20-ноябрда Египеттин Шарм-эль-Шейх шаарында Бириккен Улуттар Уюмунун глобалдык климаттык саммити аяктады. Анын жыйынтыгында климаттын өзгөрүүсүнөн жабыркаган жакыр өлкөлөргө жардам берүү үчүн атайын фонд түзүү макулдашылды. СОР27 саммитинин жыйынтыгы жөнөкөй кыргыз жараны үчүн эмне берет?

Баткендеги мындан төрт жыл мурда иштей баштаган алгачкы музейди үч тарых мугалими негиздеген. Алар эл аралап эки миңден ашуун экспонаттарды кантип чогултушканын "Азаттыкка" айтып беришти.

Өзбекстандын Жогорку соту басмачылыкка жана антисоветтик аракеттерге айыпталган 115 адамды актады. Бул Борбор Азияда басмачыларды актап, саясий реабилитацияга жол ачкан алгачкы учур болуп калды. Кыргызстанда дагы изилдөөчүлөр, коомчулук арасында совет бийлигине каршы чыккан кыймылдар - басмачылык тууралуу карама-каршы пикирлер көп.

“Биз жана дин” түрмөгүндө диний билим алгандардын ич ара атаандашуусу менен байланыштуу көйгөйлөрдү талкуулап, анын себептерин талдаганга аракет кылабыз. Бул маселени дин таануу жаатындагы адистер Канатбек Мурзахалилов менен Азиз Ташполотов талкуулашат.

Кыргызстанда өткөн президенттик шайлоодо айрым талапкерлер өзүнүн диндар экенин көрсөтүүгө аракет кылып, теледебаттарда диний көз караштагы чакырык таштоого үлгүрдү.

Кийинки жылдары буга чейинки шайлоо жараяндарында да талапкерлер динди колдонгон бир нече факты байкалган. Талапкердин жарандарга диний ишенимин таңуулашы, элге ушул жол менен таасир этүү аракети кыргыз мыйзамдарына дал келеби? Бул жагдай мамлекеттик башкарууда кандай оош-кыйыштарды жаратат?

Динде аялдардын илимдин түрдүү бутактарында эмгектенишине да чектөө жок болсо да, көп учурда айымдарга мамиле анын тетирисин көрсөтүүдө.Теманы эксперт Канатбек Мурзахалилов Иордания Улуттук университетинин “Ислам укугу” бөлүмүнүн бүтүрүүчүсү, теолог Ибрагим Абдиев менен бирге талдоого алат.

Кыргызстандын жаңы өкмөтү дин саясатында кайсы маселелерге көңүл бурууга тийиш? Жаңы өкмөттүн диний саясатты жүргүзүүдөгү деңгээли кандай? Абал кандай өзгөрүшү мүмкүн?

Диний чөйрөдө Алауддин Мансур деген ат менен таанылган Алауддин Рустамов 2020-жылдын 13-октябрында 68 жашында дүйнөдөн кайтты.

Ал радикализмге билим менен каршы турууга чоң салым кошкон инсан катары Борбор Азияга таанылган. Саясаттан алыс, тек гана диний илимге өмүрүн арнаган, көп китеп жазган инсан катары белгилүү.

Калайман башаламандыкта, саясий абал чыңалганда дин ишмерлери тынчтыкты сактоого кандай салым кошо алат? Алар жарандарга кеп-кеңеш берип, жагдайды турукташтырууга көмөк көрсөтө алабы?

«Азаттыктын» «Биз жана дин» түрмөгүнүн кезектеги чыгарылышында эксперт Канатбек Мурзахалилов менен Кыргызстан мусулмандарынын аалымдар кеңешинин мүчөсү Марс Ибраев коомдогу аялдардын көйгөйлөрүнө байланышкан маселелерди диний өңүттө карап талкууга алышты.