o społeczeństwie, że skupia snie nie tylko na przekazywaniu wiedzy, ale mocno stawia na praktyczne działania a zwłaszcza na nauce młodych ludzi sprawczości.
    - Chciałbym, żeby młody człowiek rozumiał, co się wokół niego dzieje w sferze społecznej, był wyczulony na różne sposoby wpływania na jego opinie. Chciałbym, żeby to była osoba, która nie daje sobą manipulować żadnej partii ani marketingowcom, żeby był odporny na fake newsy. Chciałbym, żeby rozumiał i potrafił krytycznie odnieść do tego, co słyszy, odróżniał fakty od opinii, weryfikował informacje, potrafił zweryfikować różne teorie konspiracyjne czy teorie spiskowe – mówił Witkowski. - I żeby potrafił rzeczowo rozmawiać z osobami o odmiennych poglądach – podsumował rozmowę ekspert.
    Więcej na stronie: rp.pl
    Twitterze: twitter.com/rzeczpospolita
    Facebooku: facebook.com/dziennikrzeczpospolita
    Linkedin: linkedin.com/company/rzeczpospolita/
    #EdukacjaObywatelska, #MłodziGłosują, #SzkołaNaNowo, #EdukacjaPolska, #ŚwiadomośćObywatelska, #MłodzieżWPolityce, #UczniowieDlaDemokracji, #NowaEdukacja, #ZmianyWSzkole, #CentrumEdukacjiObywatelskiej

    38 min
  • Dodatkowe ferie szkolne jesienią? MEN przygląda się sprawie

    Uczniowie w Polsce są przemęczeni. Czy lepsza organizacja roku szkolnego pozwoliłaby im lepiej rozłożyć siły w ciągu dziesięciu szkolnych miesięcy? – Trzeba się nad tym zastanowić – mówi w podcaście „Szkoła na nowo” wiceministra edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz.

    Resort edukacji przygląda się organizacji roku szkolnego.
    Urzędnicy się zastanawiają, w jaki sposób rozłożyć okresy wolne od dydaktyki, by osiągnąć lepszą równowagę między nauką a odpoczynkiem. Chodzi o to, że np. w tym roku pierwsza tura ferii zimowych rozpoczyna się już 20 stycznia (w województwach kujawsko-pomorskim, lubuskim, małopolskim, świętokrzyskim i wielkopolskim), podczas gdy wiele dzieci wróciło do szkoły po świątecznej przerwie dopiero 7 stycznia. Czyli w styczniu będą mieć zaledwie dziewięć dni nauki. A potem będą pracować bez przerwy aż do Wielkanocy, która w tym roku wypada dopiero 20 kwietnia.
    – Na pewno nad organizacją roku szkolnego trzeba się zastanowić. Do MEN trafia w tej sprawie wiele postulatów, jest to jedna z sześciu–siedmiu najczęściej zgłaszanych przez rodziców spraw – mówi w podcaście „Szkoła na nowo” wiceministra edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz. Dodaje też, że możliwość częstszego odpoczynku byłaby dobra dla dzieci.
    MEN się przygląda, ale żadne prace w resorcie nie są jeszcze prowadzone
    Wiceszefowa resortu zastrzegła jednak, że na razie w ministerstwie nie toczą się w tej sprawie żadne prace. – Na razie się przyglądamy. Ewentualna zmiana organizacji roku szkolnego musiałaby być poprzedzona dużymi konsultacjami społecznymi, bo to przecież nie tylko dotknie szkoły, ale także rodziców, którzy będą musieli inaczej zaplanować swoje urlopy. Wypowiedzieć powinna się także branża turystyczna, bo to wiąże się z innym harmonogramem wyjazdów dzieci – mówi Piechna-Więckiewicz w podcaście „Rzeczpospolitej”.  
    Zmiana organizacji roku szkolnego wzbudza w Polsce wiele emocji. Obecnie zdecydowano, że ferie zimowe będą odbywały się nie w czterech turach, ale w trzech. Odczytano to jako skrócenie ferii, choć każdy uczeń będzie miał tyle samo wolnego co do tej pory – dwa tygodnie. I wywołało to sporą dyskusję.
    Przy tej okazji nauczyciele zwrócili uwagę, że okres nauki od początku roku szkolnego do Bożego Narodzenia jest zbyt długi i już pod koniec listopada widać, że uczniowie wysiadają. A to może niekorzystnie odbić się na ich kondycji psychicznej. Dlatego zdaniem wielu nauczycieli należałoby rozważyć wprowadzenie ferii jesiennych kosztem skrócenia zimowych do tygodnia (dzieci dziś rzadko wyjeżdżają na całe dwa tygodnie) albo wręcz skrócenia wakacji.
    Kiedy są ferie w Wielkiej Brytanii i Niemczech
    Nie jest to rozwiązanie rewolucyjne, bo np. w Wielkiej Brytanii czy w Niemczech okresy wolne od nauki szkolnej są tak właśnie rozłożone. I tak na Wyspach nauka rozpoczyna się w połowie sierpnia, a rok szkolny podzielony jest na trzy trymestry. Pierwszy trwa do Bożego Narodzenia, ale przedzielony jest feriami w październiku. Drugi od stycznia do Wielkanocy, ale w połowie są ferie zimowe. Trzeci trymestr zaczyna się po Świętach Wielkanocnych i trwa do wakacji. Z kolei w Niemczech układ ferii i daty rozpoczęcia okresów nauki szkolnej są różne w poszczególnych landach, ale uczniowie tak samo mogą odpocząć w czasie ferii jesiennych, zimowych i wiosennych. Wakacje są krótsze.
    – Przykład Niemiec pokazuje, żemożna rok szkolny zorganizować inaczej, bardziej elastycznie – mówi Piechna-Więckiewicz. Uruchomienie dodatkowego terminu ferii pozwoliłoby też rodzicom wyjechać na wakacje poza sezonem. Dziś wielu to robi na własną rękę kosztem nauki w szkole.   
    Więcej na stronie: rp.pl
    Twitterze: twitter.com/rzeczpospolita
    Facebooku: facebook.com/dziennikrzeczpospolita
    Linkedin: linkedin.com/company/rzeczpospolita/

    46 min
  • Hejter w szkole jest bezkarny, ukarana zostaje ofiara

    Pod koniec września w Lubinie odbył się marsz milczenia przeciwko hejtowi. Wspominano w nim 16-letnią Julię, która odebrała sobie życie. Dziewczyna przez lata była hejtowana przez rówieśników, nikt nie potrafił przerwać tej fali przemocy.

    Nasza rozmowa z Dominikiem Kucem z Fundacji GrowSpace (zajmuje się m.in. hejtem w szkole) o Julii i hejcie w szkole w ramach podcastu „Szkoła na nowo” odbyła się dzień przed tym, jak Dolnośląskie Kuratorium Oświaty orzekło, że szkoła w sprawie śmierci uczennicy ma czyste ręce. Nie ma z tym nic wspólnego, bo choć szykanowali uczniowie ich szkoły, robili to po lekcjach. KO powiedziało dokładnie to, co przewidział nasz gość. Skąd wiedział? Z doświadczenia – zawsze tak to wygląda.  

    Co roku co najmniej 150 nastolatków i nastolatek dokonuje skutecznych zamachów na życie. Wiele z nich było ofiarami szkolnej przemocy. Dlaczego nikt im nie pomógł? Dlaczego szkoła nie potrafi skutecznie walczyć z hejterami? Dlaczego sprawy zamiatane są pod dywan? I co należy zrobić, czy szkoła stała się bezpieczną przestrzenią dla wszystkich uczniów. 

    49 min
  • Wolna szkoła – czy to w ogóle możliwe?

    Wraz z odejściem poprzedniej ekipy rządzącej, w szkole miało być więcej wolności. Więcej poszanowania praw ucznia. Więcej autonomii dla nauczycieli. Na razie niewiele z tego wyszło.  

    Choć nowa ekipa wymieniła kuratorów oświaty we wszystkich województwach, wciąż szkoły drętwieją ze strachu na myśl o ich wizycie? Kurator jako osoba, która doradza… wolne żarty!!! Nikt tak go nie postrzega. Ważne, żeby wszystko zgadzało się w papierach, żeby nie było się do czego przyczepić, żeby nie było kary. 

    Nawet tzw. ustawa Kamilka, która miała chronić dzieci wywołuje w szkołach popłoch. 

    Gdzie został popełniony błąd. I jak go naprawić? O tym w najnowszym podcaście „Szkoła na nowo” mówi dr Iga Kazimierczyk prezeska fundacji „Przestrzeń dla edukacji”, współtwórczyni kampanii „Wolna szkoła”, pedagożka. 

    39 min
  • Dobry nauczyciel czyli jaki?

    Kiedyś wystarczyło, by prowadził wykład. Dziś wymaga się od nauczyciela, by także wykorzystywał nowoczesne metody nauczania, sztuczną inteligencję, starał się zaciekawić uczniów, rozbudzał w nich pasje, wspierał, był ich wychowawcą i mentorem.

    Czy są w szkołach tacy nauczyciele? Czasami tak, czasami nie. Co zrobić, by do szkół trafiali pozytywnie zakręceni ludzie? 

    O tym jak być dobrym nauczycielem porozmawiamy w podcaście „Szkoła na nowo” z Dariuszem Martynowiczem, krakowskim polonistą, Nauczycielem Roku 2021.

    40 min

About Szkoła na nowo

From the publisher's feed

Rzeczpospolita śledzi zmiany w systemie edukacji zapowiadane przez MEN. Reforma, która ma wejść w życie w 2026 roku, ma na celu dostosowanie szkoły do współczesnych realiów. Instytut Badań…