ธัมมานุปัสสนาสติปัฏฐาน หมวดการเห็นธรรมในธรรม

โดยอาศัยการกำหนดรู้นิวรณ์ เพื่อรู้แจ้งสังขตธรรมทั้งปวง เพื่อรู้แจ้งปฏิจจสมุปปันนธรรมทั้งปวง ตามความเป็นจริง

การเห็นแจ้งในปฏิจจสมุปปันนธรรมทั้งปวง ตามความเป็นจริง

การเห็นแจ้งในสังขตธรรมทั้งปวง ตามความเป็นจริง

นี้คือทางเพื่อความพ้นทุกข์

การรู้ชัดความเกิด ความดับของอายตนะภายในหก

จะเป็นเหตุให้ละสังโยชน์ได้

ดังนั้น การรู้ชัดความเกิด ความดับของสังขตธรรม จึงเป็นเรื่องสำคัญ เป็นการเห็นปฏิจจสมุปบาท เป็นการเห็นธรรม เป็นองค์คุณของอริยบุคคล

นามธรรมทั้งปวง ล้วนเนื่องด้วยนามธาตุ คือ วิญญาณธาตุ

แต่จะเนื่องด้วยอย่างไร ต้องเห็นแจ้งในปฏิจจสมุปบาท

ตายแล้วอย่างไรต่อ คำตอบมีในคลิปนี้

การเห็นอริยสัจสี่ เป็นอย่างไร

การรู้แจ้งขันธ์ห้า เป็นอย่างไร

อัสสขลุงกสูตร ว่าด้วยม้ากระจอกและคนกระจอก

พระไตรปิฎก ไทย (ฉบับมหาจุฬาฯ) เล่มที่ ๒๐ หน้าที่ ๓๘๗

“ ภิกษุทั้งหลาย ทางนี้เป็นทางเดียว เพื่อความบริสุทธิ์ของเหล่าสัตว์เพื่อล่วงโสกะและปริเทวะ เพื่อดับทุกข์และโทมนัส เพื่อบรรลุญายธรรม เพื่อทำให้แจ้งนิพพาน ทางนี้คือสติปัฏฐาน ๔ ประการ ”

ความรู้ความเข้าใจในปฏิจจสมุปบาท เป็นสัมมาทิฏฐิ

สมัยใดที่เกิดการมนสิการโดยแยบคาย ไปตามปฏิจจสมุปบาท ย่อมรู้ชัดธรรมทั้งปวง ว่าไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา

อริยมรรคเพื่อออกจากความยึดมั่น อริยมรรคเพื่อออกจากทุกข์ เป็นอย่างนี้

อะไรที่เราควรรู้แจ้งตาม จากอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ ที่พระศาสดาได้บรรลุแล้ว

บางอย่างเราต้องบรรลุอย่างที่พระศาสดาได้บรรลุแล้ว เพื่อให้ถึงความเป็นอริยบุคคล

บางอย่าง องค์คุณยังไม่ถึง เราไม่อาจบรรลุคุณอันไหนได้

การรู้ชัดธรรมชาติที่อาศัยกันเกิดขึ้น ตามความเป็นจริง

หรือรู้ชัดปฏิจจสมุปบาท นั้นคือหนทางอันประเสริฐ ที่จะทำให้เห็นแจ้งใน อนัตตา

เพราะเห็นอนัตตา โดยถูกต้องตามความเป็นจริง จึงจะหลุดพ้นจากทุกข์ทั้งปวงได้