Takapoo | تکاپو

اپیزود سوم از پرونده دولت و توسعه، آخرین بخش از میزگرد این پروندست که طبق الگوی همیشگی تکاپو به بررسی و شرح مفاهیم و مختصات پرداخته است. در بخش‌های پیشین افشین هزاوه از نوید کلهرودی و عباس کریمی در مورد چگونگی پیدایش مفهوم دولت، تفاوت معنایی دولت و حکومت و غلط مصطلح میان ایرانیان، چگونگی تکوین و پدیداری دولت مدرن و شرح ویژگی‌ها و خواص یک دولت توسعه پرداخته. در این قسمت مقداری بیشتر در مورد نقش و کارویژه دولت توسعه صحبت می‌شود و رابطه میان حکومت توانمند و توسعه‌یافتگی شرح داده می‌شود و در نهایت هم مسیر حرکت یک دولت به سمت توانمندسازی بررسی می‌شود

در ادامه میزگرد پرونده دولت و توسعه، در این قسمت به بررسی نظریه‌های خواستگاه دولت پرداخته می‌شود. سپس با تکیه بر تئوری‌های موجود از این صحبت می‌شود که دولت‌ها چه کارکردهای کلی دارند، چه نقشی را در توسعه‌یافتگی بر عهده می‌گیرند و اساسا چرا چنین دیدگاهی وجود دارد که دولت مسئول ریل‌گذاری توسعه در جوامع است؟

مدیریت این میزگرد با افشین هزاوه بوده و عباس کریمی و نوید کلهرودی هم بعنوان مهمانان به سوالات جواب داده و برای ما از مفاهیم و مصادیق موجود صحبت می‌کنند

مرز سیاسی، دولت، گذرنامه، روادید و اجازه ورود به کشور، حاکمیت، مجلس، عضویت در سازمان ملل، قوای سه گانه؛ شاید الان بنظر برسه که لزوم وجود این مفاهیم بدیهی هست، اما می‌دونیم که این مفاهیم در همیشه تاریخ وجود نداشتن اما امروز بعنوان یک مفروض در ادبیات سیاست و اقتصاد پذیرفته شدند؛ و البته اینکه نسبت این مفاهیم با توسعه چیه؟ دولت و توسعه چه رابطه‌ای دارند؟

بعد از یه وقفه نسبتا طولانی و در ادامه پرونده‌های «رشد و توسعه» و «مدرنیزاسیون و توسعه» حالا با پرونده «دولت و توسعه» مسیر رو ادامه می‌دیم. توی پروند اول توضیح دادیم چرا و از چه زمانی دیگه رشد اقتصادی معادل توسعه گرفته نشد و مسیر تاریخی اون در غرب و ایران رو بررسی کردیم. توی پرونده مدرنیزاسیون و توسعه هم از تفاوت‌های مدرن، مدرنیته و مدرنیزاسیون گفتیم و نسبت اینها با توسعه رو شرح دادیم؛ و علاوه بر تجربه شکست خورده کشور خودمون، تجربه موفق ژاپن رو بررسی کردیم.

حالا و در ادامه مسیرمون، سراغ دولت و توسعه میریم و به تشریح رابطه این دو مفهوم کلیدی با هم می‌پردازیم.

در این پرونده هم مثل روند پرونده‌های پیشین، توی قدم اول، طی میزگردی کلیات، مقدمات، تاریخچه موضوع و مسأله کلی طرح میشه و بعد از اون و طی گفت‌وگوهای تخصصی و موردی با اساتید و صاحب نظران به شکل دقیق تر و جزیی تر مسایل شکافته خواهد شد که توصیه می‌کنیم حتمن تا پایان این مسیر با ما باشید.

میزگرد با حضور افشین هزاوه به عنوان مجری و مدیر جلسه و عباس کریمی و نوید کلهرودی بعنوان مهمانان، در سه قسمت تقدیمتون میشه. توی قسمت اول با محوریت افشین و نوید، به تاریخچه چرایی و چگونگی شکل گیری دولت و بعد تکاملش به دولت مدرن پرداخته میشه. همینطور درباره ویژگی های دولت، انواعش و تفکیک قوا خواهیم شنید.

در این قسمت، افشین به معرفی شش کتاب در حوزه مدرنیته پرداخته است. در این معرفی به بررسی «معمای مدرنیته» اثر بابک احمدی، «ظهور ژاپن مدرن» اثر ویلیام جی.بیزلی، «نوسازی سیاسی در عصر مشروطه‌ی ایران» نوشته حسن قاضی‌مرادی، «تجدد و قانون‌گرایی؛ اندیشه میرزا یوسف‌خان مستشار‌الدوله به ضمیمه رساله یک کلمه» اثر هادی عامری «تجدد و تجددستیزی در ایران» اثر عباس میلانی و «علم و مدرنیته ایرانی» از تقی آزادارمکی، پرداخته شده و مختصری از اهداف، مسیر و سرفصل‌های آنها ارائه گشته است

 در این بخش از گفتگوی ما و جناب آقای دکتر فراستخواه، با سوال درباره‌ی نماگرهای مدرنیته بحث را ادامه می‌دهیم و سپس با مبنا قرار دادن تجربه مدرنیته در ایران، از ریشه‌های خودجوش یا وارداتی بودن این امر و همینطور نیاز یا عدم نیاز به حضور قدرت بالادستی و نگاه آمرانه در پیاده‌سازی مراحل مدرنیزاسیون و البته مزایا و معایب این نوع دید در این فرایند صحبت می‌کنیم. 

در این قسمت، بخش اول گفتگوی ویژه با جناب آقای دکتر مقصود فراستخواه را خواهیم شنید. در این بخش، مهمان گرامی با توجه به سوالات مطرح شده در ابتدا به تمایزات میان معانی مدرنیت، مدرنیسم، مدرنیه و مدرنیزاسیون پرداخته و در ادامه هم تناسبی میان ارتباط بین دو مفهوم مدرنیزاسیون و توسعه ارائه می‌دهند. این قسمت بخش ابتدایی گفتگوی ما و جناب آقای دکتر مقصود فراستخواه بوده و در بخش بعدی با ایشان به صحبت پیرامون ریشه‌های میل به مدرنیزاسیون، خصوصا در نمونه ایران صحبت خواهیم کرد.

در این قسمت، بخش دوم و پایانی گفتگوی افشین با جناب آقای دکتر غدیر مهدوی را می‌شنویم. بعد از مباحث صورت گرفته در قسمت پیشین حول نوع ارتباط میان مدرنیزاسیون و توسعه از نظر آقای دکتر و همینطور روایت ایشان از ریشه‌های تاریخی و فرهنگی موفقیت ژاپنی‌ها در حصول به مدرنیته، در این قسمت مساله تجربه ایران را هم به بحث اضافه می‌کنیم و با آقای دکتر درباره چرایی شکست امیرکبیر و تلاش‌های تجددخواهانه ایرانیان، در قیاس با می‌جی و جامعه ژاپن صحبت می‌کنیم.

در این قسمت، اولین گفتگوی مصداقی در باب تجربه مدرنیزاسیون و توسعه را با جناب آقای دکتر غدیر مهدوی انجام دادیم. دکتر مهدوی که تجربه تحصیل در مقاطع دکتری و فوق دکتری اقتصاد در ژاپن را هم دارند و اکنون عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی هستند، در این بخش از گفتگو، روایت خودشان از نوع رابطه میان مدرنیزاسیون و توسعه و سپس ریشه‌های تاریخی و فرهنگی موفقیت تجربه مدرنیزاسیون در عصر می‌جی در ژاپن را مطرح کردند.

در این قسمت به عنوان بخش پایانی میزگرد، پس از توضیحات صادق درباره‌ی مسیر طی شده و پیش‌روی تکاپو در این پروند، سهیل، عباس و افشین، با صحبت پیرامون کارکرد و اثر دمیدن بر تمایلات ناسیونالیستی طی فرایند مدرنیزاسیون بحث را ادامه می‌دهند. بعد از این موضوع هم در اینباره صحبت می‌کنند که آیا می‌توان یک مسیر ثابت را برای نیل جامعه سنتی به جامعه مدرن تعریف کرد؟ و آیا اساسا می‌توان دولت را به عنوان متولی تام این فرایند معرفی کرد؟ و اینکه نقش نخبگان  و جامعه در این مسیر چگونه است

در این قسمت به عنوان بخش میانی این میزگرد پس از توضیحات ابتدایی صادق به عنوان مجری، سهیل، عباس و افشین در مورد نسبت معنایی مدرنیته و مدرنیزاسیون با توسعه صحبت می‌کنند و به چگونگی روند پدیداری این مفاهیم می‌پردازند.